Διαδρομές στα Πιέρια
4.5/5 κατάταξη (4 ψήφοι)
κείμενο: Χρήστος Κανατάς | φωτογραφίες: Χρήστος Κανατάς

Όπως κάθε χρόνο τα τελευταία 5 χρόνια, έτσι και φέτος βρέθηκα στα Πιέρια με αφορμή το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Αιωροπτερισμού, που λαμβάνει χώρα κάθε φορά στο όρος Τίταρος της οροσειράς των Πιερίων, και συγκεκριμένα στην Παλιά Καστανιά Κοζάνης.

Καστανιά

Είναι ένα υπέροχο χωριό σε 1.000 μέτρα υψόμετρο, με θέα που σου κόβει την ανάσα, είτε τη μέρα είτε τη νύχτα. Μπροστά σου απλώνεται η μαγευτική τεχνητή λίμνη Πολυφύτου, που δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1970 για την υδροηλεκτρική εκμετάλλευση του Αλιάκμονα, του μεγαλύτερου σε μήκος ποταμού μας – αμιγώς επί ελληνικού εδάφους. Στο βάθος διακρίνεται η οροσειρά του Βέρμιου και η Κοζάνη, που τη νύχτα κάνει, με τα πολυάριθμα φώτα της, ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία της στο τοπίο. Στο μέσο της λίμνης δεσπόζει η επιβλητική Υψηλή γέφυρα των Σερβίων, μήκους 1.370 μέτρων, που ενώνει τα Σέρβια με τον οδικό άξονα της Κοζάνης. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι ότι η γραμμή της δεν είναι ευθεία αλλά καμπύλη. Στους χώρους που φιλοξενούμαστε υπάρχει κι ένα πολύ όμορφο λαογραφικό μουσείο, ενώ λίγο ψηλότερα βρίσκεται και το μοναδικό ταβερνάκι του χωριού, δίπλα στο οποίο υπάρχει και πηγή με γάργαρο δροσερό νεράκι. Στα εκ των ων ουκ άνευ είναι να απολαύσεις το τσιπουράκι σου με μεζέ στο τραπέζι δίπλα στην πηγή ακούγοντας το τραγούδι του τρεχούμενου νερού.Το βουνό είναι κατάφυτο, πνιγμένο κυριολεκτικά στο πράσινο. Πλούσια βλάστηση το σκεπάζει ολόκληρο. Και φυσικά αποτελεί ιδανικό τόπο για να μαζέψεις βότανα ή μανιτάρια. Μαζέψαμε τσάι του βουνού, αχιλλεία και βαλσαμόχορτο. Αλλά και το ζωικό βασίλειο κάνει έντονη την παρουσία του στο βουνό. Τη μέρα πολύ συχνά βλέπεις γεράκια, τσαλαπετεινούς ή πέρδικες. Με το αυτοκίνητο το βράδυ πολλές φορές συναντάς αλεπούδες, κουνάβια ή κουκουβάγιες. Επίσης μαγευτική είναι η εικόνα των πυγολαμπίδων, που αφθονούν κοντά στο χωριό! Παντού μελίσσια, λουλούδια, πεταλούδες και… υπερμεγέθεις ακρίδες, αράχνες και σκαθάρια…

Στη νεότερη λίμνητης χώρας…

Κατά την πορεία του Αλιάκμονα προς τη θάλασσα, πριν από τη λίμνη Πολυφύτου, έχει δημιουργηθεί μια νέα λίμνη με ηλικία μόλις 2 ετών. Ακριβώς πριν από την αρχή της κατασκευάστηκε το νέο υδροηλεκτρικό Φράγμα. Είναι το 5ο κατά σειρά και αυτή είναι η 5η λίμνη που δημιουργούν τα νερά του ποταμού. Το φράγμα ονομάζεται Φράγμα του Ιλαρίωνα, και αντίστοιχα και η νεότευκτη λίμνη, και το όνομα οφείλεται στη Μονή Ιλαρίωνος, η οποία βρίσκεται κοντά στο φράγμα. Η δημιουργία μιας τεχνητής λίμνης, όπως ο καθένας μας το καταλαβαίνει, αλλάζει εντελώς το τοπίο. Καταπίνει στην κυριολεξία κάποιες ομορφιές και δημιουργεί νέες. Έτσι, με τη γέννηση της λίμνης του Ιλαρίωνα, εξαφανίστηκε το κόκκινο φαράγγι του Αλιάκμονα, ο αρχαιολογικός χώρος στη θέση Λογκά Ελάτης, καθώς και η σιδερένια γέφυρα που ένωνε το χωριό της Ελάτης με το μοναστήρι της Ζάβορδας, η οποία λόγω των έντονων βροχοπτώσεων πλημμύρισε προτού προλάβει να αποσυναρμολογηθεί, όπως ήταν σχεδιασμένο. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι, με χρηματοδότηση της ΔΕΗ, μεταφέρθηκε πάνω σε ράγες ολόκληρη η βυζαντινή εκκλησία της Ιεράς Μονής Τορνικίου Γρεβενών ώστε να μην καταποντιστεί από τα νερά!Ξεκινήσαμε με ένα φίλο να γνωρίσουμε τη νεότερη λίμνη της Ελλάδας. Με κατεύθυνση προς τη νότια πλευρά της, αφού περάσαμε την Ελάτη, αντικρίσαμε στην απέναντι μεριά της λίμνης το μοναστήρι της Ζάβορδας ή του Οσίου Νικάνωρος, το οποίο και μας τράβηξε την προσοχή, έτσι όπως δεσπόζει στην κορυφή ενός υψώματος. Συνεχίζοντας περάσαμε τη γέφυρα που ενώνει τα χωριά Παναγιά και Παλιουριά, και βρεθήκαμε στη βόρεια πλευρά της λίμνης. Από εκεί συνεχίσαμε το δρόμο για το μοναστήρι. Φτάνοντας συναντήσαμε δυο εργάτες οι οποίοι μας είπαν ότι ο μοναδικός μοναχός της μονής απουσίαζε, επομένως η μονή ήταν κλειστή.Να αναφέρουμε εδώ ότι η μονή παρέμεινε κλειστή για 20 χρόνια και μόλις τα τελευταία δέκα χρόνια κατοικεί εκεί ο ένας και μοναδικός μοναχός της. Οι ίδιοι μάς πληροφόρησαν για την τοποθεσία της σκήτης καθώς και για τα έργα που είχαν κάνει για να δημιουργηθεί νέα πρόσβαση στο ασκηταριό, αφού τμήμα του παλιού μονοπατιού βρίσκεται πλέον κάτω από τα νερά της λίμνης! Στα έργα περιλαμβάνονται δύο μεταλλικές γέφυρες καθώς και μεταλλικά σκαλοπάτια. Ακολουθώντας τις οδηγίες τους, ανεβήκαμε από το δρόμο προς το μοναστήρι, και στη διασταύρωση στρίψαμε δεξιά προς το μέρος όπου κατευθύνονται τα λεωφορεία. Στο δεξί μας χέρι, λίγο πριν από την παράπλευρη είσοδο του μοναστηριού, βρισκόταν η αφετηρία του μονοπατιού.Σήμανση δεν υπήρχε ακόμη και η αίσθησή μας ήταν ότι πρέπει να είμαστε από τους πρώτους επισκέπτες της σκήτης από αυτό το νέο μονοπάτι, που ήταν εντυπωσιακά περιποιημένο, με κουπαστές και συρματόσχοινα προστασίας στις απότομες κλίσεις του. Σύντομα, ύστερα από δεκάλεπτη κατάβαση, βρεθήκαμε στη σκήτη όπου μόνασε ο άγιος Νικάνωρ για 16 χρόνια, στις αρχές του 16ου αιώνα, και κατόπιν ίδρυσε το μοναστήρι. Παρατηρώντας παλιότερες φωτογραφίες της σκήτης αντιλαμβάνεται κανείς τη μεταβολή που έγινε στο φυσικό τοπίο. Η σκήτη ορθωνόταν 100 μέτρα ψηλά, σε κάθετο βράχο πάνω από το ποτάμι, ενώ τώρα είναι παραλίμνια. Σκέφτεται κανείς ότι ευτυχώς ήταν στο κατάλληλο ύψος ώστε να μην καταποντιστεί κι αυτή από τα νερά! Και στις δύο περιπτώσεις, η τοποθεσία της ήταν και είναι εντυπωσιακή. Το εσωτερικό της σκήτης αποτελείται από δύο επίπεδα, που διαχωρίζονται από ξύλινο δάπεδο. Στο βάθος βρίσκεται το ναΐδριο του Αγίου Γεωργίου με πολύ ωραίες αγιογραφίες στα τοιχώματα. Αφού προσκυνήσαμε και απολαύσαμε το φυσικό τοπίο, επιστρέψαμε και συνεχίσαμε οδηγώντας σε χωματόδρομο κι έχοντας στα δεξιά μας τη βορεινή πλευρά της λίμνης με κατεύθυνση προς την Αιανή Κοζάνης. Είναι χαρακτηριστικό ότι συμβουλευόμενοι το gps, αυτό μας κατεύθυνε κάποια στιγμή προς διαδρομή που βρισκόταν κάτω από τα νερά! Δεν δυσκολευτήκαμε βέβαια να διακρίνουμε τον νέο δρόμο, που είχε διανοιχτεί για να αντικαταστήσει τον παλιό, και περνώντας την Αιανή συνεχίσαμε προς το Ρύμνιο, μέσω της ομώνυμης γέφυρας, στην αρχή της λίμνης Πολυφύτου.

Πλατανόδασος Ρύμνιου

Φτάνοντας στο Ρύμνιο, κάναμε μια στάση στο πανέμορφο αν και όχι και τόσο γνωστό πλατανόδασος. Αυτό που το κάνει εντυπωσιακό είναι ότι πολλά πλατάνια βρίσκονται κυριολεκτικά μέσα στα νερά της λίμνης! Ένας πλούσιος υδροβιότοπος όπου συγκεντρώνονται πλήθος πτηνών, όπως ερωδιοί, αργυροπελεκάνοι, ακόμη και φλαμίνγκο κάποιες εποχές του χρόνου. Το υδάτινο άρωμα των πλατανιών σε συνδυασμό με τη μαγική ηρεμία του τοπίου συνθέτουν μια αξέχαστη εμπειρία για τον επισκέπτη.Η βόλτα μας τελείωσε απολαμβάνοντας τη θέα στην ταβέρνα «Τα Ίμια» στο Ρύμνιο με μπαλκόνι προς την υπέροχη λίμνη Πολυφύτου. Ο ιδιοκτήτης μάς εξιστόρησε πώς απέδρασε, 12 χρονών, από το μέλλον μιας ζωής στο χωριό, για να καταλήξει πυγμάχος στην Αμερική με προπονητή τον περίφημο Μοχάμεντ Άλι και να επιστρέψει περίπου την εποχή που συνέβησαν τα Ίμια, οπότε και άνοιξε την ομώνυμη ταβέρνα μαγεμένος από την υπέροχη θέα της περιοχής.

{tab«Σκεπασμένο» φαράγγ ιΒελβεντού}

Από τις διαδρομές μας δεν θα μπορούσε να λείπει μια περιήγηση στο περίφημο φαράγγι του Βελβεντού με τις δροσερές λιμνούλες και τα κελαρυστά καταρρακτάκια του. Το επισκέφτηκα ένα απόγευμα και η ακατέργαστη γοητεία του με αποζημίωσε! Οδεύοντας προς το Βελβεντό και περνώντας μέσα από το χωριό, ακολουθείς τις ταμπέλες που σε κατευθύνουν προς το φαράγγι. Μετά από σύντομη πορεία λίγων χιλιομέτρων, παρκάρεις το μεταφορικό σου μέσο δίπλα σε μια δεξαμενή. Από εκεί ξεκινά βατό μονοπάτι το οποίο διατρέχεται σε όλη τη διαδρομή του από υδάτινο κανάλι, στην αρχή παράπλευρα και κατόπιν υπόγεια. Επειδή στο σημείο αυτό το νερό καλύπτεται, το φαράγγι λέγεται και «σκεπασμένο». Έπειτα από σύντομη και εύκολη πορεία διακρίνεις στα αριστερά σου το ξύλινο παρατηρητήριο, που από τη μία πλευρά του έχει θέα στη λίμνη και από την άλλη στον μεγάλο καταρράκτη του ποταμού. Συνεχίζοντας, πολύ σύντομα φτάνεις σε διαμορφωμένους χώρους αναψυχής, όπου είναι και το τέλος του λιθόστρωτου μονοπατιού.Από εδώ όμως αρχίζουν τα πιο ωραία και τα πιο δύσκολα! Ακολουθώντας το παλιό μονοπάτι, το οποίο λέγεται πως φτάνει έως το χωριό Καταφύγι, διασχίζεις ένα από τα ωραιότερα ελληνικά φαράγγια, συναντώντας συνέχεια υπέροχες φυσικές πισίνες με ολοζώντανους μικρούς καταρράκτες να τις τροφοδοτούν, και όσο προχωράς, η μία εικόνα ομορφιάς διαδέχεται την άλλη!Μαγεμένος, συναντώντας τουλάχιστο μια ντουζίνα βάθρες με τα καταρρακτάκια τους, προχώρησα περίπου μισή ώρα προς τα πάνω. Όμως το φως άρχισε να μειώνεται και μαζί να αυξάνεται ο κίνδυνος να χάσω μες στο σκοτάδι το δρόμο του γυρισμού, οπότε αναγκαστικά σηματοδοτήθηκε η επιστροφή μου! Ανεκπλήρωτη έμεινε για την επόμενη φορά η επιθυμία για τη συνέχεια της πορείας προς τις πηγές του ποταμού…


Χάρτης