Λεπίδα µαγικοί καταρράκτες στον Πάρνωνα
4.1/5 κατάταξη (9 ψήφοι)
κείμενο: Γιάννης Φαρσαράκης | φωτογραφίες: Γιάννης Φαρσαράκης

Κρυµµένοι µέσα σε βαθειά χαράδρα, µεγαλοπρεπείς και επιβλητικοί, κυρίαρχοι µε την βοή τους σε όλη την περιοχή, ορθώνονται
µε το τεράστιο ύψος τους οι καταρράκτες της Λεπίδας,
ένα µνηµείο της φύσης για την Ορεινή Κυνουρία.

Εδώ και 25 εκατοµµύρια χρόνια, από τη Μειόκαινο εποχή, η φύση σµιλεύει αδιάλειπτα τον ορεινό όγκο του Πάρνωνα, πλήθος βουνοκορφών, πανέµορφα οροπέδια, φαράγγια απαράµιλλης και άγριας οµορφιάς και βαθιές κοιλάδες σχηµατίζουν το ποικιλόµορφο ανάγλυφό του.
Τρία ποτάµια-χείµαρροι πηγάζουν από τις ανατολικές πλαγιές της οροσειράς του Πάρνωνα καταλήγοντας στον Αργολικό κόλπο, ο Τάνος, ο Βρασιάτης και ο ∆αφνώνας. Ένα θαυµαστό κόσµο, που εντυπωσιάζει και σαγηνεύει, αποτελούν τα φαράγγια του Βρασιάτη. Το φαράγγι των Σπηλακιών, της Λεπίδας, του Λούλουγκα, της Μαζιάς, της Κουτουπούς, της Ζαρµπάνιτσας, µε ανάγλυφους σχηµατισµούς, εντυπωσιακούς καταρράκτες, αµέτρητες µικρές λίµνες, στενά περάσµατα και µε πλούσια χλωρίδα στην οποία κυριαρχούν τα θεόρατα και αιωνόβια πλατάνια, ξεδιπλώνουν αµέτρητες καταπληκτικές διαδροµές, διαφορετικού βαθµού δυσκολίας και χρονικής διάρκειας. Η διάσχισή τους αποτελεί αξέχαστη εµπειρία.
Η περιοχή του είναι επίσης γεµάτη και από πολλές σπηλιές. Κοντά στη Μονή Αγίου Νικολάου Σίντζας είναι η περίφηµη σπηλιά του ∆ιονύσου. Σύµφωνα µε τη µυθολογία εδώ µεγάλωσε ο ∆ιόνυσος µε τη φροντίδα της Ινώς. Αξιόλογα είναι επίσης τα σπήλαια της Σωτήρας κοντά στον Πλάτανο και του Άσουλα στο Χάραδρο. Θα πρέπει επίσης να αναφερθούν, η καταβόθρα ∆έρσειος (οροπέδιο της Παλιόχωρας) και το εντυπωσιακό σπηλαιοβάραθρο Πρόπαντες µε βάθος 315 µ. κοντά στο Παλαιοχώρι.
Εκτός από τις φυσικές οµορφιές ο επισκέπτης θα θαυµάσει στα φαράγγια και αρκετά περίτεχνα έργα του ανθρώπου στο χθες, αρµονικά δεµένα µε το περιβάλλον, όπως ασκηταριά, κάστρα, πέτρινα γεφύρια και καλοχτισµένα καλντερίµια.

Στη Λεπίδα


Το φαράγγι της Λεπίδας µε τους επιβλητικούς καταρράκτες του είναι ένα από τα οµορφότερα και πιο άγνωστα θαύµατα της φύσης του βουνού Πάρνωνας. Ξεκινάει απο ένα οροπέδιο µε χαµηλή βλάστηση στις βόρειες παρυφές του βουνού ανάµεσα στο χωριό Αγιος Ιωάννης και στην µονή Μαλεβής, τον Ξερόκαµπο. Στην ανατολική πλευρά του οροπέδιου, πάνω σε κωνικό λόφο δεσπόζει φύλακας της περιοχής το µεσαιωνικό κάστρο της Ωριάς, κτισµένο την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Σύµφωνα µε την παράδοση, το κάστρο ανήκε σε µια γενναία και όµορφη Φράγκισα αρχόντισσα, που πολεµούσε µέσα από αυτό 12 χρόνια τους Τούρκους. Όταν τελικά το κάστρο καταλήφθηκε µε δόλο, η αρχόντισσα πήδησε από τα τείχη στο κενό, προκειµένου να µην τη συλλάβουν αιχµάλωτη οι εχθροί. Την ιστορία αυτή αφηγείται το γνωστό δηµοτικό τραγούδι. Από το κάστρο, διασώζονται λείψανα του οχυρωτικού περιβόλου, των πυλών και ενός πύργου.
Από την κορφή του κάστρου ακούγεται η βοή του πρώτου καταρράκτη του φαραγγιού που βρίσκεται ακριβώς από κάτω. Εκεί τα πεντακάθαρα νερά από το ποταµάκι που διασχίζει το οροπέδιο αφήνουν τον ίσκιο των πλατανιών που τα σκεπάζουν σε όλη την διαδροµή τους ως εδώ και µπαίνουν στον σµιλεµένο και λείο, γυµνό από βλάστηση ασβεστόλιθο του φαραγγιού. Εκεί η ορµή του νερού έχει διαβρώσει τον βράχο και έχει δηµιουργήσει λιµνούλες, βαθιές βάθρες και έναν υπέροχο καταρράκτη ύψους 45 µέτρων. Αµέσως µετά συνεχίζει σαν ποταµάκι για λίγες εκατοντάδες µέτρα ώσπου να γίνει φαράγγι ξανά. Πιο όµορφο και άγριο αυτή την φορά, µε µεγαλύτερες λίµνες και βαθύτερες βάθρες. Το αποκορύφωµα είναι η έξοδος των νερών σε έναν τεράστιο και απότοµο γκρεµό όπου δηµιουργείτε ένας τεράστιος καταρράκτης ύψους 70 µέτρων. ∆εν περιγράφεται µε λόγια η οµορφιά του. το κυριότερο χαρακτηριστικό του είναι οι τεράστιες αποθέσεις σταλαγµιτικού υλικού στο σηµείο που τρέχουν τα νερά και που δηµιουργούν µια αντίθεση µε τα γυµνά βράχια στα πλαϊνά του. Υπέροχα χρώµατα τον διακοσµούν ανάλογα µε την ποσότητα του νερού και την θέση του ήλιου και µικρά ουράνια τόξα εµφανίζονται τις ηµέρες που ο δυνατός άνεµος παρασέρνει τα σταγονίδια του νερού σε όλη την χαράδρα µπροστά του.
Μετά τον µεγάλο καταρράκτη τα νερά συνεχίζουν σε ένα πολύ όµορφο ποτάµι µε βραχώδη κοίτη και τεράστια πλατάνια προς το χωριό Πλάτανος για να συναντηθεί λίγο παρακάτω µε τα άλλα φαράγγια του Βρασιάτη.
Οι καταρράκτες είναι προσβάσιµοι για όλους. Μπορεί να τους επισκεφθεί ο απλός εκδροµέας µε αυτοκίνητο, ο πεζοπόρος που θέλει να γνωρίσει τα µονοπάτια της περιοχής αλλά και όποιος έχει γνώσεις στην κατάβαση φαραγγιών και θέλει να το κατέβει µε σχοινιά καθώς είναι πλήρως ασφαλισµένοι για Canyoning. Η καλύτερη εποχή για επίσκεψη είναι η άνοιξη καθώς τότε τα νερά είναι άφθονα και η φύση στολίζεται µε τα οµορφότερα χρώµατα. Ολόγυρα ο τόπος µοσχοβολάει φασκοµηλιά και ρίγανη ενώ τα ριζωµένα πάνω στις πέτρες πλατάνια που µόλις έχουν αρχίσει να πρασινίζουν, βγαίνοντας από το χειµερινό λήθαργο, προσθέτουν τη δική τους πινελιά στην γραφικότητα του τοπίου.
Το 2009, ο Φορέας ∆ιαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγρότοπου Μουστού (www.fdparnonas.gr) σε συνεργασία µε τον Εξωραϊστικό Σύλλογο του Αγίου Ιωάννη και την συνδροµή της ∆ΕΗ, προχώρησε σ’ ένα σηµαντικό για τους επισκέπτες έργο ανάπλασης και ανάδειξης στον δεύτερο καταρράκτη της Λεπίδας. Ξύλινα σκαλοπάτια στην είσοδο του µονοπατιού, ξύλινη γέφυρα για πιο εύκολη πρόσβαση και ξύλινη τετράγωνη σχεδία-παρατηρητήριο δίπλα στον καταρράκτη, επιτρέπουν σε όλους να θαυµάσουν τη µαγεία του απαράµιλλου αυτού φυσικού τοπίου.

Ο συναρπαστικός κόσµος του Βρασιάτη


Η περιοχή του Βρασιάτη στεφανώνεται από την ψηλότερη κορυφή του Πάρνωνα Μεγάλη Τούρλα µε υψόµετρο 1935 µέτρα. Ποικιλόµορφα δάση καλύπτουν την περιοχή. Σε υψόµετρο άνω των 700 µέτρων κυριαρχούν επιβλητικά δάση κωνοφόρων µε πεύκα, κέδρους κι έλατα.. Στη Μαλεβή, σε 800 περίπου στρέµµατα εκτείνεται ένα δάσος δενδρόκεδρου, ένα είδος µοναδικό στην Ευρώπη γι’ αυτό η περιοχή έχει κηρυχθεί ως προστατευόµενο µνηµείο της φύσης.
Άξιο θαυµασµού είναι το καστανόδασος της Καστάνιτσας, το δρυόδασος στην περιοχή Σέλα Πλατάνου, η περιοχή γύρω από τα χωριά Άγιο Ιωάννη και Ορεινή Μελιγού όπου εδώ βρίσκονται συγκεντρωµένα πολλά σπάνια είδη της χλωρίδας του Πάρνωνα. Οι κορυφές, µε υψόµετρο άνω των 1500 µέτρων, έχουν ανακηρυχθεί προστατευόµενη περιοχή. Εκεί θα συναντήσεις πολλά σπάνια και ενδηµικά φυτά του Πάρνωνα, και φυσικά το φηµισµένο αρωµατικό τσάι του.
Αξιόλογα παραδοσιακά χωριά είναι χτισµένα στις όχθες των παραποτάµων του Βρασιάτη, αληθινά στολίδια, όπως η Καστάνιτσα ένα γραφικό, ολόλευκο τσακωνοχώρι του Πάρνωνα σε υψόµετρο 900 µ., ζωσµένο από πανέµορφα δάση µε καστανιές, έλατα και πλατάνια. Η Καστάνιτσα θεωρείται ένας από τους οµορφότερους παραδοσιακούς οικισµούς της Πελοποννήσου. Παραδοσιακά πετρόκτιστα σπίτια βαµµένα λευκά, µε στέγες από πλάκες σχιστόλιθου του Μαλεβού, µε έντονα χρώµατα στα παράθυρα και λουλουδιασµένες αυλές - αρκετά από αυτά είναι πυργόσπιτα 300 και πλέον χρόνων - δίνουν σε συνδυασµό µε τους ασβεστωµένους πλακόστρωτους δρόµους µια ειδυλλιακή, πρόσχαρη και ταυτόχρονα αιγαιοπελαγίτικη όψη στο χωριό. Η θέα από το ύψωµα - το κάστρο - στο επάνω µέρος του οικισµού, όπως και από την ανακαινισµένη πλατεία, είναι εξαιρετική. Γύρω-γύρω απλώνεται πυκνό και παρθένο δάσος από έλατα και καστανιές. Η Καστάνιτσα θεωρείται και είναι ιδανικό µέρος για ηρεµία και περιπατητικό τουρισµό. Η περιπλάνηση στους δασικούς δρόµους και στα µονοπάτια που διασχίζουν το γύρω δάσος είναι ανεπανάληπτη εµπειρία, ένα από τα αρχαιότερα ορεινά χωριά του Πάρνωνα.
Η γραφικότατη Σίταινα, σε υψόµετρο 700 µ και στεφανωµένη από πυκνό ελατόδασος. Ανατολικά της είναι το φαράγγι του Λούλουγκα µε τον γνωστό καταρράκτη του και δυτικά της οι απότοµες χαραδρωµένες πλαγιές του βουνού. Το χωριό έχει παραδοσιακά πετρόχτιστα σπίτια, και διασώζει παλιούς µουλαρόδροµους, γραφικά πέτρινα αλώνια και πηγάδια. Είναι χτισµένο αριστερά και δεξιά µιας καταπράσινης ρεµατιάς που το χωρίζει σε δύο συνοικίες.
Το πλούσιο δάσος της Σίταινας έχει χαρακτηρισθεί φυσικό µνηµείο.
Στην Σίταινα έχει καθιερωθεί κάθε Μάιο η Γιορτή Φαραγγιών Πάρνωνα, που διοργανώνουν οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι της Σίταινας µε τη συνεργασία του Φορέα ∆ιαχείρισης Οικολογικού Πάρκου Πάρνωνα και του ∆ήµου Βόρειας Κυνουρίας.
Πρόκειται για γιορτή µε κεντρικό σηµείο αναφοράς τα εντυπωσιακά φαράγγια του Βρασιάτη. Συµµετέχουν Ορειβατικοί Σύλλογοι, Πεζοπορικοί Όµιλοι, Σπηλαιολογικές οµάδες, Πολιτιστικοί Σύλλογοι, Φορείς και Υπηρεσίες της περιοχής.
Η Γιορτή των Φαραγγιών περιλαµβάνει πορείες στα πανέµορφα φαράγγια του Βρασιάτη, σπηλαιολογικές εξερευνήσεις, µουσικές εκδηλώσεις και τοπικούς χορούς, παρασκευή παραδοσιακών φαγητών και γλυκισµάτων, παρουσίαση παραδοσιακών δραστηριοτήτων.
Ο Πλάτανος είναι χτισµένος σε ένα από τα πλέον επιβλητικά τοπία το βουνού, περιβάλλεται από σχεδόν κάθετες πλαγιές σκεπασµένες από βαθυπράσινο πευκοδάσος και µπροστά του απλώνεται µια ολόδροση ρεµατιά γεµάτη πλατάνια, καστανιές, κερασιές, αµπέλια και καρυδιές. Το χωριό είναι ωραιότατο, µε θαυµάσια δίπατα πέτρινα ασβεστωµένα σπιτάκια που µοιάζουν µε αυτά της γειτονικής Καστάνιστας. ∆ιαθέτει δε και ένα βουερό κεφαλάρι µε παγωµένα νερά, που διασχίζουν τους δρόµους του χωριού και καταλήγουν στη ρεµατιά µε τους παλιούς νερόµυλους.


Μονή της Παναγίας Μαλεβής

Είναι το σηµαντικότερη χριστιανικό µνηµείο της Κυνουρίας, χτισµένη πάνω στον οδικό άξονα Άστρους- Αγ. Ιωάννη-Αγίου Πέτρου, περίπου τρία χιλιόµετρα πριν από τον Άγιο Πέτρο και σε υψόµετρο 950 µέτρων. Κοντά στο µοναστήρι αντικρίζουµε το αµιγές δάσος από δενδρόκεδρο µοναδικό όχι µόνο στον Ελλαδικό χώρο αλλά και στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Η µονή Μαλεβής είναι γυναικείο µοναστήρι αφιερωµένο στην Κοίµηση της Θεοτόκου. Η ίδρυσή της ανάγεται στα 1616, επί της Τουρκοκρατίας όµως υπέστη πολλές καταστροφές και στα 1826 πυρπολήθηκε από τον Ιµπραήµ. Η φήµη της είναι µεγάλη και προσελκύει χιλιάδες προσκυνητών κάθε χρόνο. Η θαυµατουργή εικόνα της Παναγίας αποτελεί έργο του 1360 κατά την παράδοση.

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    ∆ιαµονή Φαγητό


    Το πιο τουριστικό χωριό της περιοχής είναι η Καστάνιτσα. Εδώ µπορεί ο επισκέπτης να βρει καταλύµατα και ταβέρνες όλο τον χρόνο. Επίσης ξενώνας και ταβέρνα λειτουργεί στον Πλάτανο και στον Άγιο Ιωάννη.

  • Πρόσβαση:

    Η πρόσβαση για την περιοχή της Λεπίδας γίνεται από το Άστρος Κυνουρίας (απόσταση από Αθήνα µέσω Άργους 160 χιλιόµετρα) µε κατεύθυνση προς το χωριό Σίταινα. Ο εκδροµέας, 12 χλµ µετά το Άστρος θα συναντήσει διασταύρωση και έχει δύο επιλογές:
    1) ∆εξιά έως το κέντρο του χωριού Άγ Ιωάννης όπου στρίβουµε αριστερά και σε 3.5 χλµ φτάνουµε στον πρώτο 45µετρο καταρράκτη. Ο δρόµος αυτός καλό είναι να αποφεύγεται σε περιόδους βροχών.
    2) Από την διασταύρωση ακολουθούµε τον δρόµο για Πλάτανο-Σίταινα και σε 6,5 χλµ παρκάρουµε σε πάρκινγκ πάνω σε απότοµη στροφή όπου υπάρχει χαρακτηριστική ξύλινη πινακίδα και παγκάκι του ∆ασαρχείου. Ακολουθούµε στην αρχή το µονοπάτι και µετά περπατάµε κυριολεκτικά στην κοίτη του ρέµατος γι’ αυτό και θα πρέπει να αποφύγουµε τις µέρες µε βροχή ή χιόνι.
    Θα πεζοπορήσετε 800 µέτρα και σε 20 λεπτά θα φτάσετε στον µεγάλο καταρράκτη της Λεπίδας. Καθίστε στα σταχτιά βράχια που βρίσκονται γύρω και θαυµάστε τη δύναµη του νερού που πέφτει πάνω στην πελώρια γλυµµένη ορθοπλαγιά. Τα χρώµατα που έχει αποκτήσει µε τους αιώνες ο κάθετος βράχος θα σας µαγέψουν.. Αν µάλιστα έρθετε καλοκαίρι θα βρείτε και µια περίφηµη λιµνoύλα για δροσερές βουτιές.
    Για τους πεζοπόρους που θέλουν να περπατήσουν στην περιοχή και να επισκεφθούν το κάστρο της Ωριάς, τον Ξερόκαµπο, τους καταρράχτες και τα υπέροχα µονοπάτια της περιοχής θα πρέπει να πάρουν πρώτα καλή πληροφόρηση διότι η σήµανση των µονοπατιών είναι ελλιπής και σε κάποια σηµεία ανύπαρκτη.

Χάρτης