Λύκαιο Όρος - Μετάβαση σε χρόνο αλλοτινό
5.0/5 rating 1 vote
Κείμενο - Φωτογραφίες: Λεωνίδας Τούμπανος, Έλενα Κολλάτου

Ο μόνος τρόπος για να γνωρίσεις έναν τόπο είναι περπατώντας τον, και εδώ, στη γη που γεννήθηκε ο Πάνας, η πεζοπορία μοιάζει μονόδρομος.

Ο κατσικοπόδαρος γιός του  Ερμή, σύμβολο της βουκολικής ζωής, προστάτης γεωργών, βοσκών, κτηνοτρόφων, αλλά και έμβλημα μοναχικότητας, καθώς εγκαταλείφθηκε από τη μητέρα του αμέσως μόλις γεννήθηκε, αποτελεί τον Θεό που γεφυρώνει τον άνθρωπο με τη φύση. Βάδισμα καρτερικό και σταθερό στον καθαρό αέρα, στους ήχους και τα αρώματα είναι ο μόνος τρόπος να ξυπνήσεις τις αισθήσεις σου και να επανασυνδεθείς με τη φύση και τον εαυτό. 

Η διώρυγα της Κορίνθου αποτελεί το ορόσημο που χωρίζει την Πελοπόννησο από την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα. Τα Ίσθμια λειτουργούν στο μυαλό μου σαν πέρασμα. Διασχίζοντας με το αμάξι τη γέφυρα, πάντα ανασηκώνομαι ελαφρά στο κάθισμα, για να μπορέσω να δω έστω και στιγμιαία τη θάλασσα και να έχω έτσι και το οπτικό ερέθισμα, ότι εισέρχομαι σε τόπο διαφορετικό. Ο καινούργιος αυτοκινητόδρομος με τις απανωτές σήραγγες ενισχύει την αίσθηση του περάσματος, της μετάβασης σε χρόνο αλλοτινό. Όταν πλέον, μετά τη Μεγαλόπολη, εγκαταλείπουμε την εθνική οδό και αρχίζουμε να ανηφορίζουμε τα βουνά, αφήνομαι στην απόλαυση του τοπίου...

Apollo Trails και Αμπελιώνα Μεσσηνίας  

Η Αρκαδία είναι ένας τόπος ειδυλλιακός, αγνός, αγροτικός, ορεινός, περιστοιχισμένος από βουνά, μακριά από τη θάλασσα. Εδώ οι άνθρωποι κατοικούν συνεχόμενα από αρχαιοτάτων χρόνων. Η παρουσία τους είναι εμφανής καθώς ο μόχθος της επιβίωσής τους έχει διαμορφώσει τη γη και το τοπίο. Ο οικισμός της Αμπελιώνας στα σύνορα Αρκαδίας, Ηλείας και Μεσσηνίας (στην αρχαιότητα η Αρκαδία είχε διαφορετικά όρια από τα σημερινά) θα είναι το ορμητήριό μας για την εξερεύνηση του ολοκαίνουριου δικτύου μονοπατιών «Apollo Trails», που μετρά συνολικά 90χλμ. και πήρε το όνομά του από τον «Παρθενώνα της Πελοποννήσου», τον Ναό του Απόλλωνα στις Βάσσες. 

Η Αμπελιώνα είναι ένα παραδοσιακό ορεινό χωρίο, χτισμένο σε καταπράσινο δάσος από καστανιές και αναρίθμητες φυσικές πηγές, λιθόστρωτα καλντερίμια και πετρόχτιστα σπίτια. Στην πλατεία του χωριού δεσπόζει η Τρανή Βρύση που τρέχει όλο τον χρόνο δροσερό νερό, ποτίζει τα κηπευτικά και τις καλλιέργειες, ενώ αποτελεί την κύρια πηγή τροφοδότησης του τοπικού δικτύου ύδρευσης. Λίγα μέτρα από την πλατεία και σε απόλυτη αρμονία με το φυσικό περιβάλλον βρίσκεται το ειδυλλιακό συγκρότημα Abeliona Retreat του Σπύρου Αγγελόπουλου. Είναι ο μοναδικός ξενώνας στο χωριό, ένας ζεστός και φιλόξενος χώρος που προσφέρεται για ξεκούραση τόσο του σώματος όσο και του πνεύματος, αφού εδώ μέσα από θεραπευτικές δραστηριότητες μπορεί κανείς να έρθει σε επαφή με τον εαυτό του.

Η Αμπελιώνα έχει μονοψήφιο αριθμό μόνιμων κατοίκων, η πλειοψηφία των οποίων ανήκει στην τρίτη ηλικία. Χωρίς το όραμα του Σπύρου και του πατέρα του, Νίκου Αγγελόπουλου, που με προσωπική δαπάνη αναγέννησε το χωριό, βάζοντάς το στον ταξιδιωτικό χάρτη, αυτό θα είχε πιθανότατα την τύχη των υπόλοιπων ορεινών οικισμών της ελληνικής υπαίθρου, που ερήμωσαν με την πάροδο του χρόνου. Σε μια προσπάθεια ενδυνάμωσης της τοπικής κοινωνίας και ανάδειξης του θησαυρού της φυσικής και πολιτιστικής ομορφιάς του τόπου, αναστήλωσε όλο το χωριό φροντίζοντας την πλατεία, τα πεζοδρόμια, φτιάχνοντας τον πρώτο ξενώνα, τις «Εποχές», και το καφενείο του χωριού, «Το μαγαζάκι του Σπύρου». Είναι τόσο εμφανής η δουλειά και το μεράκι τους, που μπαίνοντας στο χωρίο αμέσως αντιλαμβάνεσαι ότι κάτι διαφορετικό γίνεται εδώ.

Η αναγέννηση όμως δεν περιορίστηκε στα παραπάνω. Ως συνεχιστής του οράματος, ο γιός του, Σπύρος Αγγελόπουλος, μετάλλαξε τον ξενώνα στο σύγχρονο «Abeliona Retreat», δημιουργώντας παράλληλα, το δίκτυο μονοπατιών «Apollo Trails», το οποίο εντάσσεται σε ένα συνολικό σχέδιο, που έχει ως« στόχο την ανάδειξη της περιοχής ως έναν νέο τουριστικό προορισμό με εναλλακτικό πρόσημο (Arcadian Land of Apollo). «Ο φυσικός πλούτος, το πλήθος των μνημείων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, η άυλη πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού θα βοηθήσουν στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, στον επαναπατρισμό των κατοίκων των χωριών της, και εν τέλει στην αναβίωση ενός γεωγραφικού χώρου, γύρω από τον Ναό του Επικούριου Απόλλωνα, ο οποίος έμοιαζε να είχε ξεχαστεί από τον Θεό», μας λέει ο ίδιος.  Όπως συμβαίνει συχνά, η πλειονότητα των μονοπατιών προϋπήρχε, συνδέοντας κατά το παρελθόν τα χωριά μεταξύ τους. Ο κ. Φοίβος Τσαραβόπουλος, από τα «Μονοπάτια της Ελλάδας» (Paths of Greece), μας μίλησε για τις δυσκολίες ανίχνευσης και εξερεύνησης του παλιού δικτύου. «Σε κάποιες περιπτώσεις η διάνοιξη ήταν αρκετά απαιτητική… Καθώς τα μονοπάτια δεν είχαν χρησιμοποιηθεί για πολλές δεκαετίες, η βλάστηση τα είχε κατακλύσει, γεγονός που μας ανάγκασε ουσιαστικά να ανιχνεύουμε τη διαδρομή καθαρίζοντας μέτρο-μέτρο…».

Το Apollo Trails αποτελείται από εννέα διαδρομές και συνδέεται με δύο ακόμη μονοπάτια του Παρράσιου Πάρκου Πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα μονοπάτια αποτελούν διαδρομές μέσα στον χρόνο και συνδέουν το παρελθόν με το παρόν. Τα ονόματα των μονοπατιών: της Θεραπείας, του Φωτός, της Αγάπης, της Ευδαιμονίας, της Χαράς, της Απλότητας κ.ά, μαρτυρούν την ευεργετική επίδραση που έχουν στους περιπατητές, οι οποίοι θα αφεθούν στην ομορφιά της φύσης και θα τα περπατήσουν. Εμείς διαλέξαμε να περπατήσουμε το «Ιερό Μονοπάτι», που ξεκινάει από την Αμπελιώνα και καταλήγει στην κορυφή του Λύκαιου Όρους, με ενδιάμεση στάση στον Άγιο Σώστη. 

Το «Ιερό μονοπάτι» για την κορφή του Λύκαιου  

Το Abeliona Retreat είναι χτισμένο στην πλαγιά του βουνού και τα μπαλκόνια του χαζεύουν το οροπέδιο της Αρκαδίας, μέσα από το οποίο ο ζωοδότης ήλιος φέγγει μπροστά μας και σηκώνεται στο στερέωμα. Ρουφήξαμε λαίμαργα την πρωινή λάμψη του, μισοκλείσαμε τα μάτια μας στις πρώτες δειλές ζεστές ακτίνες του και αφεθήκαμε να παρασυρθούμε στις πρωινές συνομιλίες των πουλιών. Ήπιαμε τον καφέ μας, ελληνικό στη χόβολη και μετά από μια πλούσια ζεστή φέτα ψωμί με βούτυρο και μέλι, αφήσαμε πίσω μας τον ξενώνα ανηφορίζοντας το μονοπάτι.

Η διαδρομή περνάει μέσα από πυκνή βλάστηση, η οποία αν και χειμώνας γίνεται απόλυτα αισθητή, για να καταλήξει στην άσφαλτο κι από εκεί στον γραφικό οικισμό του Άγιου Σώστη στις δυτικές πλαγιές του Λύκαιου Όρους. Από εδώ και έπειτα η θέα με την ανηφοριά αποκτά γραμμικό συσχετισμό: όσο περισσότερο αυξάνεται η ανηφόρα τόσο περισσότερο η θέα αποκαλύπτεται και αποζημιώνει την προσπάθεια της ανάβασης.

Οι καταπράσινοι ζωηροί κισσοί δίνουν μια νότα αισιοδοξίας στο χειμωνιάτικο τοπίο. Σφιχταγγαλιασμένοι με τους γυμνούς κορμούς των δέντρων μοιάζουν με απόπειρα…παρηγορητική της φύσης προς τα δέντρα! Τα μωβ κρινάκια, που προβάλουν διστακτικά εδώ και εκεί, διαδίδουν το μήνυμα για την έλευση της άνοιξης που πλησιάζει. Διασχίζουμε ένα μικρό οροπέδιο, με πεζούλια, αλώνια και ερειπωμένα καλύβια, απόδειξη τρανή στο διηνεκές, του ανθρώπινου μόχθου, ενώ στο βάθος δεσπόζει η κορυφή του Λύκαιου. Στεκόμαστε για λίγο να θαυμάσουμε την ομορφιά που μας περιβάλλει και να πάρουμε μιαν ανάσα. Με υψόμετρο στα 1400μ., το Λύκαιο Όρος - ο Αρκαδικός Όλυμπος ή Ιερή Κορυφή ήταν το ιερό βουνό των αρχαίων Αρκάδων. Το όνομά του προέρχεται από τη ρίζα Λυκ- που σημαίνει φως. Εδώ, πίστευαν, ότι γεννήθηκε ο Δίας, που στη συνέχεια παραδόθηκε από τη μητέρα του Ρέα στις τρείς Νύμφες: τη Νέδα, τη Θεισόα και την Αγνώ για να τον αναθρέψουν. Στις παρυφές του όρους η αρχαιολογική ανασκαφή έχει φέρει στο φως αρχαίο στάδιο με ιππόδρομο. Εδώ λάμβαναν χώρα τα Λύκαια, φημισμένοι αθλητικοί αγώνες προς τιμήν του Λύκαιου Διός που χρονολογούνται πριν ακόμα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Θεματοφύλακες της ιστορίας, πρόβατα και κατσίκια συνεχίζουν αμέριμνα τη βοσκή τους πλάι στα αρχαία σπαράγματα και μας εισάγουν το αίσθημα της αρμονίας: η μακραίωνη ανθρώπινη δημιουργία εναρμονίζεται με τη φύση σε μια εικόνα γαλήνια. Αν κάτσεις λίγο σιωπηλός μπορεί και να ακούσεις τον θεό Πάνα που παίζει το σουραύλι του και τραγουδά καθισμένος σε κάποιο βράχο, ατενίζοντας τα βουνά…

Ο χωματόδρομος, που ξεκινά από το σημείο των ανασκαφών, μας οδηγεί στην κορυφή του Προφήτη Ηλία του Λύκαιου. Λουσμένη στο φως, έχει σχήμα στρογγυλό και μοιάζει με αρχαίο τύμβο. Εδώ, μέχρι το τέλος της αρχαιότητας, συγκεντρώνονταν ο αγροτοποιμενικός πληθυσμός της περιοχής και εκδήλωνε με θυσίες ζώων, την ευλάβειά του προς τον Δία. Καθώς απομακρύνεται από τα γήινα, ψηλά στις βουνοκορφές ο άνθρωπος επικοινωνεί καλύτερα με το Θείο…  Στην κορυφή του αντικρίζει κανείς ως σήμερα τον Βωμό… τέφρας από τα διαδοχικά στρώματα της στάχτης που σχημάτισαν τα υπολείμματα των καμένων οστών…

Η θέα από την κορυφή του Λυκαίου είναι εκπληκτική και επιβλητική. Κάτω από τα πόδια μας, στη μια πλευρά δεσπόζει το οροπέδιο της Μεγαλόπολης και από την άλλη η κοιλάδα του Αλφειού, μέχρι το Ιόνιο. Η γαλήνη του φυσικού τοπίου, σε συνδυασμό με τις δονήσεις από την πανάρχαια λατρεία του Δία, δεν μπορεί παρά να συναρπάσει και τον πιο απαιτητικό περιπατητή. Η αγωνιώδης αναζήτηση του ανθρώπου από την απαρχή της ιστορίας να γνωρίσει εκείνη τη δύναμη που διαφεντεύει το στερέωμα και δίνει πνοή στην ύλη, αποκτά εδώ μορφή που σχεδόν την αγγίζεις.

Η Αρκαδία υπήρξε κατά το παρελθόν σύμβολο της βουκολικής ζωής με τους μύθους, που προσωποποιούν τη φύση, να εμπνέουν την τέχνη και τους ποιητές. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το μεγάλο ρεύμα Αρκαδισμού, που άνθισε κατά την Αναγέννηση. Το αρκαδικό ιδεώδες του απλού, ήρεμου και νομάδικου βίου των κατοίκων, σε συνδυασμό με τη φυσική ομορφιά από τις κοιλάδες και τα καταπράσινα βουνά, αποτελεί φόρο τιμής στο αρκαδικό μέτρο, που δεν επιτρέπει τα ανθρώπινα να επιβληθούν στη φύση. Αυτό το νιώθει έντονα ο επισκέπτης στην Αμπελιώνα. Ο καθαρός αέρας, η ευτυχία της ήρεμης ζωής, η χαρά του απλού και φυσικού που γεύεσαι περπατώντας τον τόπο και μαθαίνοντας την ιστορία του, δεν μπορεί να σε αφήσει ασυγκίνητο. Στο ταξίδι αυτό ο χρόνος, σαν μια ακόμα ψευδαίσθηση, καταρρέει. Τα μονοπάτια δεν συνδέουν μόνο τον ένα τόπο με τον άλλο, αλλά σε οδηγούν πίσω στην αληθινή σου φύση και ταυτότητα - στην παράδοση άνευ όρων στη φυσική ροή. Και ένα είναι σίγουρο, φεύγεις γεμάτος και πιο πλούσιος.  

Με υψόμετρο στα 1400μ., το Λύκαιο Όρος, ο Αρκαδικός Όλυμπος ή Ιερή Κορυφή ήταν το ιερό βουνό των αρχαίων Αρκάδων. Αν κάτσεις λίγο σιωπηλός μπορεί και να ακούσεις τον θεό Πάνα που παίζει το σουραύλι του και τραγουδά καθισμένος σε κάποιο βράχο, ατενίζοντας τα βουνά…  

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Γεωργία Αρβανίτη από το Apollo trails και τον κύριο Φοίβο Τσαραβόπουλο από τα Μονοπάτια της Ελλάδας για την πολύτιμη βοήθειά τους.  

    Για την φιλοξενία ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Σπύρο Αγγελόπουλο και το όλο το προσωπικό του Abeliona Retreat. Τοπική αρχιτεκτονική, φυσικά υλικά και μια μαγευτική τοποθεσία στην πλαγιά ενός καταπράσινου βουνού, το Abeliona Retreat είναι το ιδανικό μέρος για να ξαναβρείτε το προσωπικό σας μονοπάτι. Αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για να συνδυάσετε Trekking με Yoga, διαλογισμό και άλλες ομαδικές θεραπευτικές δραστηριότητες που συχνά διοργανώνονται στο ειδικά διαμορφωμένο Yurt. Στο εστιατόριό του θα απολαύσετε ένα μενού βασισμένο σε ντόπια, πιστοποιημένα βιολογικά υλικά και παραδοσιακές συνταγές. Πληροφορίες – κρατήσεις: www.abeliona-retreat.com.  

    Ο Σπύρος Σταρίδας από τα Μονοπάτια της Ελλάδας σχεδίασε τους έντυπους χάρτες και την χαρτογραφική απεικόνιση του κάθε μονοπατιού του δικτύου Apollo trails. Πληροφορίες για όλες τις διαδρομές θα βρείτε στην ιστοσελίδα www.apollotrails.com.