Μολάοι-Ασωπός, τα δυτικά λουλούδια της Μονεμβασιάς
5.0/5 κατάταξη (5 ψήφοι)
κείμενο: Ελένη Α. Παπαδοπούλου | φωτογραφίες: Ελένη Α. Παπαδοπούλου

Μολάοι-Ασωπός

Θέλεις να λυτρωθείς από τον κλοιό της μιζέριας και των ρύπων, να ξαναβρείς το στίγμα σου στην Ελλάδα που αντέχει με λάβαρά της την φύση και την ανθρωπιά; Ακολούθησέ με...

Η άγνωστη περιοχή Μολάων και Ασωπού ανήκει πλέον στη δημοτική οικογένεια της Μονεμβασίας. Κι ετούτο έχω να σου πω για ορεκτικό καλωσόρισμα: Ο Δήμος με την μεγαλύτερη ακτογραμμή της χώρας μας χαίρεται την πλήρη απουσία βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Παράδεισος των πουλιών και περιβόλι πυκνής και ενδημικής χλωρίδας. Στα δυτικά της διάσημης καστροπολιτείας, εκεί που σβήνει το ακριβό, χερσαίο ανάγλυφο σε ακροθαλασσιές πλανεύτρες, χωριά-μελίσσια και καλοσυνάτοι άνθρωποι, τρυγούν την ευλογία του κάμπου και απλώνουν δίχτυα σε νερά αστραφτερά. Μετρημένα και φροντισμένα τα ξενοδοχεία και τα ενοικιαζόμενα, αρχοντιά και γνησιότητα στο τραπέζι, πλούσια φύση και παράδοση, ανοίγουν τα παράθυρα στον ήλιο του καλοκαιριού με δωρική αξιοπρέπεια. Καρδιά του τόπου, η μικροπολιτεία των Μολάων, χτισμένη στα πόδια του όρους Κουρκούλα, είναι η έδρα του Δήμου, διοικητικό κέντρο και ο ακοίμητος φρουρός της εύφορης πεδιάδας. Εκεί μας περίμενε, για να μας δείξει την καινούργια φορεσιά του, μια άγνωστη στους πολλούς κατάφυτη όαση.

Στο φαράγγι του Λάρνακα

Στην αρχαιότητα η πεδιάδα των Μολάων έφερε το όνομα Λεύκη, το ίδιο και η δωρική αγροτική πολίχνη στις όχθες της. Λεύκες στόλιζαν τον κάμπο που μάζευε στην αγκαλιά του τα γάργαρα νάματα των πηγών της Κουρκούλας και στη διαδρομή τους σμίλευαν ένα παραμυθένιο φαράγγι. Το «χρυσάφι» των υδάτων φρόντισε για την πρώιμη κατοίκιση της περιοχής, όπως μαρτυρούν προϊστορικά λείψανα, μυκηναϊκοί τάφοι αλλά και γραπτές αναφορές. Το όνομα Μολάοι (από το αιολικό Μυλάοι = τόπος με Μύλους) το συναντάμε για πρώτη φορά γραμμένο στη συνθήκη της Σαπιέντζας του 1209. Λίγο ψηλότερα από τη θέση των σημερινών Μολάων, στην τοποθεσία Παναγίτσα, ιδρύθηκε στα βυζαντινά χρόνια ο πρώτος οικισμός που σκαλί-σκαλί απλώθηκε κατηφορίζοντας την πλαγιά. Σήμερα, η είσοδος στο φαράγγι βρίσκεται ακριβώς στην πλατεία των Μολάων και μόλις πριν ένα χρόνο οι ήπιες επεμβάσεις του Δήμου το έκαναν προσβάσιμο για όλους τους επισκέπτες. Με ξύλο και πέτρα, με κλίμακες και γεφυράκια, διαμορφώθηκαν τα δύσκολα σημεία του για να κάνουν την διάσχισή του μια άνετη πεζοπορική εκδρομή σε νεραϊδένια ράχη. Περπατάς πλάι σε τρεχούμενα νερά που εδώ κι εκεί σχηματίζουν μικρές λιμνούλες και λιλιπούτειους καταρράκτες, ανάμεσα σε λεύκες, πλατάνια, σφεντάμια, ακακίες, χαρουπιές, και δεκάδες άλλα δέντρα, θάμνους, βότανα και σπάνια άνθη και καταλήγεις στο πλακόστρωτο κομβικό ξέφωτο. Από εδώ οι επιλογές είναι τρεις. Επιστροφή στους Μολάους από την ασφαλτοστρωμένη οδό με τον σημαιοφόρο βράχο του Παλιόπυργου και την πολιούχο Αγία Παρασκευή να παρακολουθούν τα βήματά σου, περήφανα υψωμένα πάνω απ’ το φαράγγι και τους οπωρώνες. Λίγα μέτρα ακόμα πεζοπορίας, ως τα ριζά του ιστορικού βράχου και το προσκύνημα της Αγίας Παρασκευής αλλά και τον κοντινό εν ενεργεία μύλο. Για τους εκπαιδευμένους στην ορειβασία το μονοπάτι με σήμανση ανηφορίζει ως την κορφή Στρογγύλα της Κουρκούλας (916μ.) και ανταμείβει με την χαρά της άγριας φύσης.
Ένα κοίλωμα που συγκρατεί νερά και σχηματίζει 3 ποτίστρες και όπου συνήθιζαν παλιά να πηγαίνουν τα ζωντανά τους για νερό, έδωσε το όνομα στο φαράγγι (κοιλότητα, γούρνα, λάρνακα).
Η ευρύτερη περιοχή του όρους Κουρκούλα και του Λάρνακα είναι χαρακτηρισμένη Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), σημαντικός τόπος και διάδρομος για φωλεάζοντα και μεταναστευτικά πουλιά. Μόνιμες κατοικίες χτίζουν εδώ ο σπιζαετός, ο πετρίτης, ο γκιώνης, ο μπούφος κ.ά. Ο επισκέπτης μπορεί να συναντήσει σ’ ετούτον τον παράδεισο ένα πλήθος από διαφορετικά πουλιά όπως πέρδικες, κορυδαλλούς, καρδερίνες, γεράκια, κοτσύφια, τρυγόνια, μπεκάτσες, ορτύκια και πολλά άλλα. Πλούσια είναι και η χλωρίδα της περιοχής με σπάνια ενδημικά φυτά, φαρμακευτικά και αρωματικά βότανα, καλλωπιστικούς θάμνους, αναρριχώμενα και πληθώρα δασικών και οπωροφόρων δέντρων. Πουρνάρια, κουμαριές, συκιές, μυρτιές, καρυδιές, σχίνος και ασφάκα, κισσός, αγιόκλημα και αγριοτριανταφυλλιά, κρόκος και βάλσαμο, ρίγανη και θυμάρι, φασκόμηλο και κάπαρη... ατέλειωτη ακολουθία ευωδιάς και ελιξιρίων καθιστούν την προστατευόμενη περιοχή ένα τέλειο, ανεκτίμητο οικοσύστημα. Επίσης, είναι καταφύγιο για λαγούς, αλεπούδες, κουνάβια, νυχτερίδες, διάφορα ερπετά και αμφίβια, σκατζόχοιρους, κ.λπ.
Έντεκα νερόμυλοι έδιναν άλλοτε με τις φτερωτές τους τον ανθρώπινο ρυθμό και τόνο στο φαράγγι... Ο τελευταίος σίγησε το 1970 και τα απομεινάρια της παλιάς δόξας, διάσπαρτα μέσα στο φαράγγι, προσθέτουν την νοσταλγία μιας εποχής πιο δίκαιης και πιο εύρωστης. Στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μολάων θα βρει ο επισκέπτης πλούσιο πληροφοριακό υλικό για το φαράγγι και την ευρύτερη περιοχή και οφείλω ακόμα να υπογραμμίσω ότι εδώ είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του σπηλαιολόγου, ορειβάτη, φυσιολάτρη Γιάννη Κοφινά που έχει συμβάλει όσο λίγοι στην ανάδειξη και προστασία του φυσικού αγαθού του τόπου.
Ο Παλιόπυργος, το μικρό βυζαντινό οχυρό στην κορυφή του απότομου βράχου, προσεγγίζεται δύσκολα, είναι δεμένος με θρυλούμενα και μύθους και με τα δυο ερειπωμένα εκκλησάκια της Αγίας Ελένης. Η πολιούχος Αγία Παρασκευή θεωρείται θαυματουργή και στη γιορτή της συγκεντρώνει από κάθε μεριά του κόσμου πλήθος προσκυνητών.

Μέσα στην πόλη αξίζουν την επίσκεψή μας τα βυζαντινά εκκλησάκια (12ου 13ου αι.) του Αγίου Γεωργίου και της Παναγίας στου Κοκολάκη.

Στην περίμετρο των Μολάων, νεολιθικά ευρήματα, μυκηναϊκοί τάφοι στην τοποθεσία Γκαγκανιά όπου και το ομώνυμο μοναστήρι, λείψανα αρχαίας ακρόπολης στην κορυφή του λόφου Βίγκλα, παλαιοχριστιανικά αλλά και νεότερα ερείπια, είναι μάρτυρες της συνεχούς κατοίκησης από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα. Στην νεώτερη ιστορία οι Μολάοι διαδραμάτισαν κομβικό ρόλος ως πρωτεύουσα της επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς και έδρα των κατά καιρούς συγκροτούμενων Δήμων.

Πέτρινα κειμήλια στα Πάκια

Φεύγοντας απ’ τους Μολάους και πριν θαλασσινό αγέρι αλλάξει την ορεινή αύρα και της πεδιάδας τη γαλήνη, μια στάση στο διπλανό χωριό Πάκια συμπληρώνει με εικόνες το αμφιθεατρικό σκηνικό. Ο εύρωστος οικισμός, 400 περίπου κατοίκων, έχει στα πόδια του τον κάμπο και βλέπει την Ανατολή. Ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής δείγματα συναντάς περπατώντας στα καλντερίμια του. Απομεινάρια αλωνιών, παλιών ελαιοτριβείων, αψιδωτές αυλόπορτες και πέτρινες κρήνες, φούρνοι και στέρνες λαξευτές, βυζαντινοί ναοί και σπάνιες αγιογραφίες κάνουν ετούτο το χωριό να ξεχωρίζει. Στην κορυφή του, μια γραφικότατη εξοχική τοποθεσία φιλοξενεί το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου που οι τοιχογραφίες του θεωρούνται μοναδικές στον κόσμο... Λίγο ψηλότερα η παλιά βρύση διαμορφωμένη σε χώρο αναψυχής για τον διψασμένο οδοιπόρο και ανάμεσά τους η όμορφη παλιά εκκλησιά με την κυπαρισσένια της όαση.

Ελαία, η αρχαία Βιανδίνη

Επίνειο των Μολάων, απύθμενης ομορφιάς και γραφικότητας παραθαλάσσιος οικισμός, χτισμένος σήμερα στην θέση της αρχαίας Βιανδίνης με υπέροχες, οργανωμένες παραλίες στη γειτονιά της. Ψαράδικα και σκάφη αναψυχής οργώνουν το λιμάνι του και η πανδαισία από πλεούμενα κορυφώνεται στους Ιστιοπλοϊκούς αγώνες που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Ναυταθλητικός Σύλλογος «ΒΙΑΝΔΙΝΗ». Με τον πέτρινο φάρο του να γνέφει στο πέλαγος, την μεσαιωνική φρυκτωρία να υψώνεται σε απόκρημνο βράχο πάνω απ’ το λιμάνι, τα ταβερνάκια και τα καφέ δίπλα στη θάλασσα, είναι ιδανικό καταφύγιο για ανέμελες, ήρεμες διακοπές και ξεκούραση.
Το όνομα Ελαία της το χάρισε ένας από τους πρώτους οικιστές των νεότερων χρόνων. Ο Παναγιώτης Μοραντζής από τη Μάνη εγκαταστάθηκε εδώ αναζητώντας πόρο ζωής από τη θάλασσα. Έστησε στην παραλία ένα υπαίθριο καφενεδάκι με δυο-τρία τραπεζάκια δίπλα σε μια ελιά και εξυπηρετούσε περαστικούς και αμαξάδες που μετέφεραν προϊόντα στους Μολάους. Η ελιά του Μορατζή άφησε με τα χρόνια το όνομά της στον οικισμό.
Ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ψαροταβέρνες, μεζεδοπωλεία, μπαράκια καλύπτουν όλες τις ανάγκες των επισκεπτών του. Απέχει από τους Μολάους μόλις 9 χλμ.
Θα κολυμπήσετε στα καταγάλανα νερά της παραλίας Τηγάνια που φοράει τις ψάθινες ομπρέλες της το καλοκαίρι και αποτελεί τόπο αναπαραγωγής της Caretta-caretta. Είναι η μεγαλύτερη παραλία της δυτικής ακτής, καλά οργανωμένη με beach bar, beach volley, ταβέρνα και κερδίζει τις προτιμήσεις του νεαρόκοσμου. Όμορφη και οργανωμένη παραλία είναι και η Βιανδίνη με ξαπλώστρες, ομπρέλες, γήπεδο biach-volley, χώρο στάθμευσης, καφέ κ.ά. Η αμμουδερή και ρηχή παραλία Κάβος προσφέρει ασφάλεια για τα μικρά παιδιά.
Ανάμεσα στην Ελιά και την Πλύτρα βρίσκεται η παραλία Μποζάς, επίνειο του σύγχρονου Ασωπού. Υπέροχη αμμουδιά, κατάλληλη για αθλήματα, με καφέ και εστιατόριο.

Η Πλύτρα και η βυθισμένη πολιτεία

Σαν πίνακας ζωγραφικής μιας γόνιμης και ευαίσθητης φαντασίας, η Πλύτρα σκλαβώνει με τις εικόνες της το βλέμμα που την αντικρίζει. Της ταιριάζουν τα ημιφωτισμένα ανοιξιάτικα τοπία και η αγριεμένη θάλασσα, όσο και θερινή απανεμιά με τον θρασύ ήλιο. Αγαπημένο θέρετρο, με τα ψαροκάϊκα και τα πλεούμενα αναψυχής στον ευλίμενο κόλπο της, την διάσημη και βραβευμένη με Γαλάζια Σημαία παραλία της, Παχιά Άμμο, και τα ερείπια του αρχαίου Ασωπού απλωμένα στην ακτή και στα ρηχά της θάλασσας, μοιάζει με σκηνικό νοσταλγικής μυθιστορίας. Το καλοκαίρι, όλα μεταμορφώνονται με το κοσμοπολίτικο ένδυμα, τα ταβερνάκια και τα μπαράκια ζωντανεύουν και η ξεγνοιασιά των διακοπών πλημμυρίζει την ατμόσφαιρα. Επίνειο των Παπαδιάνικων, με τον οικισμό Καραβοστάσι αντικρυστά στο λιμάνι της και το ακρωτήρι Ξυλί στην άκρη του όρμου της, ανήκει στις εκλεκτές καλλονές της δυτικής ακτής.
Στην αριστερή άκρη του οικισμού, δίπλα ακριβώς απ’ το λιμάνι, αναπτύσσεται η παραλία Κόκκινες που φιλοξενεί τα ερείπια της αρχαίας πόλης του Ασωπού. Στην ακτή σώζονται ρωμαϊκά και ελληνιστικά λείψανα (λουτρά, τάφοι, λατομεία). Η πόλη επεκτείνεται μέσα στη θάλασσα με επιφανειακά υπολείμματα αλλά και υποθαλάσσια σε μικρό βάθος. Η ρωμαϊκή πόλη χτίστηκε πάνω στα ερείπια της ελληνιστικής και αποτελούσε σημαντικό λιμάνι του Κοινού των Ελευθερολακώνων ενώ ο Παυσανίας σημειώνει ότι προγενέστερα ήταν μέλος του Κοινού των Λακεδαιμονίων. Βυθίστηκε μετά τον ισχυρό σεισμό του 4ου μ.Χ. αι. που «έπνιξε» πολλές αρχαίες πολιτείες της χερσονήσου, μεταξύ άλλων και το περίφημο Παυλοπέτρι λίγο νοτιότερα, μεταξύ Βοιών και Ελαφονήσου. Το όνομα Ασωπός έχει δωρικό υπόβαθρο και κατά μία εκδοχή υπήρξε ήρωας που συνδέεται με την κάθοδο των Ηρακλειδών. Το ίδιο όνομα έφερε και ο ποταμός που διέσχιζε τον κάμπο των Μολάων στην αρχαιότητα.
Ένα ερειπωμένο κτίσμα στην παραλία δεξιά του λιμανιού μαγνητίζει το βλέμμα και τείνει να γίνει σύμβολο της Πλύτρας. Στέκει σαν φρυκτωρός της μνήμης μεσ’ στη θάλασσα, αφήνοντας τη φθορά του στη διάθεση του χρόνου και της αλμύρας. Ήταν το πρώτο σπίτι που χτίστηκε στον νεότερο οικισμό, αρκετά πριν το 1870, από την οικογένεια Βενετσανάκη. Μια προφορική παράδοση θέλει τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη να έχει φιλοξενηθεί σ’ αυτόν τον οίκο.
Ενοικιαζόμενα και ξενώνες, ταβερνάκια με εκλεκτές παραδοσιακές γεύσεις, ψάρεμα, κολύμπι, καταδύσεις, beach-volley, μουσικές βραδυές, εκδρομές, εξερευνήσεις... Από κάθε άποψη η Πλύτρα προσφέρει στον επισκέπτη της ποικίλες συγκινήσεις και δράσεις.

Ένας Αρχάγγελος στη θάλασσα

Ο Αρχάγγελος θεωρείται ένας από τους γραφικότερους, σύγχρονους παράκτιους οικισμούς της Πελοποννήσου. Το ακρωτήρι του πάνω στη στενή χερσόνησο που εισχωρεί στη θάλασσα σφραγίζει τον όρμο που ξεκινάει από το Καραβοστάσι της Πλύτρας. Ψαροκάϊκα φτάνουν στο λιμανάκι του φορτωμένα ολόφρεσκα θαλασσινά. Η αμμουδερή παραλία του Αρχάγγελου, οργανωμένη και βραβευμένη με Γαλάζια Σημαία, προσφέρεται για ανέμελες, ήρεμες διακοπές, θαλάσσια σπορ και ψάρεμα. Δίπλα της ανοίγεται η επίσης αμμουδερή και όμορφη παραλία της Δαιμονιάς και ακολουθεί η παραλία Χαραχιάς με βαθιά πεντακάθαρα νερά και πολύχρωμα βότσαλα, ιδανική για έμπειρους του kitesurfung, και μία από τις μεγαλύτερες του Δήμου Μονεμβασιάς. Το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας πάνω από την παραλία, με το αιγαιοπελαγίτικο σκηνικό του και το ωραίο ηλιοβασίλεμα, επιλέγουν πολλά νέα ζευγάρια για το μυστήριο του γάμου.
Το ακρωτήρι και η γύρω περιοχή ήταν το 1811 έρημα και ακαλλιέργητα. Η νεότερη ίδρυση οικισμού συνδέεται με πολύχρονες έριδες και δικαστικούς αγώνες τους οποίους ξεκίνησε ο τότε Μονεμβασίας Χρύσανθος Παγώνης διεκδικώντας τη γη από τις τουρκικές αρχές και τους τούρκους κατόχους της. Μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης εγκαταστάθηκε στον Αρχάγγελο, διωκόμενος από τους τούρκους, ο κλεφταρματωλός Καπετάν-Κρανίδης του γένους των Φελούρηδων που αργότερα χρημάτισε και βουλευτής. Η ευρύτερη περιοχή γενικά δέχτηκε στην αγκαλιά της πολλούς επαναστατημένους της ταραγμένης εκείνης εποχής..
Μπαράκια, καφέ, ξενοδοχείο και ενοικιαζόμενα έχουν κάνει τον Αρχάγγελο αγαπημένο οικογενειακό προορισμό τα τελευταία χρόνια. Απ’ τη γεωγραφική του θέση ο Αρχάγγελος αποτελεί ιδανικό ορμητήριο προς όλες τις κατευθύνσεις και τα αξιοθέτα του Δήμου Μονεμβασιάς.
  


Παλιόκαστρο με θέα

Ανηφορίζοντας από τη Δαιμονιά προς τα Παπαδιάνικα η απόκρημνη έξαρση της γης, βιγλάτορας του λακωνικού, κερδίζει την προσοχή του περαστικού. Γατζωμένο στο βράχο, απρόσιτο και αθέατο, το ερειπωμένο Παλιόκαστρο, σε χρήση από τους προϊστορικούς χρόνους, ήταν μέρος της βυζαντινής επικράτειας του Δεσποτάτου του Μορέως και καταφύγιο των ανθρώπων από τις τουρκικές και πειρατικές επιδρομές. Είναι προσεγγίσιμο με πεζοπορία, μέσης μάλλον δυσκολίας, 40-60 λεπτών και η θέα στο λακωνικό που φτάνει ως το Κύθηρα και το Γύθειο είναι ανεπανάληπτη.
Τα Παπαδιάνικα, όπως ομολογεί και τ’ όνομά τους, δημιουργήθηκαν από τους Παπαδάκηδες της Κρήτης που ήρθαν στα μέρη ετούτα τα χρόνια της Εθνεγερσίας. Από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής, αριθμεί σχεδόν 2000 κατοίκους που ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία.

Συκέα, το επταπύργιο κεφαλοχώρι

Απέναντι απ’ τους Μολάους και απόσταση 9 χιλιομέτρων, χτισμένο σε λόφο περίοπτο κυκλωμένο από ελαιώνες, το κεφαλοχώρι 1000 και πλέον κατοίκων της Συκιάς είναι ένας από τους σπουδαιότερους άρχοντες του κάμπου. Οι μυκηναϊκοί τάφοι, τα κλασικά ευρήματα, οι 7 πύργοι που την βάφτισαν «Επταπύργιο» τον καιρό των Ενετών, και η συμμετοχή της στους νεώτερους εθνικούς αγώνες, είναι μάρτυρες της μακρόχρονης ιστορίας της. Θρησκευτική κοιτίδα της περιοχής, με πολλά όμορφα εξωκκλήσια και ναούς, είναι η κιβωτός του λειψάνου του Αγίου Νεκταρίου, στον πανηγυρισμό του οποίου κάθε χρόνο 8 και 9 Νοεμβρίου γίνεται κοσμοσυρροή και λαμπρό προσκύνημα. Ο πρωτοπρεσβύτερος Σταύρος Βαρράς, ψυχή του χωριού και άριστος γνώστης της ιστορίας του είναι ο ιδανικός οδηγός στα αξιοθέατα και την θρησκευτική κληρονομιά του τόπου. Εκτός από τους κεντρικούς ναούς του Αγίου Νεκταρίου και Αγίου Δημητρίου, αξίζει να επισκεφτείτε το μεταβυζαντινό ναϊδριο της Παναγίας της Φουκριάς με περίφημες τοιχογραφίες και τον Αγιαννάκη που λειτουργούσε κρυφό σχολειό τα χρόνια της σκλαβιάς. Σε μια από τις ωραιότερες τοποθεσίες της πεδιάδας, δίπλα σε λιμνούλα-υγρότοπο που φιλοξενεί σπάνια πουλιά, βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου που στον μαντρότοιχό του διατηρούνται πολεμότρυπες. Ερείπια 3 ενετικών πύργων και ανεμόμυλων στέκουν μνημεία στους λόφους που περιβάλλουν το χωριό και πανάρχαια, πελώρια ελαιόδεντρα κοσμούν τα χωράφια. Ευγενικοί, χαρούμενοι, φιλόξενοι και εργατικοί, οι κάτοικοι της Συκιάς, παράγουν εκλεκτά προϊόντα και στα ταβερνάκια τους θα γευτείτε μοναδικές λιχουδιές. Εδώ έχει την έδρα της η σύγχρονη επιχείρηση ΒΙΟΓΑΛ που με σεβασμό στην οικογενειακή παράδοση δημιουργεί γευστικότατα τυροκομικά προϊόντα και η ΚΑΣΕΛΛ, δημιούργημα των ελαιουργικών συνεταιρισμών της περιοχής, που τυποποιεί το άριστο ελαιόλαδο του τόπου.
 


Η Μεταμόρφωση... της Τρύπας του Βοριά

Το χωριό είναι κτισμένο πάνω σε τμήμα ενός θαύματος της ελληνικής φύσης. Η Τρύπα του Βοριά θεωρείται από τους σπηλαιολόγους που το εξερεύνησαν ένα από τα μεγαλύτερα της χερσονήσου με σπάνιους σχηματισμούς και υπέροχα χρώματα που το καθιστούν μοναδικό. Μέχρι το 1967 το όνομα του χωριού ήταν «Καταβόθρα» αφού στα όριά του υπάρχει το φυσικό ανάλογο μόρφωμα που απορροφά τα νερά της πεδιάδας. Το σπήλαιο είναι προσιτό μόνο σε καλά εκπαιδευμένους και μυημένους στη σπηλαιολογία. Στα νότια του οικισμού και στην περιοχή Πηγάδια συναντάμε ερείπια παλιών νερόμυλων.
Κουπιά ...στο βουνό

Υπάρχει τουλάχιστον ένας υψίστης σπουδαιότητας λόγος για να ανηφορίσει ο επισκέπτης προς τα Κουπιά. Κι αυτός είναι η ταβέρνα ΠΥΡΟΣΤΙΑ της Κας Ελένης Γρηγοράκου. Το αναπαλαιωμένο πέτρινο σπίτι με την όμορφη αυλή σ’ ένα περιβάλλον αφημένο για πολλά χρόνια στη φροντίδα της φύσης, θα μπορούσε να μην είναι αρκετό δέλεαρ για τους φανατικούς της παραλίας, αν δεν υπήρχαν τα χρυσά χέρια της οικοδέσποινας. Τα τσαϊτια και οι γκόγκες της, τα άγρια χόρτα του βουνού, τα μυρωδάτα τυριά, τα κουπιώτικα κοψίδια και τα μαγειρέματα στον παραδοσιακό φούρνο με τα ξύλα, το γλυκόπιοτο κρασάκι... πέρασαν από την σκληρή δοκιμασία μας και βραβεύτηκαν από τον ουρανίσκο μας.
Σε υψόμετρο 530 μ. και μόλις 8 χλμ. από τους Μολάους, τα Κουπιά οφείλουν τ’ όνομά τους στα θεόρατα πουρνάρια απ’ τα οποία κατασκεύαζαν παλιά τα κουπιά βάρκας. Ο κουκλίστικος ποιμενικός οικισμός δημιουργήθηκε από τσοπάνηδες της Κρεμαστής στα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας. Σήμερα αριθμεί ελάχιστους μόνιμους κατοίκους αλλά στα δυο μεγάλα πανηγύρια του χωριού γίνεται κοσμοχαλασμός και οι παρθένες εξοχές του θεραπεύουν τις αντάρες της ψυχής.

Νερόμυλος στα Τάλαντα

Σ’ ένα μαγευτικό φαράγγι που το λένε «του Μπαλλή», ανάμεσα σε πελώρια δέντρα και τρεχούμενα νερά βρίσκονται τα απομεινάρια 11 παλιών νερόμυλων που σημάδεψαν την ιστορία του χωριού και στο όνομά του αποτυπώθηκε η ευμάρεια της εποχής (Τάλαντον = μονάδα βάρους και νόμισμα). Με πολύ μεράκι και προσπάθεια χρόνων ο Π. Σ. του χωριού «Αγία Τριάδα» κατάφερε να ξαναδώσει ζωή σε έναν από αυτούς τους πέτρινους «δράκοντες» και να διαμορφώσει το φαράγγι σε μια επισκέψιμη, κατάφυτη όαση με μικρούς καταρράκτες που φτάνουν ως τα 4 μέτρα, λιμνούλες και μονοπάτια βαθύσκιωτα και δροσερά. Ο μύλος του μπάρμπα-Νικολή Διαμαντάκου, αναστηλωμένος και χαρωπός αναβιώνει στιγμές της υδροκίνησης και αλέθει το αλεύρι του σαν τον παλιό καιρό. Στους φυσιολάτρες θα μείνει αλησμόνητο το φαράγγι με τους ήχους του νερού και το τραγούδι των πουλιών. Οι λάτρεις της πεζοπορίας μπορούν να διασχίσουν το φαράγγι που καταλήγει στην παραλία Χαραχιά της Δαιμονιάς. Για να φτάσετε με το αυτοκίνητο, από την παραλία της Δαιμονιάς ακολουθείτε το δρόμο προς το ομώνυμο χωριό και συνεχίζεται για Τάλαντα.
Ο μύλος είναι ανοιχτός στο κοινό τις Κυριακές και για ομαδικές, εκπαιδευτικές επισκέψεις μετά από συνεννόηση. Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του συλλόγου www.talanta.gr
Αν θέλετε να πλουτίσετε την διαδρομή σας με έναν ακόμα σημαντικό σταθμό, σε μικρή απόσταση από τα Τάλαντα βρίσκεται η βυζαντινή Μονή Αγίου Νικολάου (11ου-12ου αι).

Γεύσεις μοναδικές

Θα δοκιμάσετε οπωσδήποτε τα τσαΐτια, τις γκόγκες, τις λαχανόπιτες, γεμιστούς κολοκυθανθούς, τα τυριά με προτεραιότητα στο κατσικίσιο, ελιές καλαμών, χοντροελιές από τα υπεραιωνόβια δέντρα του κάμπου και φυσικά εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και τα υπέροχα τοπικά κρασιά. Ψάρια, θαλασσινά με ουζάκι Λακωνίας. Κρεατικά ασυναγώνιστα και ντόπιο λουκάνικο. Σύκα ξερά ή φρέσκα στον καιρό τους. Αμυγδαλωτά, σαμουσάδες, δίπλες, φλογέρες, μελιτίνια, ραφιόλα και ντόπια μελισσοκομικά προϊόντα. Η περιοχή έχει έφεση στα βιολογικά προϊόντα και είναι από κάθε άποψη προτιμητέα.

Γιορτές με νόημα

 Η Γιορτή Κρασιού στη Συκιά, το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουλίου με προσφορά ντόπιων μεζέδων, άφθονου κρασιού, τραγούδια, χορούς. Η Γιορτή της γίδας στα Κουπιά το πρώτο 10ήμερο του Ιουλίου. Γίδα βραστή, κρασί, γλέντι και κοσμοθάλασσα. Η Γιορτή Σύκου στα Παπαδιάνικα προς το τέλος του Αυγούστου, με μεζέδες, κρασί, χορό και τραγούδια και προσφορά σύκων. Η εμποροπανήγυρη στον οικισμό Κρισά στις αρχές Σεπτέμβρη, με προσφορά γίδα βραστής και κρασιού.  
Την Τσικνοπέμπτης στα Παπαδιάνικα αναβιώνει το έθιμο της μεγάλης φουντάρας (φωτιάς) και την Μεγάλη Πέμπτη γίνεται η διαπόμπευση ομοιώματος του Ιούδα και η καύση του την Κυριακή της Λαμπρής. Άπειρες οι πολιτιστικές εκδηλώσεις στη διάρκεια του καλοκαιριού και τα πανηγύρια σε όλα τα χωριά.

Χίλιες-μύριες εξορμήσεις κι εκδρομές

Ιδανικό ορμητήριο για ημερήσιες εξορμήσεις και εκδρομές προς τη Μονεμβασιά, την περιοχή των Βοιών και τον Κάβο Μαλιά, την Ελαφόνησο, τις παραλίες και τα χωριά του Ζάρακα. Αν επιβάλλεται μία εκδρομή αυτή είναι το επισκέψιμο, θαυμαστό Σπήλαιο της Καστανιάς και το Απολιθωμένο Δάσος της Αγίας Μαρίνας στα Βάτικα.

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Επισκεφτείτε ακόμα

    Το λαογραφικό Μουσείο στο χωριό Βελιές με πλούσιο υλικό από τη ζωή και την παράδοση της περιοχής. Το εύρωστο χωριό Ασωπός, 1300 περίπου κατοίκων, με τα νόστιμα κηπευτικά, σύκα, ελιές, ελαιόλαδο, εσπεριδοειδή. Το μικρό Φοινίκι όπου βρέθηκαν τα απομεινάρια του ισχυρού ιερού του Απόλλωνα Υπερτελεάτα. Σε όλα τα χωριά της περιοχής θα βρείτε ξεχωριστές υπαίθριες ομορφιές, τοπικές ιδιαιτερότητες, αγνά προϊόντα, πολιτιστικά δρώμενα, παράδοση, και κυρίως ανθρώπους ανοιχτόκαρδους και καθαρούς πρόθυμους να σας μιλήσουν για τους θρύλους και την άγνωστη ιστορία του τόπου τους.

     

  • Πρόσβαση:

    Απλά, από την Εθνική Οδό Τρίπολης-Σπάρτης παίρνετε τον δρόμο για τη Σκάλα προς τους Μολάους. Πλούσιο πληροφοριακό υλικό θα βρείτε στη νέα τουριστική ιστοσελίδα του Δήμου www.monemvasia.gr. Ένθετο στο περιοδικό μας σας προσφέρουμε τον αναλυτικό χάρτη-οδηγό του Δήμου και καλό σας ταξίδι στα ελληνικά, ασύγκριτα τοπία.

Χάρτης