Ο Πευκιάς, η Συκιά και το Μελίσσι το θέρετρο των ποιητών
3.8/5 κατάταξη (5 ψήφοι)
κειμενο: Χρίστος Φρούσιος | φωτογραφίες: Χρίστος Φρούσιος

Ο ταξιδιώτης όταν βρεθεί στην παραλιακή Κορινθία, σίγουρα θα µεθύσει από τα αρώµατα των κίτρων. Βαδίζοντας όµως κοντά στην ακτογραµµή θα βρεθεί σε ένα καταπράσινο δάσος, τον Πευκιά. Θα περιπλανηθεί στα µονοπάτια του παίρνοντας ζωή από τη ψυχή αυτού του κατάφυτου πνεύµονα και πριν τελειώσει το δάσος, θα συναντήσει τον οικισµό της Συκιάς και αµέσως µετά το Μελίσσι.

Στο Αισθητικό ∆άσος

του Πευκιά

Κατά µήκος µιας µεγάλης βοτσαλωτής παραλίας ανάµεσα στο Ξυλόκαστρο και τη Συκιά εκτείνεται ο Πευκιάς. Αναπτύσσεται σε µια στενή λωρίδα φυσικού πράσινου µε µήκος 1.760µ., πλάτος από 80 έως 220µ. και συνολική έκταση 243,5 στρεµµάτων. Χαρακτηρίστηκε ως “∆άσος” το 1926 ενώ το 1974 ως “Αισθητικό ∆άσος”, ένα σκαλοπάτι κάτω από την ονοµασία “Εθνικός ∆ρυµός”. Με υπέργηρα πεύκα, αποτελεί έναν εξαιρετικό βιότοπο για µικρά ζώα, πουλιά και έντοµα. Στην απέραντη παραλία του, “το πράσινο ακρογιάλι” αναφέρεται ο Κωνσταντίνος Καρυωτάκης στο ποίηµά του “Ύπνος”:

Θα µας δοθεί το χάρισµα

και η µοίρα

να πάµε να πεθάνουµε µια νύχτα

στο πράσινο ακρογιάλι

της πατρίδας...

Ο ποιητής πέρασε πολλά από τα καλοκαίρια του στην περιοχή. Αν και δεν καταγόταν από εδώ, αγαπούσε τούτο τον τόπο καθώς αποτελούσε τη µόνιµη κατοικία του παππού του και των αδερφών του που τους επισκεπτόταν συχνά.

Μιλώντας µε την κα. Νάνσυ Ανδρικοπούλου, τη ∆ασολόγο του ∆ήµου Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης, µε ενηµέρωσε πως το δάσος αποτελείται από την “Χαλέπιο Πεύκη” ενώ ταυτόχρονα συνυπάρχουν σχίνα, µυρτιές, πουρνάρια, αλµυρίκια, αφάνες και θαµνώδεις αγριοβελανιδιές. Συνολικά οι βοτανολόγοι έχουν καταγράψει πάνω από 80 διαφορετικά είδη φυτών. Με διαβεβαίωσε πως η “µίξη στις συστάδες” του πεύκου µε τα αλλά δέντρα µπορεί µόνο να ωφελήσει το δάσος καθώς αποµακρύνει τον κίνδυνο από τον συνολικό αφανισµό του από πυρκαγιά. Πιστεύεται πως γύρω στο 1821 κάηκε αλλά αναγεννήθηκε. Το συµπέρασµα αυτό προκύπτει από την µελέτη των δακτυλιδιών στον κορµό των γηραιότερων δέντρων όπου καταµετρούνται πάνω από 180 κύκλοι, δηλαδή 180 έτη. Σταθερός όµως εχθρός του δάσους αποτελεί το έντοµο “marfalina hellenica” που προκαλεί βαµβακίαση, αποµυζώντας τους χυµούς των πεύκων. Το έντοµο αυτό το εισήγαγαν στο δάσος οι µελισσοκόµοι προκειµένου οι µέλισσες να παράξουν από τα περιττώµατα-µελιτώµατα του το γνωστό πευκόµελο. Παρατήρησα πράγµατι για την προστασία του δέντρου µια βιολογική µαστίχη γύρω από τους κορµούς µε σκοπό την παρεµπόδιση του εντόµου να ανέβει από το έδαφος.

Ο περίπατός µου σε αυτό το παλιό δάσος ήταν µια συγκλονιστική εµπειρία ηρεµίας και ανάτασης. Γύρω µου κόσµος να περπατά ή να αθλείται. Η µυρωδιά του πεύκου έντονη και ευχάριστη. Μικρά – στρωµένα µε πευκοβελόνες – µονοπάτια µε έφερναν κοντά στη θάλασσα. Εκεί εάν διψάσεις µπορείς να βρεις δυο beach bar, ενώ στην αρχή του δάσους µια ιστορική καφετέρια από όπου έχουν περάσει γνωστές προσωπικότητες εδώ και πολλές δεκαετίες. Πολλοί κάτοικοι της περιοχής όµως εκφράζουν ανησυχίες για την ορθή λειτουργία αυτών των µπαρ. Φοβούνται επίσης ότι το δάσος θα αποχαρακτηρισθεί από “Αισθητικό ∆άσος” µε σκοπό να ιδιωτικοποιηθεί, να αποξηλωθεί σταδιακά και να οικοδοµηθεί. Ας ελπίσουµε ότι δεν θα συµβεί κάτι τέτοιο και ότι θα µπορέσουν να το χαρούν πολλές γενιές ακόµη στο µέλλον.

Η Συκιά... των Ποιητών

Μικρό γραφικό χωριό κτισµένο κατά µήκος ενός απάνεµου όρµου µε µια τεράστια βοτσαλωτή παραλία. Οι 620 κάτοικοι της έχουν µεταµορφώσει την αγάπη για τον τόπο τους σε ζεστή φιλοξενία προς όλους εκείνους που την επισκέπτονται. Ταυτόχρονα έχει αποδειχθεί ζωντανό ιστορικό κοµµάτι της τεχνών και των γραµµάτων. Μια αστείρευτη πηγή ανθρωπίνου δυναµικού, λιµάνι έµπνευσης και δηµιουργίας για πολλούς καλλιτέχνες. Ήδη από τα µέσα του 19ου αιώνα η περιοχή είχε τραβήξει το παραθεριστικό ενδιαφέρον πολλών σηµαντικών Ελλήνων και ξένων, βασιλέων, πρωθυπουργών, ηθοποιών κ.α. Κατά τους βυζαντινούς και φραγκικούς χρόνους το λιµανάκι έφερε το όνοµα “Όρµος Αγίου Νικολάου Συκής”. Λέγεται ότι υπήρχε µια µεγάλη συκιά και κρήνες µε κρυστάλλινα νερά. Επί Τουρκοκρατίας ονοµάστηκε “Πύργος” ή “Πυργοσυκιά” από τον πύργο του Χαλήλ Αγά που δεσπόζει ακόµη σήµερα µε θέα προς τη θάλασσα. Ο πύργος είναι τώρα γνωστός µε το όνοµα του Κιαµήλ Μπέη, του εγγονού του Χαλήλ. Αργότερα η περιοχή κατοικήθηκε από άρχοντες που κατέβηκαν από τα Τρίκαλα και την Καρυά.

Λίγα µέτρα από την παραλία ο πέτρινος ναός της Κοίµησης της Θεοτόκου του 1842, ενώ η εκκλησιά της Αγίας Βαρβάρας κτισµένη µέσα στο πράσινο του Πευκιά. Κατά µήκος του λιµανιού αρκετές παραδοσιακές κατοικίες και αρχοντικά. Πριν την αρχή του Πευκιά στη στροφή του δρόµου το αρχοντικό του Ζούζουλα. Λίγα µέτρα πιο κάτω, οικοδοµείται από πέτρα ένας ιδιωτικός µεγαλοπρεπής χώρος τέχνης αφιερωµένος στον γλύπτη Φάνη Σακελλαρίου, από τους σηµαντικότερους εκπροσώπους της µνηµειακής γλυπτικής στην Ελλάδα. Από τη Συκιά κατάγονται επίσης ο Θεοφάνης Κακριδής και ο υιός του Ιωάννης, πανεπιστηµιακοί και συγγραφείς, ο Σοφοκλής Καρύδης, δηµοσιογράφος και ποιητής, ο Θάνος Μπούρλος, διεθνούς φήµης τραγουδιστής της όπερας. Στη Συκιά επίσης δηµιούργησε ένα “Σπίτι για ∆ιακοπές” ο Άρης Κωνσταντινίδης, ο γνωστός αρχιτέκτονας των “Ξενία” της Ελλάδας.

Στα ίχνη του Σικελιανού

Στο τελείωµα του όρµου της Συκιάς στην αρχή του πευκοδάσους, ένας µικρός ιδιωτικός δρόµος µε κατεύθυνση προς τη θάλασσα οδηγεί σε ένα σπάνιας αρχιτεκτονικής οµορφιάς και πολιτιστικής κληρονοµιάς οίκηµα, τη Βίλα του Έλληνα ποιητή Άγγελου Σικελιανού. Ο ποιητής µαγεύτηκε από το τοπίο και το θεώρησε ιδανικό τόπο έµπνευσης για το ποιητικό του έργο. Εδώ κτίζουν το 1916 κατοικία µε τη σύζυγό του Εύα Πάλµερ. Στη βίλα, το ζεύγος πέρασε πολύ µεγάλο µέρος της ζωής τους και φιλοξένησε εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής όπως τον Κωστή Παλαµά, το Νίκο Καζαντζάκη, τον Κώστα Καρυωτάκη, την Ισιδώρα Ντάνκαν κ.α. Εδώ ο ποιητής συνέλαβε την ιδέα των ∆ελφικών Γιορτών. Στα µετέπειτα χρόνια η βίλα άλλαξε πολλά χέρια. Κατά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο γίνεται διοικητήριο των Ιταλών και των Γερµανών. Στα τέλη της δεκαετίας του ‘50, αγοράστηκε από τον Σπύρο Τυπάλδο. Ο εφοπλιστής οργάνωσε εδώ ξενοδοχειακό συγκρότηµα στον παράκτιο χώρο. Σήµερα η βίλα λειτουργεί ως Ιταλικό εστιατόριο.

Το οικοδόµηµα, είναι διώροφο µε υπόγειο, κατασκευασµένο από λαξευτή πέτρα από τους Αγίους Θεοδώρους και αποτελεί την πρώτη και µοναδική αρχιτεκτονική δηµιουργία του Σικελιανού όπου συνδυάζονται διαφορετικές τεχνοτροπίες. Στον κήπο υπάρχει το πέτρινο παγκάκι όπου καθόταν ο Σικελιανός και έγραφε. Κοντά του, ο άψυχος πλέον κορµός ενός γιγαντιαίου πεύκου που χάριζε τη σκιά του στον ποιητή.

Το δροσερό και µυρωδάτο Μελίσσι

Ένα χωριό µε πληθυσµό περίπου 960 κατοίκων κτισµένο µε γούστο και µεράκι, αντιπροσωπευτικό της καταπράσινης κορινθιακής γης, µε κατάνθιστους κήπους και αυλές που σε µαγεύουν όταν τις αντικρίσεις. Κοντά στη γέφυρα που περνά πάνω από την εθνική οδό και ενώνει το παραλιακό Μελίσσι µε το Άνω Μελίσσι κτισµένος ο µεγαλόπρεπος ναός του Αγίου ∆ηµητρίου, βυζαντινού ρυθµού από πελεκητή πέτρα. Το πανύψηλο καµπαναριό του αποτελεί σηµείο αναφοράς και εκπλήσσει πολύ περισσότερο τους διερχόµενους οδηγούς της εθνικής οδού. Το Μελίσσι διαθέτει µεγάλη βοτσαλωτή παραλία αλλά και κολπίσκους ιδανικούς για µπάνιο και ψάρεµα. Η ίδια παραλία αλλά και η παραλία της Συκιάς, του Πευκιά και του Ξυλοκάστρου τιµούνται µε “γαλάζια σηµαία.

Το χωριό πήρε την ονοµασία του από τα άγρια µελίσσια που είχαν τις κυψέλες τους σε βράχο, ανατολικά του ναού του Αγίου Κωνσταντίνου που κατεδαφίσθηκε το 1884 κατά τη διάνοιξη της σιδηροδροµικής γραµµής.. Η ιστορία της περιοχής συνδέεται άµεσα από τον 14ο αιώνα µε την οικογένεια Ρέντη, ευγενών της Κορίνθου, συγγενείς των επιφανών Ρέντηδων του ∆ουκάτου των Αθηνών. Στις αρχές του 20ου αιώνα κατοικήθηκε από το γειτονικό δήµο Σικυωνίων.

Τόσο οι κάτοικοι του Μελισσιού όσο και της γειτονικής Συκιάς ασχολούνται µε την καλλιέργεια εσπεριδοειδών, ελιών και κηπευτικών, το ψάρεµα και τον τουρισµό. Στην ευρύτερη περιοχή ανθούσε από παλιά επίσης η καλλιέργεια και ξήρανση της σταφίδας.

Από εδώ κατάγεται ο µεγάλος Έλληνας εξπρεσιονιστής ζωγράφος, Βασίλης Μάρρος. Εδώ έζησε τα παιδικά του χρόνια αλλά διέπρεψε στην Αµερική. Πίνακες του εκτίθενται σε πολλά µουσεία και γκαλερί του κόσµου.

Νοτιοανατολικά και ψηλά σε λόφο είναι κτισµένος ο οικισµός Οικοδοµικού Συνεταιρισµού Υπαλλήλων ∆ΕΗ σε έκταση 450 στρεµµάτων µέσα στο πράσινο µε υπέροχη θέα στον κόλπο.  

Το Θαλερό...

Αξίζει να αναφέρουµε ότι ο Σικελιανός συνέθεσε ποίηµα µε το όνοµα του χωριού “Θαλερό” που απέχει 2 χλµ από τη Συκιά και έχει υπέροχη θέα προς τον Κορινθιακό. Συνάντησα τον Γιώργο Αµάραντο, απόγονο της οικογένειας των Αµαραντέων που συνδέονταν φιλικά µε τον Σικελιανό. Μου διηγήθηκε πως η γνωριµία έγινε µέσω της Έλλης Μαργαρίτη γειτόνισσας του ποιητή στη Συκιά που αποτέλεσε και τη µούσα του µέχρι τέλος. Ο Άγγελος, η Εύα και η Έλλη συνήθιζαν να ανεβαίνουν στο χωριό µε άλογα και τη συνοδεία από άλλες κοπέλες, ντυµένοι µε αρχαίες χλαµύδες. Έδεναν τα άλογα στον κήπο των Αµαραντέων και ο Σικελιανός ανέβαινε σε ένα µικρό ύψωµα. Καθόταν στον ίσκιο ενός πανύψηλου πεύκου και έγραφε. Απέναντι από τους Αµαραντέους κατοικούσε η οικογένεια Παύλου. Η Μαρία, η έφηβη κόρη της οικογένειας προσέφερε στον ποιητή κερήθρες από τα µελίσσια που διατηρούσαν, ζυµωτό σταρένιο ψωµί και κρύο νερό από την κοντινή πηγή. Έτσι το 1915 ο ποιητής συνθέτει το ποίηµα “Θαλερό”:

Εκεί κερήθρα µόφερε,

ψωµί σταρένιο, κρύο νερό
η αρχοντοθυγατέρα,
οπούχε από τη δύναµη, στον πετρωτό της το λαιµό
χαράκι ως περιστέρα,
που η όψη της σαν της βραδιάς το λάµπο, έδειχνε διάφωτη
της Παρθενιάς τη φλόγα,...

Ο ήλιος έδυε καθώς ανέβαινα σε εκείνο το ύψωµα. Αντίκρισα την ίδια θέα που αγάπησε και ο Σικελιανός, τη θέα της πεδινής Κορινθίας, της θάλασσας µέχρι τη Ρούµελη και της απόκρηµνης χαράδρας. ∆υστυχώς ο πεύκος κάηκε στην πυρκαγιά το 2000. ∆ιέκρινα µοναχά τη βάση του σε αποσύνθεση. Λίγο πιο κάτω, πάνω στο δηµοτικό δρόµο, ήπια νερό από την ίδια πηγή που είχε πιει ο ποιητής και κατηφόρισα προς τη Συκιά.

Πριν φύγω…

Επισκέφθηκα το Ξυλόκαστρο κτισµένο σε απόσταση αναπνοής από το δάσος καθώς το τέλος του ενός σηµατοδοτεί την αρχή του άλλου. Συνάντησα το ζωγράφο Γιώργο Οικονοµίδη στο πατρικό του καθώς και την σύζυγο του Άλιξ Παναγιωτοπούλου επίσης ζωγράφο και κόρη του σκηνοθέτη Νίκου Παναγιωτόπουλου. Μου µίλησαν µε αγάπη και προβληµατισµό για τον τόπο τους. Έκανα µια βόλτα στην ωραία διαµορφωµένη προσφάτως παράκτια ζώνη της πόλης από το δάσος µέχρι τη µαρίνα. Ιδανική για περίπατους κοντά στα κύµατα, φαγητό, καφεδάκι και βραδινές εξορµήσεις. Εντυπωσιακός ο ναός του Αγίου Βλασίου. Επιβλητικός και µοναδικός για τον Ελληνικό χώρο ο ναός της Παναγίας της Φανερωµένης µε την παλαιοχριστιανική αρχιτεκτονική του, θεµελιωµένος από τον γέροντα Νίκων. Προσεγµένη η µαρίνα µε υπαίθριο θεατράκι, ιδιαίτερο το σκηνικό στο λιµάνι και τους φάρους στην είσοδο του, κοντά στην εκβολή του ποταµού Σύθα.

Ευχαριστούµε το ∆ήµο Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης για τη φιλοξενία στο ξενοδοχείο Xylokastro Beach στο Μελίσσι. Ιδιαίτερα την Αντιδήµαρχο κα. Χριστίνα Καζάνη για το υλικό που µας παρείχε και την κα. Νάνσυ Ανδρικοπούλου, ∆ασολόγο του ∆ήµου. Τον κ. Γιώργο Αµάραντο, ∆ικηγόρο και πρώην ∆ικαστικό για τις χρήσιµες πληροφορίες.

 

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    ∆ΙΑΜΟΝΗ

    Στην περιοχή της Συκιάς υπάρχουν λίγα ξενοδοχεία και ενοικιαζόµενα δωµάτια. Τα περισσότερα καταλύµατα βρίσκονται στην πόλη του Ξυλοκάστρου. Στο Μελίσσι: XYLOKASTRO BEACH Hotel, Μελίσσι Κορινθίας, Τηλ. 2743061190-2

    ΦΑΓΗΤΟ - ΑΓΟΡΕΣ

    Προτιµήστε για φαγητό και καφεδάκι:

    JIMMY’S GRILL, ψητοπωλείο του Σωτήρη Τσαούση. Μοντέρνος χώρος και νεανικό στέκι µε µεγάλη ποικιλία στις ψητές γεύσεις, νόστιµα σουβλάκια, τυλιχτά και γύρος. Ανοικτά µέχρι αργά πάνω στον παραλιακό δρόµο της πόλης.

    Κ. Καραµανλή 11, Ξυλόκαστρο, Τηλ. 2743022400

    ΤΟ ΣΤΕΚΙ, Μεζεδοπωλείο της Μαρίας Τζίνη

    Συκιά Κορινθίας, Τηλ. 2743023380 

    RIZOS, Καφέ Σνακ Μπαρ του Κων/νου Ρίζου

    Συκιά Κορινθίας, Τηλ. 2743024971

    ΤΟ ΤΣΙΠΟΥΡΑ∆ΙΚΟ,

    Σνακ Μπαρ της Ειρήνης Λαµπράκη

    Αγίου Βλασίου 10, Ξυλόκαστρο, Τηλ. 2743025853

    ΚΑΦΕΝΕΙΟ του Αριστείδη Λευθεριώτη

    Πλατεία Ηρώων, Ξυλόκαστρο, Τηλ. 2743300766

    PELECAN Πιτσαρία του Άγγελου Μαρίνη

    Κ. Καραµανλή 13, Ξυλόκαστρο

    Τηλ. 2743028221 / 6946312268

    BISTROT, Fast Food του Γιώργου Μπεχλούλη

    Ιωάννη Ιωάννου 4, Ξυλόκαστρο,

    Τηλ. 2743096300

    LOUNGE, καφετέρια του Φωτόπουλου Σούλη.

    Νικολάου Μάρκου, Ξυλόκαστρο.

    Τηλ. 27430 26640

    Αγοράστε δώρα για τους αγαπηµένους σας από:

    ΧΑΒΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ, Είδη ∆ώρων

    Αραβαντινού 10, Ξυλόκαστρο

    Τηλ. 2743022429 / 6937017562

     

    ΕΚ∆ΗΛΩΣΕΙΣ

    Πλούσιο το καλοκαίρι µε µουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις. Στα ορεινά χωριά γίνονται πανηγύρια µε άφθονη “γουρνοπούλα” και κρασί. Χαρακτηριστικές είναι οι γιορτές: “του µήλου” στο Μάννα, “της σουλτανίνας” στο Ζεµενό, “της Λαπόρδας” (είδος ψαριού) στη µαρίνα του Ξυλοκάστρου µετά τα µέσα Αυγούστου µε αρχές Σεπτεµβρίου. Αθλητικά τουρνουά τένις και beach βόλεϊ.

    ΕΞΟΡΜΗΣΕΙΣ

    Η περιοχή αποτελεί ορµητήριο και για κοντινές εκδροµές. Τεράστια παραλιακή ζώνη ανατολικά µέχρι την Κόρινθο και δυτικά ως το ∆ερβένι. Επισκεφθείτε τα Τρίκαλα, τη Ζήρεια, τις λίµνες Στυµφαλία, ∆ασίου και Φενεού. Ανεβείτε στη µονή της Παναγίας της Κορφιώτισσας µε την εκπληκτική θέα. Την αρχαία Πελλήνη και κατόπιν συνεννόησης το Σπήλαιο στο Πιτσά. Τη µονή Αγίου Κωνσταντίνου και το Βουδιστικό ιερό στο Μαύρο Όρος στην περιοχή Γελήνι.

     

  • Πρόσβαση:

    Οδικώς θα φτάσετε µέσω της Εθνικής Οδού Αθηνών Κορίνθου και Πατρών. Έξοδος προς Ξυλόκαστρο. Μέχρι εκεί η απόσταση αγγίζει τα 120 χλµ από την Αθήνα και περίπου 100 χλµ από την Πάτρα. Ο Πευκιάς από την έξοδο απέχει 3 χλµ, η Συκιά 5 χλµ και το Μελίσσι 7 χλµ. Μπορείτε να χρησιµοποιήσετε και το ΚΤΕΛ. Εναλλακτικά τον ΟΣΕ αλλά και τον Προαστιακό µέχρι το Κιάτο και από εκεί το ΚΤΕΛ µε ανταπόκριση.

Χάρτης