Ειδοποίηση
  • Google Geocoding API error: You are over your quota.
Περπατώντας στη Μονεμβασιά
5.0/5 κατάταξη (4 ψήφοι)
κείμενο: Θάλεια Νουάρου | φωτογραφίες: Μπέττυ Πίκουλα, Χρήστος Παναγιωτόπουλος
Διαδρομές για… φίλημα στην άκρη της Ευρώπης Από τον θρυλικό φάρο και το «Μικρό Άγιο Όρος» του Καβομαλιά μέχρι το φαράγγι Μπαλογκέρι και τους νερόμυλους των Ταλάντων, τα μονοπάτια της Μονεμβασιάς σε ταξιδεύουν στον απύθμενο πλούτο της περιοχής, εδώ που η φύση συναντά τον άνθρωπο και η ιστορία το τοπίο... Αγνάντεψε από ψηλά τις αμμουδιές της Πλύτρας, γνώρισε ορεινά μυστικά πίσω από το Κυπαρίσσι, περιπλανήσου στα πλακόστρωτα καταμεσής του ρέματος του Λάρνακα, απόλαυσε τον καφέ σου σ’ ένα παλιό μοναχικό κελί με θέα το Τσιρίγο… Είκοσι πέντε συναρπαστικές διαδρομές με ολοκαίνουργια σηματοδότηση συνδυάζουν ιδανικά βουνό με θάλασσα αποκαλύπτοντας τις άγνωστες γωνιές του Δήμου Μονεμβασιάς, που μας πάει πέρα από τη διάσημη καστροπολιτεία… Μπορεί από τη φήμη της να «κλέβει» λίγο ο παραμυθένιος βράχος. Ίσως όχι άδικα, μα σίγουρα αυτό είναι μόνο ένα μέρος της όλης εικόνας. Γιατί η ευρύτερη περιοχή του Δήμου Μονεμβασιάς προσφέρεται για πάμπολλες περιηγητικές και γεωλογικές εξερευνήσεις, που έχουν να προτείνουν κάτι διαφορετικό: ένα προσκύνημα στη φύση, τον άνθρωπο και το τοπίο· σεργιάνι σε μια ιστορία ξεχασμένη, μια καθημερινότητα παλιά… Διασχίζοντας τα μονοπάτια που για χρόνια αποτελούσαν μοναδικό δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των χωριών, άλλοτε στα ορεινά κι άλλοτε μια ανάσα απ’ την ακτογραμμή, αναρίθμητες πεζοπορικές διαδρομές –με σύμμαχο την εξαίρετη θέα– καθαρίζουν το πνεύμα, γαληνεύουν την ψυχή, ανταμώνουν με μύθους και ιστορήσεις αλλιώτικες. Αγναντεύοντας τα πλοία στον Καβομαλιά, το ακρωτήριο Μαλέα δηλαδή, με τα ξεχασμένα μοναστήρια στο απέραντο γαλάζιο, βαδίζοντας στα βουνά αγκαλιά με το Μυρτώο, γνωρίζοντας πανέμορφα χωριά κι άγνωστα φαράγγια, κοιτώντας πώς αλέθει το σιτάρι ο παλιός νερόμυλος, αναπνέοντας θαλασσινό αεράκι πάνω σ’ ένα ακρωτήρι στην άκρη του πελάγους…

Καβομαλιάς - Στο Μικρό Άγιο Όρος

Από τη μία, ο ορεινός όγκος της Κρίθινας σχηματίζει με τις απολήξεις του τους απόκρημνους βράχους του Καβομαλιά, με τους ορμητικούς νοτιάδες και τα παλιά πειρατικά ορμητήρια. Από την άλλη, η Νεάπολη με τα ήρεμα νερά και τον εύφορο κάμπο της έρχεται σε αντίθεση με την αγριότητα του υπόλοιπου τοπίου. Βρισκόμαστε στα Βάτικα, με τις σκήτες, τα ξωκλήσια και τα βυζαντινά μοναστήρια που κάποιος κάποτε αποκάλεσε «Μικρό Άγιο Όρος». Τα περισσότερα χωριά είναι χτισμένα σε απότομες πλαγιές και τα άσπρα σπίτια τους με τα στενά δρομάκια θυμίζουν γραφικούς νησιώτικους οικισμούς… Η κλασικότερη και πιο γνωστή διαδρομή είναι αυτή που καταλήγει στο φάρο του ακρωτηρίου του Μαλέα, το δεύτερο νοτιότερο πεζοπορικό άκρο της Γηραιάς Ηπείρου, μετά το Ταίναρο. Είναι η διαδρομή Δ10, που ξεκινά από τα Βελανίδια, το πανέμορφο χωριό με το νησιώτικο χρώμα, και διασταυρώνεται με τα μονοπάτια Δ11 και Δ13 που οδηγούν στο γραφικό λιμανάκι του Προφήτη Ηλία και στην Αγία Μαρίνα. Διασχίζοντας την ακτογραμμή, περνάς τα ξωκλήσια της Παναγίας και του Αγίου Θωμά, απ’ όπου ξεκινά το μονοπάτι προς το λιθόχτιστο φάρο, στη μύτη του Μαλέα. Ατενίζοντας το πέλαγος, καταλήγεις έπειτα από 3,5 χλμ. στον ιστορικό φάρο –κακό δαίμονα των απανταχού θαλασσοπόρων– με τη βουή του ανέμου, τα αφρισμένα κύματα και το συνεχές πέρασμα των πλοίων να πλέκουν ένα από τα πιο φοβερά θεάματα που η φύση μπορεί να προσφέρει στον άνθρωπο…

Μονή Αγίας Ειρήνης - Όπως παλιά…

Είναι γνωστό ότι από το εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας ξεκινά η εξόρμηση για το φημισμένο απολιθωμένο δάσος του Αγίου Νικολάου –το θαύμα της λακωνικής γης– με τους εκατοντάδες γιγάντιους κορμούς ηλικίας εκατομμυρίων ετών να συνθέτουν ένα παλαιοντολογικό μνημείο παγκόσμιας σπουδαιότητας. Ίσως όμως να μη γνωρίζεις ότι από το ίδιο σημείο ξεκινά και το παραλιακό μονοπάτι Δ14 προς στη μονή της Αγίας Ειρήνης, στο ακρωτήριο Μαλέα. Εδώ που η καθημερινή βιοπάλη ανταμώνει την ξεγνοιασιά, την εσωτερική γαλήνη… Κρεμασμένο κυριολεκτικά πάνω στο βράχο, δεν υπάρχει ψαράς ή ναυτικός που να μη γνωρίζει τούτο τον τόπο προσευχής και λατρείας του θεού ή της φύσης, στην τελευταία άκρη της ηπειρωτικής Ελλάδας. Όποιος θέλει μπορεί να διανυκτερεύσει στα παλιά κελιά των μοναχών, χωρίς ρεύμα, αλλά με όλα τα απαραίτητα. Καθαρά σεντόνια, γκάζι, ζάχαρη και καφέ… με θέα το Τσιρίγο, την Κρήτη, τα Αντικύθηρα και τα ποντοπόρα πλοία που αρμενίζουν ασταμάτητα μια ανάσα απ’ τη στεριά... Κλειδιά θα ζητήσετε από τον τοπικό σύλλογο. Θα είναι χαρά τους να σας φιλοξενήσουν.

Χιονοβούνι - Ορεινά μυστικά πάνω απ’ την ακτή

Δεν μπορείς εύκολα να φανταστείς ότι τόσο κοντά στο θαλασσινό Κυπαρίσσι, με τις ασπρισμένες αυλές και τη νησιώτικη αρχιτεκτονική, υπάρχει ένα ελατοσκέπαστο βουνό που προσφέρεται για καταπράσινες πεζοπορίες. Επτά συνολικά διαδρομές γεφυρώνουν τα παραδοσιακά χωριά της περιοχής, διασχίζοντας ολόκληρο το βουνό, που είναι ενταγμένο στο δίκτυο Natura. Απρόσμενο σεργιάνι στην ορεινή φύση του Ζάρακα, που αγκαλιάζει το άγριο τοπίο του Πάρνωνα. Γεμάτο ελατόφυτα τοπία, ρεματιές, ξωκλήσια, παλιά καλντερίμια κι ανεμόμυλους στην αγκαλιά του Μυρτώου... Μια πραγματικά πανέμορφη διαδρομή, που διασχίζει το Χιονοβούνι, είναι αυτή που ξεκινά από την Κρεμαστή κι ανηφορίζοντας μέσα στο ελατοδάσος φτάνει στο διάσελο του βουνού, στα 1.000 μ. υψόμετρο, για να καταλήξει έπειτα στον οικισμό του Λαμπόκαμπου. Είναι η διαδρομή Χ1, που στην πορεία της διασταυρώνεται με δύο ακόμη μονοπάτια (Χ2 και Χ3). Το πρώτο, γνώριμο σε πολλούς ορειβάτες, ένωνε παλιά την Κρεμαστή με το Κυπαρίσσι. Το δεύτερο, μέσα από παλιά καλντερίμια και βράχους με τις χαρακτηριστικές «πόρτες», ενώνει το Κυπαρίσσι με τον μικρό οικισμό του Χάρακα. Όποιο δρόμο κι αν διαλέξεις, κατά τη διάρκεια της ανάβασης, η θέα προς τον κόλπο του Κυπαρισσιού είναι καταπληκτική, ενώ ο ήχος των κουδουνιών από τα αμέτρητα αιγοπρόβατα που βόσκουν στις πλαγιές μοιάζει με ουράνια μελωδία. Από τη Ρειχιά, το τρίτο από τα χωριά του Ζάρακα, ξεκινά και το μονοπάτι Ζ1 για το φαράγγι Μπαλογκέρι. Μια απείρου κάλλους διαδρομή ανάμεσα σε πικροδάφνες και τους πανύψηλους, κάθετους σχηματισμούς των κόκκινων βράχων, όπου βρίσκουν καταφύγιο πολλά αρπακτικά πουλιά. Η διάσχιση του φαραγγιού, που καταλήγει στη μαγευτική ομώνυμη παραλία, μπορεί να έχει μια πρόσθετη δυσκολία, αποτελεί όμως σίγουρα εμπειρία ζωής...

Μολάοι - Στο φαράγγι του Λάρνακα

Δίπλα από την πλατεία των Μολάων βρίσκεται η είσοδος του μονοπατιού Μ1 για το Φαράγγι του Λάρνακα, έναν μικρό παράδεισο που αποζημιώνει όσους τον εξερευνήσουν. Μια διαδρομή-αποκάλυψη, στολισμένη με μικρά γεφυράκια και ξύλινα σκαλοπάτια. Σε ορισμένα σημεία έχουν τοποθετηθεί σχοινιά, βοηθητικά στην αναρρίχηση. Η διαδρομή περνά διαδοχικά από τρεις νερόμυλους, το ξωκλήσι της Παναγίτσας και τη ρεματιά απ’ όπου ξεκινά η ανάβαση στην κορυφή Στρογγύλα, στα 915 μ. υψόμετρο. Για όποιον φτάσει στην κορυφή, η θέα προς τον Λακωνικό κόλπο, τον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα είναι πραγματικά απίστευτη...

Τάλαντα - Στους νερόμυλους της λήθης

Μία ακόμα εντυπωσιακή διαδρομή, η Α1, διασχίζει το ρέμα που ξεκινά από τα Τάλαντα, το γραφικό χωριουδάκι στο «φαράγγι του Μπαλή», όπου παλιότερα λειτουργούσαν πάνω από δέκα νερόμυλοι εξυπηρετώντας τους κατοίκους της νότιας Λακωνίας. Ύστερα τα νερά λιγόστεψαν κι οι νερόμυλοι έπαψαν να λειτουργούν… Από το δρόμο του χωριού ξεκινά το πλακόστρωτο μονοπάτι που οδηγεί στον πρώτο ανακαινισμένο μύλο της περιοχής, που λειτουργεί ακόμη επιδεικτικά αλέθοντας σιτάρι κάθε Κυριακή. (Οργανωμένες επισκέψεις γίνονται κατόπιν συνεννόησης). Η διαδρομή διασχίζει την κοίτη του ρέματος, συναντά ένα μικρό καταρράκτη και 11 συνολικά εγκαταλειμμένους μύλους, δείγματα προβιομηχανικών εγκαταστάσεων μιας άλλης εποχής… Το μονοπάτι καταλήγει στην απέραντη αμμουδερή παραλία της Χαραχιάς.

Ακρωτήρι Ξυλής - Με θέα τον Λακωνικό

Εύκολες, σύντομες και συνάμα συναρπαστικές, δύο διαδρομές στην περιοχή του όρμου της Ξυλής χαρίζουν ως ανταμοιβή ένα τοπίο απρόσμενο, με εξαιρετική θέα στον κάμπο των Μολάων και τον Λακωνικό κόλπο. Το μονοπάτι Α2 προς το φάρο στο ακρωτήρι της Ξυλής ξεκινά από το Καραβοστάσι, τον γραφικό παραθαλάσσιο οικισμό δίπλα από την Πλύτρα και, διασχίζοντας τη μικρή χερσόνησο πλάι στο κύμα, προσφέρει άπλετη θέα στη θάλασσα. Στην απόληξη σχεδόν της χερσονήσου, ο χωματόδρομος τελειώνει και από εκεί ένα μονοπάτι οδηγεί πάνω από τα βράχια στο φάρο της Ξυλής. Το μονοπάτι Α3, προς τον εντυπωσιακό λόφο του Παλαιόκαστρου, ξεκινά από τα Παπαδιάνικα, στο δρόμο προς την παραλία της Δαιμονιάς. Μέσα από ξερολιθιές και ελαιώνες, το μονοπάτι ανταμώνει με ένα θολωτό τάφο και σε μόλις 1 χλμ. φτάνει στη ρίζα του λόφου απ’ όπου ξεκινούν τα παλιά λιθόστρωτα σκαλοπάτια για την κορυφή, με τα ερείπια του παλιού κάστρου και το μεγάλο οροπέδιο με τη φανταστική θέα…

Στις γειτονιές του Μεσαίωνα

Αρκετές ακόμη μεμονωμένες διαδρομές αποκαλύπτουν στον επισκέπτη και τον φυσιολάτρη άγνωστα λημέρια της Μονεμβασιάς. Πορεία θαλασσινή μέχρι το παραμυθένιο Σπήλαιο της Καστανιάς και τον αρχαιολογικό χώρο του Ζάρακα, παλιά λιθόστρωτα ως τον εγκαταλειμμένο οικισμό Λογγάρι, ελατόσκεπα μονοπάτια για την ιστορική Παλιόχωρα. Διαδρομές… για φίλημα με θρύλους και ψιθύρους, στις γειτονιές του Μεσαίωνα. Όλες τις εποχές του χρόνου. Εσύ ακόμη περιμένεις;

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες: Οι σηματοδοτήσεις έχουν ολοκληρωθεί ενώ τοποθετήθηκαν πινακίδες ένδειξης των κατευθύνσεων κάθε διαδρομής με τον κωδικό που αντιστοιχεί σε καθεμία από αυτές. Τα χαρακτηριστικά λευκά και κόκκινα σημάδια θα τα εντοπίσεις στις μικρές πινακίδες που είναι καρφωμένες σε βράχους, δέντρα ή άλλα σταθερά σημεία. - Από την επίσημη (και πληρέστατη) ιστοσελίδα του Δήμου Μονεμβασιάς www.monemvasia.gr θα προμηθευτείτε τους χάρτες όλων των διαδρομών, καθώς και αναλυτικές πληροφορίες για το μήκος, το υψόμετρο, τη σήμανση και τη δυσκολία τους.

Χάρτης