Στα µονοπάτια των ∆ελφών
5.0/5 κατάταξη (12 ψήφοι)
ΚΕΙΜΕΝΟ: Aλεξία Τούλιου ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Νίκος Υφαντής


Γλυκιά βραδιά, εαρινή... Κοντοστέκοµαι µπροστά στο άγαλµα του αφαιρετικού Προµηθέα Πυρφόρου. Μια µατιά ψηλά και γίνοµαι µάρτυρας φωτεινού δίαυλου επικοινωνίας µεταξύ ενός λαµπερού αστεριού και της δάδας. Χρυσαφίζει η φλόγα της ελευθερίας και της γνώσης.


Πού και πού αυτές οι υπηρεσίες της Google φαίνονται χρήσιµες. Είναι ο πλανήτης ∆ίας που θαρρείς πως άφησε κατά µέρος τους θυµούς και συνηγορεί µε τον Προµηθέα να µας φωτίσει τη στράτα εκεί, στο αλλοτινό αντάµωµα δυο αετών, που σηµατοδότησαν µια για πάντα το κέντρο της γης. Με βήµα σεµνό πάνω σε ασηµένια ψήγµατα µιας αντανακλώµενης απερίγραπτης αστροφεγγιάς κατηφορίζουµε στον δρόµο της απολλώνειας ηθικής µέχρι την Κασταλία πηγή. Ο τόπος ευωδιάζει πεύκο και αν και φύλλο δεν κουνιέται, δυο ρέµατα, αυτό της Ροδινής κι εκείνο της Κασταλίας, είναι ικανά να µας εναρµονίσουν µε τον ρυθµό της γης. Οι ∆ελφοί, ένα από τα ισχυρότατα ενεργειακά πεδία, λειτουργούν θα λέγαµε σαν µπαταρία, σαν συσσωρευτής. Και αν παραδεχτούµε πως έτσι είναι, τότε εδώ, στον αρχαιολογικό χώρο, βρισκόµαστε αναµφισβήτητα στον θετικό της πόλο.


∆ελφοί - Χρισσό - Κίρρα

Σκοπός αυτού του άρθρου είναι η γνωριµία µε τα δύο σηµαντικότερα µονοπάτια των αρχαίων, που διαδραµάτισαν σπουδαίο ρόλο στη λειτουργία του µαντείου, τµήµατα των οποίων υπάγονται στο ευρωπαϊ-κό µονοπάτι Ε4. Το πρώτο, γνωστό και ως µονοπάτι των προσκυνητών, ξεκινάει από το λιµάνι της Κίρρας. Μια παραθαλάσσια κωµόπολη, αρχαίο επίνειο των ∆ελφών και αφετηρία των θεοπρόπων, δηλαδή όσων αποζητούσαν απολλώνειο χρησµό µε απαραίτητη στάση στην Κασταλία, αφού ο εξαγνισµός µε το ιερό ύδωρ κρινόταν απαραίτητος για την είσοδο στο µαντείο. Επειδή όµως εµείς δεν εξαγνιζόµαστε µε τίποτα, αποφασίζουµε να µετρήσουµε αντίθετα το µονοπάτι. ∆ελφοί - Χρισσό - Κίρρα. Μια διαδροµή 10 χιλιοµέτρων και χρονικής διάρκειας περίπου 3 ωρών.
Προσέχω το βήµα µου σε µονοπάτι ανάγλυφο και έχω µια ηλιαχτίδα συντροφιά ως µοναδική αλήθεια που µου φέρνει ψυχική ανάταση και, παρόλο που µε τυφλώνει, επιτρέπει στην πλαϊνή µου όραση να θαµπωθεί απ’ τα λαµπυρίζοντα κιτρινοµόβ στάχυα. Κάτι η χθεσινοβραδινή αστροφεγγιά, κάτι η πλούσια βλάστηση, αυτόν τον τόπο θα τον ζήλευε και η αυθεντικότητα ενός Βαν Γκογκ. Μπλε ανταύγειες σε πράσινο φόντο, τα τεχνητά αυλάκια του Μόρνου προσδίδουν χρωµατικά µια τροπική πινελιά, ενώ λίγο πιο κάτω γίνεται κτήµα σου η ρήση του Καζαντζάκη, ότι βλέπεις τον Θεό στις ολάνθιστες αµυγδαλιές.
Πλησιάζουµε στη δροσερή πλατεία του Χρισσού, ίσως ένα απ’ τα οµορφότερα χωριά της Φωκίδας, αφού καταφέρνει να διατηρεί ακόµα και σήµερα το αρχιτεκτονικό του ύφος. Παρεκκλίνουµε, κάνουµε τον σταυρό µας στο βυζαντινό εκκλησάκι του Αϊ-Γιώργη και ορµούµε στον κατάφυτο ελαιώνα της Άµφισσας. Σκιεροί από τον ιερό καρπό και τους βράχους του Κρισσαίου πεδίου, εδώ που κάποτε ζωντάνευε ο πυθικός ιππόδροµος, η τύχη µάς χαµογελάει σε µυστική συνάντηση µε άγρια άλογα. ∆εν γίνεται όµως να τα θαυµάσουµε απαρατήρητοι. Μια ανεπαίσθητη κίνηση και ίσα που προλαβαίνουµε τις σκιές αυτών των ξεχασµένων µυθικών πλασµάτων.
Τελικός προορισµός το λιµανάκι της Κίρρας, το όποιο εκτός των άλλων ήταν και εµπορικό κέντρο στους αρχαίους χρόνους. Υπέροχη βόλτα µα αρκετά κουραστική, γι’ αυτό τον γυρισµό µας αναλαµβάνει οδικώς ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας ∆ελφών, κ. Λεωνίδας Σακελλαρίου. Κερνώντας καφεδάκι στην προσωπική του επιχείριση «Μελοπωλείο», ο Λεωνίδας απέχει πολύ από τη συνηθισµένη στοµφώδη παρουσία των τοπικών αρχόντων. Θες το νεαρό της ηλικίας του, θέλεις η αγάπη του για τους ∆ελφούς, κέρδισε αµέσως τη συµπάθειά µας. Και όσο από τα µάτια του περνούν όνειρα και φιλοδοξίες για τον τόπο του, εγώ διαβάζω την µπλούζα του, που πολύ απλά λέει κάτι τόσο ουσιώδες: «Η ζωή είναι πολύ µικρή για να έχεις έναν κακό καφέ». Μεταφράζοντας τον καφέ σε απόλαυση και εµπειρία, πείθεσαι πως οι κάτοικοι των ∆ελφών φαίνεται να ξέρουν καλά τη σηµασία της ζωής. Ο κάµατος πάντα ανοίγει την όρεξη και αυτήν τη σαρκική µας ανάγκη θα ικανοποιήσει ευχάριστα µε τους παραδοσιακούς τοπικούς µεζέδες του το εστιατόριο «Βάκχος» µε τη µαγευτική θέα.



Κωρύκειο Άντρο

Πρωινό ξύπνηµα στο µπαλκονάκι του ξενοδοχείου Βαρώνος µε το πέταγµα των χελιδονιών να οδηγούν τη µατιά ως τον κόλπο της Ιτέας. Εφοδιαζόµαστε µε ένα γερό πρωινό και µετά τη γλυκιά καληµέρα του κυρίου Γιάννη, είµαστε έτοιµοι να εκδράµουµε στο δεύτερο σηµαντικότερο µονοπάτι των ∆ελφών. Πρόκειται για µια φιδωτή διαδροµή ανάβασης µήκους 10 χιλιοµέτρων, µε σηµείο αφετηρίας δίπλα από τον αρχαιολογικό χώρο, έως το Κωρύκειο Άντρο, και µε χρονική διάρκεια 3.30 ωρών.
Πολύτιµος βοηθός αποδεικνύεται ο συνοδός µας, ο κύριος ∆ιαµαντής Καλέντζης. Να δεις που κάποιο έµφυτο ταλέντο έχουν εδώ οι άνθρωποι και γίνονται ευθύς οικείοι. Γνώριµα γι’ αυτόν τα µέρη, αφού δείχνει να ξέρει σπιθαµή προς σπιθαµή το µονοπάτι. Ενθουσιασµένη δέχοµαι τις εξειδικευµένες γνώσεις του πάνω στα φυτά. Απ’ όλο τον κόσµο, λέει, καταφθάνουν εδώ άνθρωποι ειδικά γι’ αυτά, για τη σπάνια ορχιδέα του Παρνασσού αλλά και τις παιώνιες του Μαγιού, µε την ξεχωριστή τους πολυτέλεια. Εντυπωσιακές, µας λέει, είναι και οι πεταλούδες, µόνο που η κακοκαιρία δεν στάθηκε αρωγός να τις βρούµε. Ανεβαίνουµε σε υψόµετρο 1.360 µ. στη νοτιοδυτική πλευρά του Παρνασσού σ’ ένα πετρωτό µονοπάτι στολισµένο µε νυφικό πέπλο από λευκή βαλεριάνα. Υπνωτισµένη αποφεύγω τη θέα κάποιων νεόκτιστων βιλών στην περιοχή Λιβάδι και ακολουθώ έως την κορφή.
Μια µικρή τριγωνική είσοδος, σκυφτή και ταπεινή, δεν µαρτυρά σε τίποτα το µέγεθος του σπηλαίου. Το Κωρύκειο Άντρο είναι γνωστό και ως Σπήλαιο του Πανός. Υπήρξε λατρευτικός χώρος αφιερωµένος στον θεό Πάνα αλλά και στις Κωρύκειες νύµφες. Άλλη εκδοχή συνδέει το όνοµά του µε τη µορφή της πλαγιάς, που θυµίζει ασκί (κώρυκα). Σύµφωνα µε τον Αισχύλο, στο σπήλαιο κατοικούσαν θεϊκά πνεύµατα, ενώ δεν ήταν λίγες οι φορές που λειτούργησε ως καταφύγιο των κατοίκων σε επιδροµές και µάχες. Άφθονα ευρήµατα µε αναθηµατικό χαρακτήρα ως επί το πλείστον έχουν βρεθεί στη σπηλιά και χρονολογούνται από τη νεολιθική έως και την κλασική εποχή.
Μπαίνοντας µέσα, εντυπωσιάζοµαι από το ύψος της πρώτης αίθουσας, που πρέπει να φτάνει τα 50 µέτρα. Φως, όσο επιτρέπει η µικρή δίοδος, αρκετό ωστόσο για να διακρίνει κανείς κάποιες λεπτοµέρειες. Λέγεται πως υπάρχει και επιγραφή του Παυσανία, καθώς από εκείνον προέρχονται αρκετές πληροφορίες για τα µονοπάτια, µα δυστυχώς δεν τη βρήκα. Λίγα κεράκια σβηστά και µια πέτρινη εστία µε αγριολούλουδα στη µέση της φανερώνουν την ύπαρξη µυηµένων στα αρχαία τελετουργικά. Χαρακτηριστικός είναι και ο µεγάλου µεγέθους σταλαγµίτης, που φέρει το όνοµα Τράπεζα.
Στο τέλος της δεύτερης αίθουσας, ένας στενός διάδροµος οδηγεί ακόµη πιο βαθιά, σε µέρη απρόσιτα. Καταφέρνω µε κόπο, γλιστρώντας στα µικρά βραχάκια, να φτάσω εκεί. Το περιβάλλον υγρό και θεοσκότεινο. Αντιλαµβάνοµαι τα µορφώµατα του χώρου σε κλάσµατα δευτερολέπτου, όσο κρατάει η ζωή µιας φλασιάς. Είναι από τις στιγµές που καµία λέξη δεν έχει λόγο ύπαρξης. Αποφασισµένη να ακολουθήσω τη συµβουλή ενός φίλου, κάθοµαι σε µια πέτρα µε τα χέρια ελεύθερα, αδειάζω µυαλό και καρδιά και βυθίζοµαι σαν σύγχρονη Πυθία στη σκληρή βρεγµένη επιφάνεια. Γιατί Πυθία σηµαίνει αυτό ακριβώς, Βυθία, δηλαδή γυναίκα που λαµβάνει την ενέργεια απευθείας από τα έγκατα της γης. Αν το Κωρύκειο Άντρο θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά φορτισµένα πεδία και νεραϊδότοπος, τότε επιθυµώ όσο τίποτα να το νιώσω. Με πλάτη στη σκοτεινή σάλα, περιεργάζοµαι τους κρεµάµενους σταλακτίτες. Λένε πώς θυµίζουν κώρυκες. Λέω πως θυµίζουν µαστούς που αργοστάζουν το αίµα της γης. ∆εν µπορεί, κάποτε θα λατρευόταν κι εδώ η πρώτη γυναικεία θεότητα. Ξάφνου συνειδητοποιώ πως έχω µείνει µόνη, οι άλλοι έχουν προχωρήσει προς την έξοδο. Έχει πιάσει µπόρα και θαρρώ ο ∆ιαµαντής ευνοείται απ’ τον τραγοπόδαρο Πάνα, καθώς έχει ήδη κατέβει το µονοπάτι.
Προσπερνώντας τις εξοχικές κατασκηνώσεις στο Κρόκι και µαθαίνοντας για τις ιδιότητες του αυτοφυούς κρόκου, φτάνουµε στην περιοχή µε την οµολογουµένως αξεπέραστη θέα µέχρι τον Κρισαϊκό κόλπο. Πρόκειται για την κορυφή της Σκάλας, όπως αποκαλούν οι ντόπιοι το αρχαίο κλιµακωτό λιθόστρωτο µονοπάτι. Εκεί µπορεί κανείς να πειστεί πια και για την ύπαρξη της Κωλοπετινίτσας, αφού το χωριό δεσπόζει στα δεξιά µας. Ο συνάδελφος και ο συνοδός είναι µαγεµένοι από τη θέα, όχι όµως κι εγώ, αφού ως πιο χθόνια, είµαι ακόµα καθηλωµένη στη µοναδική εµπειρία του Άντρου.

∆ελφοί

Θέλω λίγο ακόµη να γνωρίσω τους ∆ελφούς. Στην άλλη άκρη του χωριού, στην περιοχή Παβίλιον, δηλαδή πεταλούδα, στην κορυφή του γκρεµού, φηµολογείται πως βρίσκεται ο αρνητικός πόλος του ενεργειακού πεδίου. Μαρτυρίες αναφέρουν πως τα βράδια ο ουρανός χαµηλώνει τόσο, που αγγίζει το κεφάλι σου. Κι επειδή πεταλούδα σηµαίνει ψυχή, κάποιες ψυχές κάποτε πετάρισαν εκεί στην άκρη του γκρεµού.
Οι ∆ελφοί, λοιπόν, τουριστικός πόλος έλξης µε παγκόσµιο ενδιαφέρον, προσφέρουν πολλά ξενοδοχεία και εστιατόρια. Είχαµε τη χαρά να απολαύσουµε το φαγητό και την εξυπηρέτηση στις ταβέρνες «Το Πατρικό µας» αλλά και στο «∆ίον», και µείναµε απόλυτα ικανοποιηµένοι. Το τελευταίο µας βραδάκι χαλαρώσαµε µε ένα ποτό που µας κέρασε ο κύριος Γιάννης Λιόντος, ο πρόεδρος των ξενοδόχων της περιοχής. Πέρα από την πεζοπορία, µας επισήµανε και άλλες ενδιαφέρουσες αποδράσεις και δραστηριότητες, όπως οι καταδύσεις στην κοντινή Ιτέα, το παραπέντε για τους λάτρεις της αδρεναλίνης αλλά και για τους πιο παραδοσιακούς το τετραήµερο πανηγύρι που λαµβάνει χώρα στη γειτονική Αράχωβα, στη γιορτή του αγίου Γεωργίου.
Η αλήθεια είναι ότι δεν επιθυµώ να αφήσω τους ∆ελφούς. Πριν ξηµερώσει και παρά την κούραση, µια ανάγκη για επιτυχηµένη προσωπική κάθαρση µε ξαναφέρνει στην Κασταλία µε µια µικρή στάση έξω από το Μουσείο. Ξέρω πως µέσα του συνωστίζεται ο επιβλητικά όµορφος νεαρός Ηνίοχος. Ίσως το σπουδαιότερο αντιπροσωπευτικό δείγµα του θεϊκότερου µέρους της ψυχής, δηλαδή του νου. Άγαλµα όµως ακρωτηριασµένο, όχι στο σώµα µα στη συνέχειά του, αφού τα άλογα, το άλογο δηλαδή µέρος της ψυχής, που είναι το σύνολο των συναισθηµάτων, απουσιάζει. Τραγικό, µα συµπίπτει τέλεια µε την ακρωτηριασµένη µας κοινωνία και την παρηκµασµένη εποχή.
Εδώ, στην εξωτερική κρήνη της Κασταλίας, θα δροσιστώ και απόψε για τελευταία φορά και θα ορκιστώ να µην επιτρέψω να µου κλέψει κανείς το άλογο µέρος της δικής µου ψυχής, ενώ θα αφήσω το κώνειο, που ανθίζει άφθονα σε τούτο τον ιερό τόπο, για κάποιους άλλους.

Eυχαριστούµε θερµά το ξενοδοχείο «Βαρώνος» και τα εστιατόρια «Βάκχος», «Το πατρικό µας» και «∆ίον», καθώς και το καφέ «Μελοπωλείο».

Χάρτης