Αιωροπτερισµός, Η χαρά τού να πετάς
5.0/5 rating 1 vote

Κείμενο-Φωτογραφίες: Χρήστος Κανατάς

Η πτήση, η χαρά, πετάω στα σύννεφα, πετάω από τη χαρά µου. Λέξεις και νοήµατα άρρηκτα συνδεδεµένα µεταξύ τους. Όταν ζεις στιγµές ευτυχίας, αλαφραίνεις, εγκαταλείπεις το βάρος της ζωής. Αντίστοιχα, όταν πετάς, το συναίσθηµα είναι τόσο όµορφο που µόνο χαµόγελο φέρνει στα χείλη. Γίνεσαι πουλί. Και ο αιωροπτερισµός –κοινώς «αετός»– είναι το άθληµα που προσοµοιάζει στα πουλιά, τόσο λόγω του ονόµατος και των φτερών της συσκευής, όσο και λόγω της στάσης του σώµατος κατά την πτήση.
Μια κλασική ερώτηση µεταξύ των πιλότων είναι τι ήταν αυτό που τους έκανε να πάρουν την απόφαση να µάθουν να πετάνε. Η Μαρία, φίλη και δασκάλα φλαµένγκο, µου είχε πει ότι έβλεπε στα όνειρά της ότι πετούσε. Εγώ θυµάµαι ότι, από µικρός, έγραφα στις εκθέσεις ότι θα ήθελα να γίνω πιλότος. Όταν ήµουν περίπου 20 χρονών, πρωτοέµαθα για τον αετό, µου φάνηκε φανταστικό, αλλά θεώρησα τότε ότι θα είναι κάτι τροµερά επικίνδυνο, χωρίς να γνωρίζω. Χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν 20 χρόνια ακόµα για να βρεθεί στο διάβα µου ένας άλλος πιλότος και να µου εξηγήσει πώς ακριβώς έχουν τα πράγµατα. Και έτσι ξεκίνησα τελικά τη δραστηριότητα που έµελλε να γίνει η αγαπηµένη µου.
Ξεκίνησα να πετώ µε αετό πριν από επτά χρόνια. Μέσα από την εµπειρία µου µπορώ να πω ότι τα συναισθήµατα που νιώθει κάποιος είναι πρωτόγνωρα και µοναδικά. Τι να πρωτοθυµηθώ; Την πρώτη ψηλή πτήση όπου επιτέλους κατακτάς την ικανότητα να πετάς µόνος σου; Το πρώτο ισχυρό θερµικό, που µε ανέβασε σε χρόνο µηδέν χίλια µέτρα πιο ψηλά; Το πρώτο ταξίδι µεγάλης απόστασης όπου ταξιδεύεις µε µόνη πηγή ενέργειας τις δυνάµεις της φύσης; Τα φαντασµαγορικά θεάµατα εναλλαγών σκηνικού πάνω από τις κορυφογραµµές; Με τα σύννεφα να κινούνται ταχύτατα και να αλλάζουν αστραπιαία το τοπίο σε ένα παιχνίδι φωτός και σκιάς… Να περνάς µέσα από τα σύννεφα κι ενώ εσύ δεν κινείσαι, να τρέχουν αυτά προς εσένα! Έρωτας. Είναι η µόνη έννοια που µπορεί να αγγίξει την αίσθηση που έχεις όταν πετάς µε αετό. Θέλεις να βρεθείς ξανά και ξανά στο βουνό και να το ξαναζήσεις. ∆εν το χορταίνεις ποτέ. Γι’ αυτό και βλέπεις ανθρώπους να πετάνε ακόµα και µετά τα 60 τους χρόνια!
Πρώτα απ’ όλα, η ελεύθερη πτήση είναι υπέρβαση. Χωρίς πρόσθετη ενέργεια αλλά εκµεταλλευόµενος µόνο τις φυσικές πηγές, ίπτασαι. Το να εγκαταλείψεις όµως το έδαφος και να βρεθείς στον αέρα µόνος σου χρειάζεται κότσια. Όλοι φοβούνται πριν το κάνουν και όταν το πραγµατοποιούν, όλοι µαγεύονται. Και βέβαια, το συναίσθηµα της πρώτης πτήσης πάντοτε µένει αξέχαστο. Ξεπερνάς το δέος τού να βρεθείς στον αέρα και γίνεσαι κι εσύ πουλί. Απογειώνεσαι, κυριολεκτικά και µεταφορικά. 
Ο αετός είναι σχετικά ασφαλής πτητική συσκευή. Οι πιθανότητες και οι κίνδυνοι να συµβεί κάτι στον αέρα είναι ελάχιστες. Στην απογείωση αλλά κυρίως στην προσγείωση χρειάζεται µεγαλύτερη προσοχή. Βέβαια, µε την κατάλληλη εκπαίδευση και τηρώντας τους κανόνες ασφαλείας, το αεράθληµα µόνο απόλαυση µπορεί να σου προσφέρει. Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι έχεις την πολυτέλεια να ξεχνιέσαι. Οφείλεις να είσαι συγκεντρωµένος κάθε στιγµή, χρειάζεται να λαµβάνεις αποφάσεις γρήγορα και να αντιδράς ακόµη πιο γρήγορα. Για µένα, ίσως όπως και κάθε ενασχόληση, αποτελεί και αυτή πνευµατικό µονοπάτι. Χρειάζεται ωριµότητα, διαύγεια και, το κυριότερο απ’ όλα, πειθαρχία και εγκράτεια. Οποιοδήποτε λάθος µπορεί να κοστίσει ακριβά.
Για την εκπαίδευση, απαιτούνται συνήθως 6 µε 8 εκπαιδευτικές ηµέρες. Τα µαθήµατα περιλαµβάνουν αρχικά τρέξιµο σε ελαφρώς κατηφορικό έδαφος, κατόπιν πτήση από µικρό ύψος σε λόφο όπου µαθαίνεις να προσγειώ-νεσαι και τέλος πτήση από ψηλά στο βουνό, όπου και ολοκληρώνεται η βασική εκπαίδευση αποκτώντας τη γνώση πώς να προσεγγίζεις την προσγείωση. Όσο πιο συχνά πηγαίνει κάποιος τόσο πιο σύντοµα γίνεται πιλότος. Όταν ολοκληρώσεις τη βασική εκπαίδευση, δεν µένει παρά να αποκτήσεις τον εξοπλισµό και είσαι έτοιµος πια για την εξερεύνηση των αιθέρων! Χρειάζεσαι έναν αετό, την κατάλληλη στολή µε την οποία είσαι αναρτηµένος στην πτητική συσκευή, αλεξίπτωτο, όργανα, κράνος, επιγονατίδες. Το κόστος του εξοπλισµού εξαρτάται από την ποιότητά του, εάν είναι καινούριος ή µεταχειρισµένος κ.λπ. Συνήθως ξεκινάµε από φθηνότερο εξοπλισµό και µε τον καιρό, όσο βάζουµε πτήσεις, φροντίζουµε να τον αναβαθµίζουµε.
Οι εκπαιδευτές στην Ελλάδα είναι έµπειροι και υπεύθυνοι. Προσωπικά είχα την τύχη να βρίσκοµαι δίπλα σ’ ένα µεγάλο και σπουδαίο δάσκαλο, τον Γιώργο Καραχάλιο, πραγµατικό µέντορα, µε γνήσια αγάπη για το άθληµα, που χωρίς αυτόν πιστεύω ότι σχεδόν θα είχε εκλείψει. Η διδαχή του έχει αποφθέγµατα που περιέχουν σοφία για την ίδια τη ζωή. «Προσέχετε µην καβαλήσετε το καλάµι», µας λέει. Πρέπει να υπάρχει ισορροπία ανάµεσα στη θεωρία και την πράξη. Να κάνουµε πράγµατα ανάλογα µε τις δυνατότητές µας. Να πετάµε τόσο ώστε να µας µείνουν δυνάµεις και για την προσγείωση. Για να ξαναπετάξουµε την επόµενη φορά… Και η διάθεσή του, να µας προχωρήσει όσο µπορούµε και ακόµα παραπέρα. Του χρωστάω πολλά, όπως και οι περισσότεροι από εµάς, γιατί σχεδόν όλους αυτός µας έκανε πιλότους. Αµέτρητες φορές µε έσωσε, όπως κάποτε που κινδύνεψα στον αέρα, και ενώ και ο ίδιος πετούσε, έκανε τα αδύνατα δυνατά ώστε να προσγειωθεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και να µε βοηθήσει από το έδαφος. ∆ιδάσκει την αλληλεγγύη, που είναι ένα από τα µεγαλύτερα µαθήµατα για τον άνθρωπο. 
Εύλογα θα αναλογίζεστε πώς πολλές φορές πετάµε µε τις ώρες σε ελεύθερη πτήση χωρίς καµία ενεργειακή πηγή. Υπάρχουν δύο τρόποι για να κερδίσεις ύψος. Ο ένας είναι η δυναµική πτήση ή soaring. Ο άνεµος που έρχεται προσήνεµα στο βουνό λόγω της µορφολογίας της πλαγιάς, παίρνει ανοδική πορεία για να εκφύγει πάνω από την κορυφή. Πετώντας κοντά στο βουνό, εκµεταλλεύεσαι το ανοδικό αυτό ρεύµα και κερδίζεις ύψος, που πολλές φορές σε πηγαίνει πάνω από την κορυφή.
Ο δεύτερος τρόπος είναι η θερµική πτήση, τα θερµικά που ανέφερα και παραπάνω. Το θερµικό είναι µια ζεστή µάζα αέρα που ξεκολλάει από το έδαφος και ανεβαίνει περιστροφικά και σε µορφή στήλης, κάθετα προς τον ουρανό. Όταν το εντοπίσεις, το κυκλώνεις ή το βιδώνεις, όπως λέµε. Πραγµατοποιείς δηλαδή συνεχείς στροφές 360 µοιρών επιδιώκοντας να παραµένεις στο ανοδικό ρεύµα. Τότε αυτό σε οδηγεί στη βάση των νεφών, που συνήθως είναι και το µεγαλύτερο ύψος στο οποίο µπορείς να φτάσεις. 
Το να κυκλώνεις ένα θερµικό είναι από τα οµορφότερα βιώµατα της πτήσης, ίσως το οµορφότερο. Πάντα το αισθάνοµαι σαν χορό. Χορός στον αέρα που σε εκτοξεύει στα ουράνια! Πολλές φορές, όταν είναι δυνατό το θερµικό, σε κάθε στροφή ανεβαίνεις τόσο πολύ, που βλέπεις το τοπίο να αλλάζει. Στον Κιθαιρώνα, χαρακτηριστικά, που είναι το µέρος όπου πηγαίνουµε για πτήση συχνότερα απ’ όλα τα άλλα κοντά στην Αθήνα, µε το που περνάς το ύψος της κορυφής, αποκαλύπτεται ξαφνικά µπροστά σου ολόκληρος ο Κορινθιακός κόλπος να λάµπει στο φως του ήλιου. Ένα θέαµα µαγευτικό…
Με τον αετό, όπως και µε τις άλλες συσκευές ελεύθερης πτήσης, εκτός από το να πετάς πολλές ώρες, µπορείς ακόµη και να ταξιδέψεις! Μέχρι και στη χώρα µας έχουν καλυφθεί αποστάσεις της τάξης των 180 χλµ. Το παγκόσµιο ρεκόρ βέβαια έχει σηµειωθεί στο Τέξας και είναι περίπου 740 χλµ. σε µία και µόνη πτήση. Εγώ ο ίδιος έχω πετάξει µέχρι και 5 ώρες, ενώ το παγκόσµιο ρεκόρ ήταν µια πτήση 11 περίπου ωρών!
Πιθανόν τώρα να αναρωτιέστε αν κάποιος βαριέται τόσες ώρες να πετά. Η απάντηση είναι φυσικά αρνητική! Είσαι σε µόνιµη εγρήγορση και αναζητάς καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης τρόπους για να ανεβαίνεις. Αυτό είναι και το µεγάλο ενδιαφέρον της ελεύθερης πτήσης σε σχέση µε τη µηχανοκίνητη. Πετάς µε τις δικές σου µόνο ικανότητες και γνώσεις. ∆ιψάς, πεινάς; Εγώ προσωπικά όταν πετάω, ούτε διψάω, ούτε πεινάω, ούτε πίνω, ούτε τρώω, όσες ώρες και να πετάξω. Οι περισσότεροι πιλότοι πάντως έχουν µαζί τους νερό σε ασκί στη στολή τους και το πίνουν µε ένα σωληνάκι. 
Κουράζεσαι; Και βέβαια κουράζεσαι, αλλά µε τον καιρό και την εµπειρία µαθαίνεις να χαλαρώνεις και να καταναλώνεις λιγότερες δυνάµεις. Φυσικά, όταν έχεις σκοπό να πραγµατοποιήσεις µια πολύωρη πτήση, φροντίζεις να είσαι σε καλή φυσική κατάσταση, να έχεις κοιµηθεί καλά και να είσαι πλήρης βιταµινών!
Η καλύτερη εποχή για να πραγµατοποιήσεις µεγάλες και χορταστικές πτήσεις είναι από την άνοιξη µέχρι το φθινόπωρο. Οι καλοκαιρινοί µήνες, και ιδιαίτερα ο Ιούλιος και ο Αύγουστος, είναι συνήθως οι προτιµότεροι, καθώς είναι οι πιο ζεστοί. Τότε τα θερµικά είναι πολλά και οι βάσεις των νεφών υψηλές. Βέβαια και τον χειµώνα γίνονται πτήσεις, συνήθως όµως µικρότερες σε διάρκεια και ύψος.
Το ύψος στο οποίο µπορείς να φτάσεις είναι σε σπάνιες περιπτώσεις µέχρι και 4.000 µέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Όσο ψηλότερα ανεβαίνεις, αρχίζεις και συνειδητοποιείς ότι ο κόσµος µας στρογγυλεύει. Η θέα, αλλά και το θέαµα από ψηλά είναι πολλές φορές εντυπωσιακά πέρα από κάθε φαντασία και η γαλήνη, η πληρότητα που νιώθεις ξεπερνά κάθε περιγραφή.
Για την απογείωση χρειάζεσαι κάποια µέτρα οµαλής πλαγιάς βουνού χωρίς εµπόδια. Ο άνεµος πρέπει να είναι προσήνεµος. Η πιο κατάλληλη ένταση για να απογειωθείς είναι τα 3 µε 4 µποφόρ. Η προσγείωση προϋποθέτει να έχεις βρει ένα ικανοποιητικά µεγάλο και επίπεδο καθαρό χωράφι χωρίς εµπόδια και να έχεις τοποθετήσει ένα ανεµούριο που θα σου δείχνει τη διεύθυνση του ανέµου. Πάντα απογειωνόµαστε και προσγειωνόµαστε κόντρα στον άνεµο – στην απογείωση για να µας σηκώνει και στην προσγείωση για να µας φρενάρει.
Υπάρχουν πολλές τοποθεσίες σε όλη την Ελλάδα κατάλληλες για πτήση µε αετό και ενδεχοµένως και κάποιες που δεν έχουν αξιοποιηθεί. Κάθε χρόνο πραγµατοποιούνται αγώνες µε έδρα τα Σέρβια Κοζάνης. Φέτος, το πανελλήνιο πρωτάθληµα θα γίνει 18-25 Ιουλίου. Όσοι ενδιαφέρεστε µπορείτε να έρθετε και να γνωρίσετε το άθληµα και τους πιλότους από κοντά. Πληροφορίες µε τα τηλέφωνα των σωµατείων µπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση www.hang-gliding.gr. Επίσης µπορείτε να επικοινωνήστε απευθείας µε τον Γιώργο Καραχάλιο, στο τηλ. 6936969029.
Ελπίζω να απολαύσατε την ξενάγηση και για τους επίδοξους πιλότους 
«…ραντεβού στον αέρα!»
 

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Φωτογραφίες:

    1)Αετοί, στημένοι στο βουνό για τους αγώνες του πρωταθλήματος
    2)Αετοί κυκλώνουν μαζί θερμικό για να κερδίσουν ύψος 
    3)Ανάμεσα στα σύννεφα 
    4)Καρέ καρέ η απογείωση
    5) Απογείωση στον Ύπατο                                             
    6)Πάνω από την γέφυρα των Σέρβιων 
    7)Πτήση στον Όλυμπο                           
    8)Πτήση στον Ταΰγετο                              
    9)Σε κοινό ανοδικό κάτω από τα Σέρβια