Λαλάδες: Οι τουλίπες της Χίου
4.0/5 κατάταξη (2 ψήφοι)

Κείμενο: Βίκυ Γεωργούλη Φωτογραφία: Τόλης Φλιούκας


«Βρε κόρη µου», είπες ένα µεσηµέρι της ανιψιάς σου, «οι λαλάδες εβγήκανε; Χρόνια έχω να πάω να τις δω, δε µε πας µια βόλτα; Εγώ θα σου βάλω την µπετζίνα…» Κι η αλήθεια είναι πως ετούτο το κορίτσι χατίρι δε χαλά, της αρέσουνε οι βόλτες στη φύση κι άµα της πεις, σε πα και γι’ αµανίτες και χορτάρια…

Σαν επέρασαµε τη Χώρα και τον Κάµπο, εχώθηνε ευτή σε σοκάκια όµορφα. Ετουνού του καιρού τα παιδιά όλα τα ξέρουνε..
Στην Παναγιά την Κρήνα εβρεθήκαµε κι αρχίσαµε να προχωρούµε στα χωράφια, και να το κόκκινο χαλί! Να οι λαλάδες! Τσάκα τσούκα, ερχίνησε να βγάζει φωτογραφίες η ανιψιά κι εσύ ήµεινες αποσβολωµένη να βλέπεις την οµορφιά στα ποδάρια σου. Τις έπιασες, τις χάδεψες, πήρες λίγο από την πρωινή δροσιά τως…
«Α κόψεις, θεία;»
«Όχι, κόρη µου, δε θέλω να κόψω, ίντα να τις κάµεις στο βάζο, α βαστήξουνε µια δυο µέρες, θα χάσουνε το χρώµα τους και α τις πετάξεις µετά, αµαρτία από το θεό. Ετσιδά τις διαβολίζουνε, ξεριζώνουνε τους βολβούς και στο τέλος ε θα µείνει καµιά.. σάµπου εξαφανιστήκανε τα πολίτικα, θα χαθούνε κι οι λαλάδες…»
Πρώιµα ήβγανε φέτος, αφού η άνοιξη µας ήρτενε νωρίτερα µε τούτους τους καιρούς…
Οι Χιώτες, που θένε να καµαρώνουνε για τις τουλίπες, λένε πως απ’ εδώ ξεκίνησε η ολλανδική τουλίπα, αλλά µάλλον τσάµπα το πιστεύουνε. Η Χίος είναι από τα µέρη όπου εξαπλώθηκε η τουλίπα, που ξεκίνησε από την κεντρική Ασία κι έφτασε µέχρι τις νότιες, κεντρικές και ανατολικές πλευρές της Ευρώπης.
«Και πώς τις λέµενε, λαλάδες;» αρώτησες την ανιψιά, που είναι και διεβασµένη…
«Lale είναι η περσική ονοµασία της τουλίπας, που από τα τούρκικα πέρασε στα χιώτικα».
Λολάδες ήπρεπε να τις λέµενε, εσκέφτηκες από µέσα σου, αφού ούτε λίγο ούτε πολύ όλοι οι Χιώτες είν’ λολοί…
«Στη Χιο έχοµε τέσσερα είδη τουλίπας», είπενε. Κι άρχισε να µιλά αλαµπουρνέζικα: «toulipa aegenensis, toulipa undulatifolia, toulipa clousiana, toulipa praecox…» κι απορείς πώς δεν εστραµπούληξε τη γλώσσα της για να τα πει..
Εδευτή η πρώτη που σου ’πενε είναι είδος της ανατολικής Μεσογείου και το πιο πολύ που φτάνει δυτικά είναι η Χίος... Το άλλο το είδος, το τρίτο στη σειρά, να δεις που θα ’ναι το πολίτικο που λέµενε, που ’ναι ριγέ κόκκινο-άσπρο, που αυτό κι αν είναι διαβολισµένο κι εξαφανισµένο από τα χωράφια.
Σου κατάλεγενε, την ώρα που ήβγαλες το θερµός µε τον καφέ από την τσάντα και κάτι κουρκουµπινάκια για βούτηµα. Αλλά ποιος τα θυµάται... Σου ’καµε εντύπωση που έχει βγει, είπενε, Προεδρικό ∆ιάταγµα περί προστασίας της χλωρίδας κι ανάµεσα στα φυτά που απειλούνται είναι κι ευτό το πολίτικο κι άλλο ένα είδος λαλάδας, αλλά κανείς δε νοιάζεται και κανένα µέτρο δεν έχει παρθεί για την προστασία τους… Σε πήαινε Καλλιµασιά, Θολοποτάµι κι εσύ εθυµούσουνε παλιά πως τα χωράφια ήταν κατακόκκινα, σαν στρωµένο χαλί για τους επίσηµους, κακοχράχει η ώρα τως… Πώς εξαφανιστήκανε έτσι; Εµπήκανε τα µηχανήµατα που σκάβουνε βαθιά, πα’ στο διάβολο οι βολβοί. Πού να ξανάβγουνε; Είναι κι ο κόσµος, που πέφτει µε λύσσα απάνω σε ό,τι όµορφο βγει...
Σαν εγυρνούσαµε στο χωριό βόρεια κι ήβλεπες τις πέτρες και τις κοτρώνες στα βουνά, εσκεβούσουνε πως από την κεντρική Χίο και κάτω είναι τόπος ευλογηµένος, µε φυσικό πλούτο ανεκτίµητο... Μαστίχι και λαλάδες. Από το πρώτο ο τόπος ζει εδώ κι αιώνες… Οι λαλάδες είναι µόνο για οµορφιά, να χαίρεται το µάτι κι η καρδιά. Ας τις αφήκοµε στην ησυχία τως, να τις βρούνε κι οι γενιές που έρχονται…
Με τούτα και µ’ εκείνα που περνούµενε µε την κρίση ήδη εχάσαµε τη λολάδα µας... Μη χάσουµε από την ανοησία και την ουργιαµάδα µας και τις λαλάδες…

Προδιαγραφές

  • Χάρτης: