Οικοχωριό Σκάλα - Τολµώ να ζω όπως ονειρεύοµαι
5.0/5 rating 1 vote

Κείμενο - Φωτογραφίες: Μάρω Κουρή


Είναι η φράση που είπε ο αγαπηµένος φίλος Αντώνης Στέλλας, ο οποίος εργάστηκε για χρόνια στην Ευρώπη, ώσπου µια µέρα µαζί µε την Ολλανδέζα µητέρα του παιδιού τους αποφάσισαν να κάνουν το όνειρό τους πραγµατικότητα και να συµβιώσουν δίπλα στην άγρια, ελληνική και απείραχτη –το σηµαντικότερο– Φύση, παρέα µε ανθρώπους που επικοινωνούν. «Υπαρξιακό είναι το θέµα», µου λέει!

Ποια είναι η ουσία της οικογένειας αν δεν είναι το να γεννιέται µέσα της, µέσα από τα µοιράσµατα και τον διάλογο, µέσα στο σπίτι της, το Όνειρο;
Ποια είναι η ουσία της οικογένειας, αν δεν µοιράζονται τα µέλη της τις ανάγκες τους, αν δεν επικαλείται ο καθένας τις αδυναµίες του, αν δεν εκφράζει τις πεποιθήσεις του και δεν εκθέτει τους µεγαλύτερους φόβους του;
Μόνο έτσι ο ένας θα γνωρίσει τον άλλον µε σκοπό να τον βοηθήσει. Έξω συµβιώνεις µέσω της ισχύος και των αξιωµάτων σου. «Στην οικογένεια που εµείς επιλέγουµε δηµιουργώντας µια οικοκοινόητα, βελτιώνουµε συνεχώς την κατάσταση του εαυτού µας και των άλλων. Τα πράγµατα που µας δίνονται δεν έχουµε µάθει να τα µοιραζόµαστε και είναι πρόσφορες για επεξεργασία τόσο οι συγκρούσεις όσο και τα µπλοκαρίσµατα. ∆εν είναι ιδανικές οι οικοκοινότητες αλλά έχουµε το χαρακτηριστικό µέσα σε αυτές να πηγαίνουµε λίγο παρά πέρα, για εµάς τους ίδιους και για µια καλύτερη ζωή», µου λέει ο 48χρονος Νικηφόρος Περτσινίδης συν-επενδυτής στο όνειρο µαζί µε τη σύντροφό του και µητέρα των δύο τους παιδιών Άννα.
Ποιος ο λόγος ύπαρξης της Συνύπαρξης, αν δεν είναι η συντροφικότητα στο όνειρο και η συνεργασία, η σύµπραξη στην υλοποίησή του; Η συν-πορεία; Εκεί είναι το νέκταρ της ζωής και της ύπαρξης. Η Άννα Φιλίππου, ψυχολόγος και οµοιοπαθητικός, είναι η γυναίκα-συνιδρυτής του οικοχωριού. Αναρωτιόταν, όταν σπούδαζε µε πάθος ψυχολογία, προς τι η θεραπεία, αν δεν χωρά η προσφορά µιας κοινωνικής πρότασης; «Η ψυχοθεραπεία έρχεται µε φυσικό τρόπο», µας λέει.
«Το πρώτο πράγµα που θα βιώσουµε εδώ, στην οικοκοινότητα της Σκάλας στο Ζαγκλιβέρι, είναι να µάθουµε να εργαζόµαστε µαζί. Είναι η µεγαλύτερη πρόκληση, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου δεν υπάρχει κουλτούρα στη συνεργασία και ο καθένας έχει το δικό του µπαϊράκι». Και συνεχίζει: «Αυτά τα µοντέλα µάς µαθαίνουν στην πράξη να θέτουµε τα όρια και να τα εφαρµόζουµε στην ίδια τη ζωή. Ακόµη και εµείς οι σύγχρονοι γονείς, που έχουµε µελετήσει αµέτρητα βιβλία, πόσο είναι εφικτό και πού βρίσκουµε συµπαράσταση; Ο ρόλος του παππού και της γιαγιάς είναι να µεταδώσουν την ιστορία. Αποτελούν το γεφύρι από τη µία γενιά στην άλλη. Αν είχαν τον χρόνο, θα το έκαναν...».
«Από το κοντινό και θεαµατικότατο τραγουδιστό φαράγγι της Σκάλας παίρνουµε το νερό µας. Το ίδιο νερό µε το οποίο οι παλαιότεροι υδροδοτούσαν τα γύρω χωριά, µία µέρα πείστηκαν ότι δεν είναι καλό και το εγκατέλειψαν για να ξεκινήσουν τις γεωτρήσεις. Εµείς, µε άδεια χρησιµοποιούµε το παλιό δίκτυο και πίνουµε το φαραγγίσιο, θαυµατουργό νεράκι», λένε µε ένα τεράστιο χαµόγελο οι κάτοικοι.
Φυσικά, το όλο κτήµα δεν συνορεύει µε κανένα από τα χωράφια που ψεκάζονται.
«Οι τουαλέτες µε πριονίδι γίνονται κοµπόστ, τα σκουλήκια το µετατρέπουν σε λίπασµα και τροφή για τις ρίζες, που είναι και ο σηµαντικότερος σκοπός: να κλείσει ο Κύκλος! Αυτό είναι το πολύτιµό µας χρυσάφι. Έτσι παίρνουµε τα φρούτα και τα λαχανικά µας», µας λέει ο Νικηφόρος.
Παρατηρώ τα δέντρα. Μου έρχεται να τα σφίξω στην αγκαλιά µου. Το κάνω. Έπειτα, συνοµιλώ µαζί τους. Η πανύψηλη, ανθισµένη µηλιά είναι σαν µια µεταµορφωµένη πριγκίπισσα παραµυθιού, τόσο όµορφη. Επικοινωνώ την απορία µου: ∆εν έχω ξαναδεί τέτοια µηλιά! Είναι κάποιο συγκεκριµένο είδος ποικιλίας;
H απάντηση που πήρα είναι ότι τα δέντρα εδώ έχουν το φυσικό τους σχήµα, δεν είναι κουτσουρεµένα, δηλαδή κλαδεµένα. Με τη βοήθεια του ειδικού φυσικού καλλιεργητή Παναγιώτη Μανίκη αφήνουν τα δέντρα απείραχτα. Αυτό είναι το natural farming.
Ο κεντρικός κορµός µε τα κλαδιά γύρω γύρω που ανεβαίνουν και αερίζεται και λούζεται από τον ήλιο!
«Παίρνουµε µαρούλια, πατάτες και αγγούρια που συλλέγουν σε ξεχωριστό κάδο στα αποφάγια οι γύρω ταβέρνες και φτιάχνουµε το κοµπόστ. Έχουµε και βιοαέριο για να χρησιµοποιούµε στην κοινή κουζίνα», λέει η Άννα, καθώς µου τα δείχνει κιόλας.
Υπάρχουν χρονικές περίοδοι κατά τις οποίες αν θέλετε µπορείτε να έρθετε ως εθελοντές, αρκεί να είναι πάνω από δύο εβδοµάδες ώστε να προσαρµοστείτε, να βιώσετε και κυρίως να µπείτε στους κύκλους και να µοιραστείτε γύρω από την κεντρική φωτιά.
«Το τυρί και το γάλα µας, το σιτάρι µας είναι ακριβά ως βιολογικά – ώστε να µην επιβαρύνουµε το περιβάλλον. Γι’ αυτό το κόστος την ηµέρα εδώ είναι 10 ευρώ. Αυτή τη στιγµή είµαστε τέσσερις µόνιµοι κάτοικοι, τρία παιδιά και έξι εθελοντές απ’ όλον τον κόσµο. Τις Κυριακές, τις γιορτές και τα καλοκαίρια έρχονται και οι µόνιµοι φίλοι µας», συνεχίζει η Άννα.
Η 32χρονη εθελόντρια Άννα έρχεται από µια επαρχιακή πόλη της Γερµανίας. Εργαζόταν ως οδοντοτεχνίτης µέχρι που τα παράτησε για να σπουδάσει βιολογία, και να έρθει σήµερα εδώ να εργαστεί στη φύση.
Ο 27χρονος Κουτλουχάν Οζντεµίρ από την Αττάλεια της Τουρκίας σπούδαζε µαθηµατικά, αλλά τον απασχολούσε ένα ερωτηµατικό. «Κάτι πάει στραβά, έλεγα µέσα µου», µου λέει. «Τα παράτησα όλα όταν διάβασα τυχαία ένα βιβλίο του Ιάπωνα Μασανόµπου Φουκουόκα (1913-2008). Είναι ο άνθρωπος που εµπνεύστηκε και εφάρµοσε πρώτος τη φυσική καλλιέργεια.
«Μέσα στο βιβλίο του είδα µια φωτογραφία του Παναγιώτη στο Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας στο Κλησοχώρι Έδεσσας», µου λέει.
Ο Κουτλουχάν ζει τον τελευταίο ενάµιση χρόνο στο κέντρο αυτό. «Εργάζοµαι πάνω στον εαυτό µου. ∆εν πιστεύω ότι πέτυχε κάτι έως τώρα η ανθρωπότητα. Προς τι να θέλει να πρασινίσει τον πλανήτη Άρη; Η ζωή είναι εδώ και τώρα. Αξίζει να ενωθούµε όλοι και να ζήσουµε όπως θέλουµε πραγµατικά µέσα από την καρδιά µας. Να εργαζόµαστε όσο µας αρέσει», συνεχίζει καθώς ποτίζει στα swales, τη σπορά των πήλινων σβώλων που περιέχουν σπόρους. Έτσι, δεν καταστρέφονται οι σπόροι από πουλιά…
Το κουδούνι κουδουνίζει. Η ώρα πήγε µιάµιση. Όλες οι εργασίες σταµατάνε και συναντιόµαστε µε όρεξη στο ανοιξιάτικο τραπέζι να γευτούµε τη µαγειρική της εθελόντριας Χρύσας.
Eδώ η ηµέρα είναι γεµάτη. Μετά το γεύµα, δυο ωρίτσες σιέστα και αµέσως µετά κύκλος µε θέµατα όπως την οργάνωση των εργασιών ή ό,τι άλλο προκύπτει για να καλυφθούν όλες και όλων οι ανάγκες. Ζήτα και θα πάρεις!
Η 44χρονη Χρύσα Σωτηράκη είχε τη χαρά να ζήσει πέντε χρόνια στην Ταµέρα, την οικοκοινότητα-πρότυπο της Πορτογαλίας. «∆εν είναι η ιδεολογία που µας ενώνει, αλλά η εµπειρία τού να προσπαθούµε να ζούµε όλοι µαζί. Ο καθένας να διατηρεί την ατοµικότητά του και παρ’ όλα αυτά να έχουµε όλοι έναν κοινό στόχο. Είναι ένα πείραµα νέο! Από τις µικρές οµάδες θεµελιώνεται η δουλειά και η αλλαγή χτίζεται χωρίς φόβο. ∆εν υπάρχουν όρια σε µια οµάδα δέκα ανθρώπων που είναι αποφασισµένοι για κάτι και δίνουν όλη την αγάπη τους σε αυτό. Μπορούµε να γίνουµε ένα ζωντανό παράδειγµα, ένας πόλος», λέει προσφέροντάς µας ένα ρόφηµα από τα χόρτα του βουνού που µόλις έβρασε. «Ο Γκάντι έλεγε, γίνε εσύ η αλλαγή που θες να δεις στον κόσµο. Θέλουµε να χρησιµοποιήσουµε τις πηγές που υπάρχουν για ενέργεια και νερό, κυρίως για τη γνώση που θα αποκοµίσουµε από αυτό», συνεχίζει.
Οι εθελοντές ετοιµάζουν µια κιργιζιανική γιούρτα, τη µεγάλη σκηνή που στήνεται µε ξύλα και ντύνεται µε µαλλί. Εδώ όπως και στα ολοκαίνουργια ξύλινα «τσιγγάνικα» σπίτια θα µείνουν οι είκοσι επισκέπτες που έρχονται από την Παλαιστίνη, το Ισραήλ, την Τουρκία, την Αγγλία, την Ισπανία, την Ιταλία σε µια παγκόσµια συνάντηση µε θέµα «τη φυσική καλλιέργεια και τη δηµιουργία οικοκοινότητας συνδυαστικά», το ερχόµενο Σαββατοκύριακο.
Ο νεαρός Νικόλας Κωνσταντινίδης από την Κύπρο έρχεται συχνά εδώ. «Πώς κατανοείται η πρόοδος σε µια οικοκοινότητα», είναι η θεµατική του µεταπτυχιακού του.
Ο Νικηφόρος, ο οποίος έχει εταιρεία µηχανολογική, µε ξεναγεί στα βιοκλιµατικά σπίτια που ζεσταίνονται από τον ήλιο µε τον τοίχο τύπου cob στη νότια πλευρά τους. Πρόκειται για µέθοδο φυσικής δόµησης µε µείγµα αργίλου και άµµου, ώστε χάρη στον πηλό, να «αναπνέει». Μου δείχνει τις καλλιέργειες που γίνονται µε τη µέθοδο swales όπου το νερό πηγαίνει µέσω αναχωµάτων στις γύρω ρίζες, και το δρυόδασος γύρω γύρω, που παρέχει ασφάλεια από φωτιά γιατί οι δρυς καίγονται δύσκολα, ενώ το υπόστρωµά τους είναι πιο φιλικό κι εύκολο στη βιοπικοιλότητα. «Εδώ, στα δύο αυτά καταπράσινα, εύφορα εκτάρια της οικοκοινότητας Σκάλας, το 1998 που ήρθαµε, ήταν όλα σταροχώραφα. Η θέα είναι µαγευτική, προς τις λίµνες Κορώνεια και Βόλβη».
Η κόρη του Νικηφόρου και της Άννας κατασκευάζει µε πρόκες και σφυρί, παίζοντας, ένα τραπέζι που το ζωγραφίζει µε κλειδιά του σολ και µουσικές νότες. Ο 14χρονος γιος τους ήρθε µε το σχολείο του εκπαιδευτική επίσκεψη! «Στο ηλιακό ξηραντήριο ξεραίνουµε τα βότανα και τα φρούτα που έχουµε περίσσευµα», τους λέει. Η Άννα συµπληρώνει στο βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος το κεφάλαιο για την ανακύκλωση, σχεδιάζοντας το κοµπόστ και το βιοαέριο, αφού δεν αναφέρεται τίποτα γι’ αυτά…

Το οικοχωριό Σκάλα βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νοµού Θεσσαλονίκης, κοντά στο φαράγγι της Σκάλας, µια προστατευόµενη περιοχή υψηλής φυσικής αξίας.

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Πληροφορίες:
    http://skalaecovillage.com/en/skala-ecovillage

  • Χάρτης: