Οι Ντάρελ στην Κέρκυρα
0.0/5 κατάταξη (0 ψήφοι)

Κείμενο: Νίνα Κουλετάκη


Τον Μάρτιο του 1935, μια εκκεντρική οικογένεια Άγγλων καταφθάνει κι εγκαθίσταται στην Κέρκυρα. Πρόκειται για τη χήρα Λουίζα Ντάρελ, τον γιο της Λόρενς –νιόπαντρο κι επίδοξο συγγραφέα–, τη σύζυγό του Νάνσι Μάγιερς, και τα τρία μικρότερα παιδιά της: την κόρη της Μάργκο και τους γιους της Λέσλι και Τζέραλντ. Με προτροπή του Λόρενς, αφήνουν πίσω τους τον «αγγλικό θάνατο», τον καθωσπρεπισμό, δηλαδή, και την απολίθωση της αγγλικής κοινωνίας, αλλά και τον φριχτό, μουντό καιρό της χώρας τους, κι έρχονται στην Κέρκυρα, για ν’ ανασάνουν στον ήλιο και το φως της Ελλάδας, αλλά και να νιώσουν ελεύθεροι στην ελληνική φύση.

Οι Ντάρελ, μετά τον θάνατο του πατέρα της οικογένειας, έχουν χάσει το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους. Ταυτόχρονα η Λουίζα παρουσιάζει πρόβλημα αλκοολισμού. Θα έπρεπε λοιπόν, για να επιβιώσουν, να διαλέξουν ανάμεσα στην αμφίβολη φιλανθρωπία των συντηρητικών συγγενών τους ή να δοκιμάσουν την τύχη τους σ’ έναν φθηνό αλλά υπέροχο τόπο. Η επιλογή της Κέρκυρας δεν τους προβλημάτισε διόλου.
Οι Ντάρελ είναι μια εντελώς αντισυμβατική οικογένεια. Τα παιδιά έχουν μεγαλώσει ελεύθερα, εκφράζοντας με θάρρος τη γνώμη τους και διεκδικώντας τα δικαιώματά τους. Οι ξεχωριστές, εκκεντρικές προσωπικότητες των μελών της οικογένειας διασκεδάζουν τους ντόπιους και γρήγορα οι Ντάρελ δημιουργούν επιστήθιους φίλους ανάμεσά τους. Ο ταξιτζής Σπύρος Αμερικάνος κι ο επιστήμονας και ποιητής Θόδωρος Στεφανίδης ήταν ανάμεσα στους πρώτους. Με τη βοήθειά τους, η οικογένεια νοικιάζει τη βίλα Ανεμογιάννη στο Κοντόκαλι, ένα μεγάλο σπίτι για να τους χωρά όλους, όχι όμως χωρίς προβλήματα. Η Λουίζα, με τη βοήθεια μιας χωρικής, αγωνίζεται να φέρει βόλτα ένα σπίτι και έξι ανθρώπους με τα πενιχρά οικονομικά της μέσα, ο Λόρενς –όταν δεν βασανίζεται και βασανίζει το πρώτο μυθιστόρημα που γράφει– κάνει έρωτα με την Νάνσι και περιφέρονται στις εξοχές, ο Λέσλι κυνηγά και πυροβολεί οτιδήποτε κινείται –ή και όχι- κάνοντας παρέα με μάλλον αμφιβόλου ηθικής άτομα, η Μάργκο λιάζεται στις παραλίες και φλερτάρει, ενώ ο μικρός Τζέραλντ έχει βρει τον παράδεισό του στην Κέρκυρα, με όλα αυτά τα φυτά και τα ζώα να τον περιβάλλουν.
Στα τέλη του 1935 εκδίδεται το πρώτο μυθιστόρημα του Λόρενς στην Αγγλία, το Pied Piper of Lovers. Tα χρήματα που εισπράττει του επιτρέπουν να αποχωρήσει με τη Νάνσυ από τη Βίλα Ανεμογιάννη και να νοικιάσει το σπίτι ενός ψαρά στο Καλάμι, το αποκαλούμενο Άσπρο Σπίτι, για το κατάλευκο χρώμα του που το έκανε να ξεχωρίζει. Εκεί, πια, θα αφοσιωθεί στο γράψιμο. Θα αλληλογραφήσει, θα γνωρίσει, θα συνδεθεί στενά και θα φιλοξενήσει στο Άσπρο Σπίτι τον Χένρι Μίλερ. Στην Κέρκυρα θα γράψει το επόμενο βιβλίο του, Prospero’s Cell, στο οποίο περιγράφει, με αρκετά λυρικό τρόπο, τη ζωή της οικογένειας στο νησί. Η Κέρκυρα, όμως, και η ζωή στην Ελλάδα είναι παρούσες και σε άλλα έργα του Λόρενς Ντάρελ: τόσο στο Μαύρο βιβλίο, το πρώτο που του έφερε την παγκόσμια αναγνώριση, όσο και στο Αλεξανδρινό κουαρτέτο, που θεωρείται το σημαντικότερο έργο του.
Η ζωή των Ντάρελ στην Κέρκυρα δεν θα αποτελέσει έμπνευση μόνο για τον Λόρενς. Ο μικρός Τζέραλντ –εκ γενετής φιλόζωος– μαγεμένος από τη ζωή στη φύση, θα γίνει ένας από τους σημαντικότερους μελετητές και υποστηρικτές της φύσης και των άγριων ζώων. Θα ιδρύσει το Κέντρο Προστασίας Άγριας Ζωής στο Τζέρσι και θα χρισθεί, από τη βασίλισσα Ελισάβετ, μέλος του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Οι αναμνήσεις από τη ζωή της οικογένειάς του στην Κέρκυρα θα γίνουν τρία εξαιρετικά βιβλία, η λεγόμενη τριλογία της Κέρκυρας: Η οικογένειά μου και άλλα ζώα (Αθήνα: εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, 2015), Πουλιά, κτήνη και συγγενείς και Ο Κήπος των Θεών.
Οι Ντάρελ επέστρεψαν στην Αγγλία το 1939, ποτέ όμως η Κέρκυρα και η Ελλάδα δεν βγήκαν από τις καρδιές τους. Η Λουίζα Ντάρελ πέθανε το 1964 και ο Λέσλι, μετά από μια μάλλον ανιαρή ζωή, το 1983. Κανένα από τα αδέλφια του δεν ήταν στην κηδεία.
Ο Λόρενς, ο διασημότερος των Ντάρελ, με πλουσιότατο συγγραφικό έργο και συναρπαστική ζωή, πέθανε το 1990 αφήνοντας πίσω του πάνω από 50 βιβλία, τέσσερις πρώην συζύγους και δύο κόρες.
H Mάργκο έμεινε για πάντα ερωτευμένη με την Ελλάδα. Όταν οι υπόλοιποι Ντάρελ επέστρεψαν στην Αγγλία, εκείνη έμεινε στην Κέρκυρα, συγκατοικώντας με φίλους. Γνώρισε τον πρώτο της άνδρα, ο οποίος την έπεισε να εγκαταλείψουν την Ελλάδα όταν ξέσπασε ο Πόλεμος το 1940. Τα τελευταία χρόνια διατηρούσε ένα οικοτροφείο στην Αγγλία. Η Μάργκο έγραψε το βιβλίο Whatever happened to Margo?, όπου με χιούμορ περιγράφει τη ζωή της και τις σχέσεις της με τα μέλη της οικογένειάς της. Πέθανε το 2007, σε ηλικία 87 ετών.
Όσο για τον Τζέραλντ, διατήρησε σ’ όλη του τη ζωή –μέχρι τον θάνατό του το 1995– τη μεγάλη αγάπη για τη φύση και τα ζώα η οποία γεννήθηκε στην Κέρκυρα. Το πλούσιο έργο του συνεχίζει μέχρι σήμερα η δεύτερη σύζυγός του Λι Ντάρελ η οποία, τα τελευταία οκτώ χρόνια, διοργανώνει στην Κέρκυρα την «Εβδομάδα Τζέραλντ Ντάρελ», όπου συναντώνται ειδικοί φυσιοδίφες (βοτανολόγοι, εντομολόγοι, ερπετολόγοι κ.λπ.) με τον κόσμο που συμμετέχει και μαζί κάνουν περιπάτους στα μέρη όπου έζησε η οικογένεια, διαβάζουν τα βιβλία του και μελετούν την πανίδα και τη χλωρίδα του τόπου.
Η ζωή της οικογένειας Ντάρελ στην Κέρκυρα έγινε τηλεοπτική σειρά από το ITV, με τίτλο «The Durrells», με Άγγλους και Έλληνες ηθοποιούς να πρωταγωνιστούν.
Η Κέρκυρα που αντίκρισαν οι Ντάρελ το 1935, μπήκε τόσο βαθιά στην καρδιά τους, μπόλιασε τα κύτταρά τους, προσδιόρισε τη ζωή και το έργο τους. Νομίζω πως δεν υπάρχει τρανότερη απόδειξη για το ότι πατρίδα δεν είναι ο τόπος που –από τύχη– γεννιόμαστε, αλλά ο τόπος που η καρδιά, το μυαλό και η ψυχή μας επιλέγουν.