Κατάδυση στη Χύτρα των Κυθήρων
5.0/5 κατάταξη (5 ψήφοι)
κείμενο: Θάλεια Νουάρου | φωτογραφίες: Θάλεια Νουάρου

Ένας βράχος µοναχικός εντυπωσιάζει αποκαλύπτοντας τα µυστικά που κρύβει µέσα του. Αργά το απόγευµα,
όταν ο ήλιος δύει, η Χύτρα φαντάζει, λένε, ονειρική.
Αγέρωχη κι επιβλητική στέκει στην αγκαλιά
των Κυθήρων. Στο νησί των θεών, που µας καλωσορίζει ξανά µε µυρωδιές και χρώµατα για να µας ξεναγήσει… εν πλω στην ιδιαίτερη γοητεία του.


Εκεί στον Νότο...

Στο πανέµορφο Καψάλι, προηγούµενο λιµάνι και επίνειο της Χώρας Κυθήρων, το φως µεγαλουργεί. Καθώς πλησιάζουµε, τα άσπρα σπίτια στα ψηλά παίρνουν τις γλυκές αποχρώσεις του απογεύµατος. Ο θεόρατος λόφος, η θέα του φυσικού κόλπου, το γαλανό της θάλασσας και η µυστηριακή Χύτρα, το ολοστρόγγυλο νησάκι που θαρρείς πως κάποιος φύτεψε καταµεσής του πελάγους, πλάθουν ένα τοπίο ονειρεµένο. Στην κορυφή του λόφου, δίπλα ακριβώς από τη Χώρα, στέκει αγέρωχο το κάστρο, που χτίστηκε το 13ο αιώνα από την οικογένεια των Βενιέρ κι ανακαινίστηκε αργότερα, κατά το 16ο αιώνα, από τους Ενετούς.

Κάτω στην προκυµαία παρέα µε τον… «Αλέξανδρο», το σκάφος του καπετάν Σπύρου, και µε πλήρωµα… φίλους από διάφορα µέρη της χώρας, που λάτρεψαν τα Κύθηρα κι έµειναν εδώ από επιλογή, θα ξεκινήσουµε την εξερεύνηση της Χύτρας και των νοτιοανατολικών ακτών των Κυθήρων. Του νησιού της Αφροδίτης – και όλων των θεών, όπως χαρακτηριστικά δηλώνει ο Σπύρος, που είχε την τύχη να βρίσκεται στο φίληµα τριών πελάγων: του Κρητικού, του Ιονίου και του Αιγαίου. Σταυροδρόµι για τους πολιτισµούς της Μεσογείου, τα Κύθηρα αποτελούσαν πάντα ένα χωνευτήρι των λαών, ένα νησί που χωρούσε στα σπλάχνα του ολόκληρο τον κόσµο.

Ο πλους ξεκινά και ήδη από την αφετηρία του είναι άκρως εντυπωσιακός. Ο «Αλέξανδρος», το ταχύτερο σκάφος του είδους των glass bottom στη χώρα, µοιάζει κυριολεκτικά να πετά επάνω από τη θάλασσα. Με ταχύτητα 40 ν.µ. την ώρα πετάµε µαζί του προς την πανέµορφη ακτογραµµή των Κυθήρων, που χαρακτηρίζεται από ένα βραχώδες τοπίο γεµάτο εντυπωσιακά χρώµατα, αναρίθµητες σπηλιές και κρυφές παραµυθένιες αµµουδιές. Πίσω µας αγναντεύουµε το Κάστρο, το φάρο και το πανέµορφο εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη, που µοιάζει να κρέµεται από τον γκρεµό. Χτισµένο στα 100 µέτρα υψόµετρο, επάνω ακριβώς από την προκυµαία, το προσεγγίζεις αναβαίνοντας τα λίθινα σκαλοπάτια. ∆ίπλα του η σπηλιά όπου, σύµφωνα µε την παράδοση, ξεκίνησε ο Ιωάννης τη συγγραφή της «Αποκάλυψης».

Πορεία νότια και δυτική µέχρι το Μελιδόνι, την αγαπηµένη παραλία των ντόπιων, που φιγουράρει ανάµεσα στις τρεις καλύτερες του νησιού. Ένα εντυπωσιακός κόλπος µε πρασινογάλανα νερά, που συνδέεται µε χωµατόδροµο µέσα από το χωριό ∆ρυµώνας. Η απέραντη αµµουδιά, τα κρυστάλλινα νερά και η θέα προς τη Χύτρα εντυπωσιάζουν. Στην παραλία λειτουργεί καντίνα-µπαρ όπου συχνά διοργανώνονται beach πάρτι, όχι αποκλειστικά την ηµέρα αλλά και τη νύχτα! Στο βάθος τα σηµάδια που άφησε στο πέρασµά της η περσινή φωτιά που έπληξε το νησί. Ακόµα κι έτσι, όµως, η παραλία φαντάζει µία κούκλα. Και παρά τη δύσκολη κατά γενική οµολογία οδική πρόσβαση, τίποτα δεν φαίνεται να εµποδίζει τους αναρίθµητους επισκέπτες, που χαίρονται τα κάλλη της όλο το καλοκαίρι.

Στη Χύτρα
µε τον καπετάν Σπύρο

Αφού κολυµπήσουµε και πιούµε τα κρασάκια µας, µε συνοδεία τον απαραίτητο µεζέ, είµαστε πανέτοιµοι να ξεκινήσουµε για την εξερεύνηση της Χύτρας και των… µυστικών που φυλά στα σπλάχνα της. Ο εντυπωσιακός κατακόρυφος βράχος έχει ύψος 180 µέτρα, µήκος 1 χλµ. και απέχει 3 ναυτικά µίλια από το Καψάλι. Αναδύεται µέσα από σύννεφα, όµοια µε καπνούς που παιχνιδίζουν µε το φως του ήλιου, και προσδίδουν στο νησί µια ατµόσφαιρα µυστηριακή. Αυτοί οι χαρακτηριστικοί υδρατµοί που µαζεύει το νησάκι τριγύρω του είναι, φυσικά, υπεύθυνοι για την πρωτότυπη ονοµασία του. Επιπλέον, όπως θα µας εξηγήσει ο Σπύρος, οι υδρατµοί έχουν και πρακτική σηµασία, καθώς αποτελούν για τους ντόπιους προάγγελο του καιρού που θα ακολουθήσει. Κι ενώ, απ’ ό,τι φαίνεται, ο νοτιάς δεν θα είναι µε το µέρος µας, εµείς ξεκινάµε ακάθεκτοι την εκδροµή µας στο νησάκι.

Στα παλιά τα χρόνια, οι ντόπιοι, λέει, άφηναν εδώ το πρόβατά τους να βόσκουν κι έπειτα από καιρό έρχονταν πάλι και τα µάζευαν. Το απότοµο µονοπάτι της Χύτρας αποτελεί τη µοναδική πρόσβαση στο νησί κι από εδώ δεκάδες κάτοικοι ανηφορίζουν κάθε άνοιξη για να µαζέψουν σεµπρεβίβα – το διακοσµητικό λουλουδάκι των Κυθήρων, που δεν µαραίνεται ποτέ και φυτρώνει άφθονο επάνω στο βράχο. Εδώ, επίσης, κατά τη διάρκεια του χειµώνα βρίσκουν καταφύγιο πολλές αλκυόνες, κυνηγηµένες από τα γεράκια. Πρόκειται για τα γεράκια της Ελεονόρας, τους µαυροπετρίτες που, όπως µας λέει ο Σπύρος, έρχονται από τη Μαδαγασκάρη, 5.000 χλµ. µακριά, για να γεννήσουνε εδώ, περιµένοντας τα ορτύκια που ταξιδεύουν µαζί τους από τις βόρειες χώρες, στην Αφρική. Λίγο πιο κάτω θα δούµε κορµοράνους κι έπειτα γλάρους, έτοιµους να γεννήσουν τα µικρά τους. Ένα από τα πιο φαντασµαγορικά θεάµατα που µπορεί να σου προσφέρει η Χύτρα είναι ο «αναφυσός», ένα φυσικό φαινόµενο όπου τρεις παράπλευρες σπηλιές σε συνδυασµό µε τα κύµατα δηµιουργούν πίδακες που αναβλύζουν µέχρι και 20 µέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Το καλύτερο όµως µυστικό που φυλά η Χύτρα στο εσωτερικό της είναι µια φοβερή σπηλιά, ή ορθότερα: ένα άκρως εντυπωσιακό σπήλαιο µήκους 200 µέτρων! Τα σκούρα µπλε νερά του βυθού µαζί µε τους σχηµατισµούς από τα πετρώµατα που κρέµονται από πάνω τους δηµιουργούν ένα τοπίο απαράµιλλης οµορφιάς και δέους. Τα νερά του διαυγή, πεντακάθαρα και ρηχά –µόλις ενάµισι µέτρο στο πιο βαθύ σηµείο– µας προσκαλούν κοντά τους για εξερεύνηση µε κολύµπι, αφού στο βάθος του σπηλαίου κουρνιάζει µια κανονική παραλία! ∆υστυχώς, ο καιρός δεν µας επιτρέπει να δέσουµε στη σπηλιά και να ξεναγηθούµε στα έγκατά της. Όσοι πάντως έχουν βιώσει τη µοναδική αυτή εµπειρία, λένε πως κυριολεκτικά δεν περιγράφεται µε λόγια… Τόσο σ’ αυτό όσο και σε άλλα από τα σπήλαια του νησιού έβρισκαν παλιά καταφύγιο οι φώκιες, γι’ αυτό και τα σπήλαια ονοµάζονται φωκοσπηλιές. Ολόκληρη η ακτογραµµή των Κυθήρων άλλωστε είναι γεµάτη σπήλαια, µικρά ή µεγαλύτερα, φυσικούς θόλους, καµάρες και περάσµατα. ∆εν είναι άλλωστε τυχαίος ο µύθος που συντροφεύει το νησί και θέλει όλα του τα σπήλαια –θαλάσσια και στεριανά– να επικοινωνούν µεταξύ τους υπογείως.
Συνεχίζοντας βορειοανατολικά, θα βρούµε τη Φυρή Άµµο και τη µικρή Κυριακουλού. Καταπράσινες, αµµουδερές κι απόλυτα ειδυλλιακές. Βορειότερα ακόµα, η
Παλαιόπολη µε το αρχαίο λιµάνι της Σκάνδειας και την «Καµαρέλα» ένα υπέροχο γλυπτό της φύσης στη µέση των δύο απέραντων ακτών. Εδώ, λέει, λουζόταν και η Κυθέρεια Αφροδίτη, γι’ αυτό και στην ακτή βρίσκουµε πολλά βότσαλα σε σχήµα καρδιάς!
Πίσω στο Καψάλι, αγναντεύουµε στ’ αριστερά µας το Σπαραγαριό µε τα καταπράσινα νερά.
Μια µικροσκοπική παραλία, σφηνωµένη σαν µικρό φαράγγι ανάµεσα σε δύο πλαγιές, κατάληξη της ρεµατιάς που έρχεται από τη Χώρα. Στην παραλία, εκτός από πλεούµενο, θα σε οδηγήσει και το µικρό κατηφορικό µονοπάτι που ξεκινά από τους πρόποδες του Κάστρου.

Χρώµατα, γεύσεις
κι αρώµατα

Όσο όµορφη κι αν ήταν αυτή η εκδροµή, ολόκληρα τα Κύθηρα δεν εξαντλούνται εδώ. Ένα νησί µε τόσο πράσινο, τόσα αρώµατα κι άλλα τόσα πράγµατα να δεις, να γευτείς και να κάνεις. Φυσικά, τίποτα δεν πρόκειται να σου δοθεί έτοιµο αν δεν πιάσεις µόνος σου να ρουφήξεις τις οµορφιές του τόπου αυτού. Ενός τόπου αυθεντικού και παρθένου, όπου τίποτα δεν έχει ξεπουληθεί για χάρη του τουρισµού. Με ανθρώπους που τον ζουν, τον αγαπάνε και τον σέβονται. Θα τους ακούσεις όλους, ντόπιους και «ξένους», να δηλώνουν απόλυτα ερωτευµένοι µε το νησί.
Στο Καψάλι θα δοκιµάσετε εξαιρετικό ντόπιο παγωτό και θα ξενυχτήσετε µέχρι πρωίας στα όµορφα µπαράκια. Το µέλι των Κυθήρων θεωρείται εξαιρετικό ενώ στα Μητάτα φτιάχνεται ένα από τα καλύτερα τυριά της χώρας. Στο λόφο επάνω από την Παλαιό-πολη ανεβήκαµε και είδαµε τους µινωικούς τάφους που βρίσκονται λαξευµένοι µέσα στους βράχους – εντυπωσιακές σπηλιές µε µαγευτική θέα προς τη θάλασσα. Από εδώ ξεκινά και ο χωµατόδροµος για το φηµισµένο Καλαδί, την ωραιότερη κατά τη γνώµη µας παραλία του νησιού.
Λίγο πιο πάνω και το γραφικό λιµανάκι του Αβλέµονα, ένα από τα ωραιότερα χωριά, που µαζί µε τη Χώρα δίνουν στο νησί αυτή την καθαρόαιµη νησιώτικη φυσιογνωµία. Στον Ποταµό, το κέντρο των Κυθήρων, κάθε Κυριακή οι ντόπιοι δίνουν ραντεβού στη σκιερή πλατεία µε τα όµορφα καφέ-µπαρ για το καθιερωµένο παζάρι. Στο ιστορικό «Αστικόν», το παλιότερο καφενείο του νησιού, όλο και κάποια µικρή συναυλία θα οργανώνεται. Στα ταβερνάκια ολόκληρου του νησιού, άλλωστε, οι µουσικές βραδιές περισσεύουν... Σηµειώστε πως εδώ όλα τα µαγαζιά απευθύνονται τόσο στους ντόπιους όσο και στους επισκέπτες. Πράγµα σηµαντικό και σπάνιο.
Στα καφενεία του νησιού, γευτήκαµε την «Καµπονάδα», το παραδοσιακό λικέρ των Κυθήρων καµωµένο µε τσίπουρο, πορτοκάλι και κανέλα. Πέρα από τα σοκάκια του Μυλοπόταµου, µε την πέτρινη πλατεία µε τα παραδοσιακά καφενεία και τα πλατάνια, κουρνιάζει ο περίφηµος Καταρράκτης της Φόνισσας, ένα από τα ωραιότερα αξιοθέατα του νησιού, που δεν χάνουµε µε τίποτα. Στη µεσαιωνική Παλαιόχωρα, τα φρούρια σε ταξιδεύουν σε άλλη εποχή, και λίγο παραπέρα, το εντυπωσιακό Σπήλαιο της Αγια-Σοφιάς σε προσκαλεί να το επισκεφθείς.
Στον Λιµνιώνα, ο ήλιος θα δύσει κι απόψε χαρίζοντάς σου ένα ηλιοβασίλεµα πανέµορφο, ονειρικό, που δεν θα δεις να διαφηµίζεται πουθενά… Στο ∆ιακόφτι, το νεότατο λιµάνι του νησιού µε τα τιρκουάζ νερά και τα σκόρπια ταβερνάκια επάνω στην αµµουδιά, θα µείνουµε ώρες να χαζεύουµε σαν σε πίνακα το «Ναυάγιο των Κυθήρων». Αναρωτιέµαι αν υπάρχουν κι άλλα λιµάνια που σε κρατούν τόση ώρα κοντά τους! Ανηφορίζοντας, το τοπίο αλλάζει. Όπως και σε άλλα νησιά, ο βορράς των Κυθήρων έχει µια παντελώς αλλιώτικη φυσιογνωµία από αυτήν του νότου, εξίσου όµορφη, µε πιο παρθένα και ιδιαίτερη γοητεία. ∆ιαδροµές καταπράσινες, απόκρηµνες ακτογραµµές, µονοπάτια για ερηµικές παραλίες, γεύση από παλιά Ελλάδα. Στον Καραβά, τα φηµισµένα λαδοκούλουρα των Κυθήρων ζυµώνονται από νωρίς το πρωί. Στις πηγές του Αµήρ-Αλή, τα έρηµα πετρόχτιστα σπιτάκια χαζεύουν τα τρεχούµενα νερά. Τα αναρίθµητα ασβεστωµένα ξωκλήσια µπλέκουν το λευκό µε το βαθύ µπλε του πελάγους και το κίτρινο της σεµπρεβίβας. Η απέραντη ακτή της Αγίας Πελαγίας όπου να ’ναι θα γεµίσει επισκέπτες. Ο φάρος στο Μουδάρι χαιρετά αγέρωχος τα πλοία, και η αγαπηµένη Πλατιά Άµµος θα µένει απόµακρη και ειδυλλιακή, να αγναντεύει το Ακροταίναρο…

 

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    ∆ροµολόγια για τα Κύθηρα εκτελούνται καθηµερινά από τη Νεάπολη και δύο φορές την εβδοµάδα από το λιµάνι του Πειραιά. Μπορείτε να ταξιδέψετε και αεροπορικώς.
    Το κόστος για την επίσκεψη στη Χύτρα ή τις νότιες παραλίες του νησιού είναι 12 ευρώ.
    Η καλύτερη ώρα για να ξεκινήσει κανείς να επισκεφθεί τη Χύτρα είναι στις 6 το απόγευµα. Έτσι θα απολαύσετε και το ηλιοβασίλεµα µέσα από τη σπηλιά!

Χάρτης