Σπέτσες Αρχόντισσα και ηρωίδα του πελάγους
5.0/5 rating 1 vote
ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μάρω Κουρή
Η αρχόντισσα του Αργοσαρωνικού, το νησί της Μπουµπουλίνας, ηρωικός τόπος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, σµιλεύεται στη µνήµη µας µε εικόνες πανέµορφων καπεταναίικων αρχοντικών, µεταβυζαντινών εκκλησιών, βοτσαλωτών δροµίσκων, πευκόφυτων λοφοπλαγιών, που αγκαλιάζονται µε δαντελωτές παραλίες, γραφικά καρνάγια και αµαξάδες αλλά και ιστιοφόρα που συµπληρώνουν µε ήχους και κίνηση µια κινηµατογραφική σεκάνς.
 
 
Στην Ντάπια, γύρω από τα κανόνια που κάποτε υπεράσπιζαν την πόλη, έχει στηθεί η ζωή του σηµερινού λιµανιού µε καταστήµατα, καφενεδάκια για να διαβάσεις ανέµελα την εφηµερίδα σου ή ένα βιβλίο, ουζερί µε νοστιµιές και παρεούλα, καθώς και ζαχαροπλαστεία που σερβίρουν καταπληκτικά ντόπια αµυγδαλωτά. Στο νησί των πέντε χιλιάδων κατοίκων µπορείτε να φτάσετε από το Πόρτο Χέλι ή από τον Πειραιά µε ιπτάµενα δελφίνια, ή µε λεωφορείο µέχρι το λιµάνι της Κόστας απ’ όπου αναχωρούν καΐκια, φέρι και θαλάσσια ταξί.
Στην πλατεία της Μπουµπουλίνας, ορθώνεται επιβλητικό το Ποσειδώνιο, που κτίστηκε στις αρχές του αιώνα µας από τον Σ. Ανάργυρο. ∆ιατηρεί την αίγλη του και την εξαίσια αρχιτεκτονική µε υπέροχα διακοσµηµένους εσωτερικούς χώρους. Εδώ, στην πλατεία Μπουµπουλίνας πραγµατοποιούνται εκδηλώσεις µε πιο φηµισµένη την αναπαράσταση της Ναυµαχίας των Σπετσών το 1822, γνωστή ως «Αρµάτα» µε αµέτρητα, φαντασµαγορικά πυροτεχνήµατα. 
Για το γλυπτό της Μπουµπουλίνας, λέει η Ναταλία Μελά που το φιλοτέχνησε: «Η Μπουµπουλίνα έβλεπε µακριά, γι’ αυτό εσκίασα τα µάτια της µε το αριστερό χέρι, να µην την τυφλώνει ο ήλιος. Ατενίζει πέρα από τα πελάγη τις αλύτρωτες πατρίδες µας. Το δεξί της χέρι είναι έτοιµο να αρπάξει την κουµπούρα, αν χρειαστεί. Ο σταυρός έχει τοποθετηθεί στο στήθος. Άφησα το πόδια της γυµνά, διότι έτσι στέκονται οι καπεταναίοι πάνω στα καράβια τους. Το δεύτερο δάχτυλο του ποδιού το έκανα µακρύτερο για να µοιάσει µε τ’ αρχαία µας αγάλµατα. Τη θέλησα καµαρωτή και λεβέντισσα. Όλες τις λεπτοµέρειες του αγάλµατος τις έχω µελετηµένες, διότι το έχω κατασκευάσει µε “λογισµό και µ’ όνειρο”».
 
Λίγα µέτρα πιο κάτω, το παλιό νηµατουργείο «∆ασκαλάκη» µετατράπηκε σε συγκρότηµα πολυτελούς τουρισµού, συνδυάζοντας την παραδοσιακή µε τη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Ακολουθεί το δηµαρχείο µέσα σε έναν κήπο µε σπετσιώτικα βοτσαλωτά. Παραλιακά, η Αναργύρειος-Κοργιαλένειος Σχολή, η µεγαλύτερη των Βαλκανίων, λειτούργησε από το 1927 έως το 1983 αναδεικνύοντας επιστήµονες, πολιτικούς και καλλιτέχνες, όπως ο Ιάννης Ξενάκης και άλλοι.
Από τον Προφήτη Ηλία, την ψηλότερη κορυφή των Σπετσών, απολαµβάνουµε την πανοραµική θέα του νησιού. Πάνω από το λιµάνι βρίσκεται το Καστέλι, ο πρώτος µεσαιωνικός περιτειχισµένος οικισµός µε την ακρόπολη στον λόφο – όπου βρίσκεται ο ναός του Αγίου Βασιλείου. Στο γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας θαυµάζουµε το ξυλόγλυπτο τέµπλο της Κοίµησης της Θεοτόκου. Στο διώροφο νεοκλασικό λιθόκτιστο του ευεργέτη των Σπετσών Σ. Ανάργυρου µε τις δύο αιγυπτιακές σφίγγες στεγάζεται το Πνευµατικό Κέντρο. Στο αρχοντικό της Λασκαρίνας Μπουµπουλίνας µε το σκαλιστό ταβάνι λειτουργεί µουσείο µε ζωντανή ξενάγηση, ώστε ο επισκέπτης να ακούει για τη ζωή και το έργο της Μπουµπουλίνας θαυµάζοντας κειµήλια του Αγώνα και προσωπικά αντικείµενα της ίδιας της ηρωίδας.
Στο Αρχοντικό του Χατζηγιάννη Μέξη στεγάζεται το Μουσείο µε τα αρχαιολογικά ευρήµατα, προτοµές των αγωνιστών της Επανάστασης και σπάνια ξύλινα ακρόπρωρα.
 
Ένας ευχάριστος περίπατος µπορεί να ξεκινήσει από την Ντάπια, στην πολύβουη παραλία του Αγίου Μάµα, και να συνεχίσει παραλιακά – στην παραλία του Αγίου Νικολάου µε τα φηµισµένα αρχοντικά της, µερικά του 18ου αιώνα, δείγµα της πολιτιστικής και οικονοµικής ανάπτυξης του νησιού, τον µητροπολιτικό ναό του Αγ. Νικολάου µε το µνηµείο των Ηρώων στο προαύλιο, έργο του γλύπτη Β. Κεσσέ, και το αριστουργηµατικής τέχνης καµπαναριό, όπου υψώθηκε η σηµαία της Επανάστασης του 1821. 
Μπαίνω στο βάθος του µυχού του παλιού λιµανιού που λέγεται Μπάλτιζα, περνώντας από τα παραδοσιακά καρνάγια που διατηρούνται µέχρι σήµερα µεταφέροντας από γενιά σε γενιά τα µυστικά του καλαφατίσµατος των σκαριών. Κάποια παλιά αρχοντικά έχουν γίνει µπαράκια όπου η κοσµοπολίτικη νυχτερινή ζωή σφραγίζεται µε ξενύχτι, χορό και τραγούδι, µε θέα πάντα το χάραµα στο παλιό καρνάγιο του Αιγαίου. 
Ο οικισµός της Πιτυούσας µε την ωραία πλατεία και το γραφικό της ουζερί είναι ένα διεθνώς βραβευµένο έργο πολυτελών εξοχικών κατοικιών. Στο Παλιό Λιµάνι των Σπετσών ο διεθνούς φήµης αρχιτέκτονας ∆. Πορφύριος έχει σχεδιάσει τον οικισµό, που είναι χτισµένος σύµφωνα µε τον παραδοσιακό αρχιτεκτονικό ρυθµό του νησιού. 
Η πιο κοντινή στην πόλη είναι η παραλία της Αγίας Μαρίνας µε beach-bars και ψαροταβέρνες. Οι υπόλοιπες παραλίες, άλλες οργανωµένες κι άλλες ερηµικές, είναι µέσα στα πεύκα, που χαρίζουν δροσιά και σκιά. Πρόσβαση εναλλακτικά µε ποδήλατο, διαφορετικά µε λεωφορείο, µηχανάκι, ταξί ή µε άµαξα για τις κοντινές διαδροµές. Αυτοκίνητα δεν επιτρέπονται στο τυχερό αυτό νησί.
 
Καταλήγω στο Φανάρι µε την εκκλησία της Παναγίας της Αρµάτας, που κτίστηκε για να τιµήσει την Παναγία, η οποία το 1822, στις 8 Σεπτέµβρη –ηµέρα των γενεθλίων της– βοήθησε τους Σπετσιώτες στη ναυµαχία µε τον τουρκικό στόλο. Στο εσωτερικό της εκκλησίας αξίζει να δείτε τον πίνακα της ναυµαχίας, που ζωγράφισε το 1887 ο Ι. Κούτσης. Στον κήπο του κανονιοστασίου, χώρου ιστορικής µνήµης και αναψυχής, βρίσκεται το αναστηλωµένο κανονιοστάσιο του Χατζηγιάννη Μέξη και το πάρκο περιπάτου, το οποίο έχει διακοσµήσει µε τα χάλκινα γλυπτά της η Ναταλία Μελά. 
Στο άκρο του Φαναριού και µπροστά στα ερείπια του παλιού φάρου του νησιού δεσπόζει ο ανδριάντας του πυρπολητή Κοσµά Μπαρµπάτση. 
«Γι’ αυτό έκανα κι εγώ άλλον ένα µύθο», λέει η Ναταλία Μελά. 
«Τη γοργόνα που κολυµπάει στο Αιγαίο και ρωτά τους καπετάνιους που το διασχίζουν: 
“Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;” Άµα ο ναυτικός δεν ξέρει την απάντηση “Ζει και βασιλεύει και τον κόσµο κυριεύει”, και πει πως πέθανε, η γοργόνα βουλιάζει το καράβι του. Άµα όµως πει τη σωστή, τότε καλοτάξιδο θα ’ναι το καράβι του».
 

Χάρτης