Βασιλίτσα Γενναιόδωρη στην οµορφιά
5.0/5 rating 1 vote
κείμενο: Μάρω Κουρή | φωτογραφίες: Μάρω Κουρή

Το λεωφορείο για τα Γρεβενά παίζει Αλεξίου, που τραγουδά τα «Παιδιά της
Σαµαρίνας». Κόντρα στην ανηµπόρια και τη µιζέρια της καθηµερινότητας, η παρέα αποφασίζει να µοιραστεί αυτοκίνητο και βενζίνη…
Κι αφού πρώτα ξεφαντώσαµε στα Γρεβενά –χορεύοντας φάνκι, τέκνο και τσάµικα–, ξεκινήσαµε το επόµενο πρωί να ανεβαίνουµε στο πολυσχιδές ανάγλυφο του τοπίου,
προς τον χιονοδροµικό παιχνιδότοπο της Βασιλίτσας.


Oξιές, σφένδαµοι, βαλανιδιές, κρανιές και µαυρόπευκα συντροφεύουν τις εικόνες στο δρόµο µας. Το χωριό Σµίξη προήλθε από το σµίξιµο των οικισµών Πινακάδες και Μπίγκα, που είχαν πληγεί από την ελονοσία. Έχει ένα ρέµα που σχηµατίζει µαιάνδρους µε µικρούς καταρράκτες χαρίζοντας γενναιόδωρα µια ανεξίτηλη οµορφιά. Ανάµεσα στα χωριά Αλατόπετρα και Αετιά, δεσπόζει ο όγκος του όρους Τσούργιακα (1.340 µ.). Από τον ορµητικό Σταυροπόταµο διασχίζουµε το µονότοξο γεφύρι του Ζιάκα πλησιάζοντας το οµώνυµο χωριό µε το πέτρινο σχολείο του 1900. Το χωριό Σπήλαιο κατοικείται από την πρώιµη εποχή του Σιδήρου (1.100 π.Χ.) και η διαδροµή ως εκεί –ακροβατώντας πάνω στα κάθετα βράχια του Ούρλιακα– είναι ανατριχιαστικά θεαµατική.

Το χιονοδροµικό κέντρο της Βασιλίτσας είναι το µεγαλύτερο στην Ελλάδα. Αναπτύσσεται από υψόµετρο 1.700 µ. µέχρι 2.100 µ., έχει επτά αναβατήρες και δεκαέξι πίστες όλων των δυσκολιών, συνολικού µήκους 22 χλµ.
Είναι ιδανικό για τους λάτρεις του σκι και του snowboard. Παίξαµε ατέλειωτες ώρες κυλώντας µε τις λεκάνες τσουλήθρας πάνω στις χιονισµένες πλαγιές. «Ανεβαίνουµε στους ουρανούς» µε τους συρόµενους αναβατήρες τραγουδώντας και γελώντας δυνατά, αιωρούµενοι πάνω από θεόρατα, γυµνά δέντρα, µέχρι την κορυφή. Στα γύρω σαλέ µάς περίµενε απολαυστική καυτή σοκολάτα και τσιπουράκι µε ντόπια µεζεδάκια. Τα Σαββατόβραδα, έχουµε τη δυνατότητα να κάνουµε νυκτερινό σκι στον συρόµενο αναβατήρα Ελιµεία.
Η πολυτραγουδισµένη Σαµαρίνα, το ψηλότερο χωριό της Ελλάδας (υψόµετρο 1.650 µ.), διάσηµο βλαχοχώρι µε εξαιρετικούς κατοίκους, που µαζεύονται στην πλατεία τα καλοκαίρια, δηµιουργώντας φιλίες µε τους περαστικούς κουβεντιάζοντας και σιγοτραγουδώντας. Κάτω απ’ το δάσος της Κιούριστας, ο παραδοσιακός οικισµός του χωριού είναι χτισµένος αµφιθεατρικά στις ανατολικές πλαγιές της ψηλότερης κορυφής της Πίνδου, τον Σµόλικα – µε υψόµετρο 2.637 µ., του δεύτερου ψηλότερου βουνού µετά τον Όλυµπο. Τριακόσια χρόνια πριν, κατά τον Σαµαριναίο επίσκοπο ∆οµοκού Χρύσανθο (χειρόγραφο του 1853), η Σαµαρίνα ήταν χτισµένη κοντά στο µοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, 4 χλµ. νότια του χωριού. Το µοναστήρι ήταν κέντρο κλεφτών και αρµατολών, όπως και τα περισσότερα στα όρη της περιοχής, και κέντρο ανταρτών το 1940. Η εκκλησία του Αγ. Αθανασίου µε το παρεκκλήσι των Αγ. Αναργύρων, που βρίσκεται µέσα στη Σαµαρίνα, χτίστηκε το 1840, κι έχει αξιόλογο τέµπλο και αγιογραφίες. Σήµερα, ενιακόσια περίπου άτοµα κατοικούν στο χωριό, ενώ τον Αύγουστο ο πληθυσµός του αγγίζει τους 15.000 κατοίκους µε αποκορύφωµα φυσικά τον ∆εκαπενταύγουστο, που το πανηγύρι κάνει το χωριό να ξανανιώνει! Η Σαµαρίνα γνώρισε την ακµή της στα τέλη του 18ου αιώνα, και κατά τον 19ο αι. οι Σαµαρινιώτες µετρούσαν 80.000 γιδοπρόβατα, ενώ η βιοτεχνία ξύλου στη Βάλια Κίρνα –ή κοιλάδα των ∆αιµόνων, στο παρελθόν– αποτελούσε πηγή υδάτινης ενέργειας, καθώς λειτουργούσαν πέντε νεροπρίονα, απαραίτητα εργαλεία των ξυλουργών. Μέχρι το 1940 υπήρχαν και λειτουργούσαν επτά νερόµυλοι. Στα χωριά, αξίζει να παρατηρήσετε τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια του 1800, τις αµέτρητες πέτρινες κρήνες –που κατασκευάστηκαν επί Τουρκοκρατίας–, τις πηγές και, φυσικά, να αφεθείτε στις γεύσεις που µε µεράκι και αγάπη ετοιµάζουν οι εκλεκτοί των ταβερνείων: αρνί σούβλας, πρόβειο κεµπάπ, κοκορέτσι, τηγανιά, χωριάτικα λουκάνικα, παϊδάκια, τσίπουρο µε µεζέδες, τσουκνιδόπιτες, τυρόπιτες, κρεατόπιτες ή µια ζεστή φασολάδα, δίπλα στο αναµµένο τζάκι, πάνω στην κόκκινη φλοκάτη.
Στα µπακάλικα ή τα τυροκοµικά µαγαζιά διαλέγουµε φέτα, µανούρι, φρέσκο βούτυρο, κεφαλοτύρι, κασκαβάλι, ξινοτύρι, ανθότυρο, ξινόγαλο και µανιτάρια της περιοχής. Αυτά συλλέγονται και µαγειρεύονται φρέσκα, αποξηραίνονται για το χειµώνα ή γίνονται τουρσί ή διατηρούνται στην κατάψυξη για να σερβίρονται όλο το χρόνο. Χαµογελά η ψυχή όταν µοιραζόµαστε ντόπια γλυκίσµατα: γαλατόπιτα, κολοκυθόπιτα, καρυδόπιτα, γλυκό καρύδι και κυδώνι.

Ρόµπολα, έλατα, άρκευθοι κι ανάµεσά τους αρκούδες, ζαρκάδια, αγριόγιδα, λύκοι, αλεπούδες, κουνάβια, σκίουροι, αγριόχοιροι, λαγοί, αετοί, κιρκινέζια, κοτσύφια και ποντικοβαρβακίνες...: µια πλουσιότατη χλωρίδα και πανίδα, νοτιοδυτικά της Σαµαρίνας, στους πρόποδες του Σµόλικα και αριστερά του µονοπατιού για την κορυφή του «γεροσµόλικα». Αν ο καιρός σάς το επιτρέπει, φθάστε ως τη φαντασµαγορική ∆ρακολίµνη. Οι διαδροµές και τα µονοπάτια είναι ανείπωτης οµορφιάς αλλά τα περισσότερα προτείνονται για τους καλοκαιρινούς µήνες. Από τον Ιανουάριο µέχρι τέλος Ιουνίου, ανάλογα µε τη στάθµη του νερού, οι εκδροµείς µπορούν να κάνουν rafting στον Βενέτικο, δίπλα στα Γρεβενά, έναν προορισµό µε µοναδική θέα και τρεις διαδροµές διαφορετικής δυσκολίας.
Τα λόγια είναι περιττά σε ό,τι αφορά την ποιότητα της φιλοξενίας. Λίγο ακόµα και θα κατεβαίναµε µε τα πέδιλα του σκι ως την πόρτα των ξενώνων. Μετά τα εξαντλητικά σπορ, τον περίπατο για την ανακάλυψη των θρυλικών γεφυριών και το… χιονοπόλεµο, αξίζουµε ένα αναζωογονητικό χαµάµ, ένα µασάζ, έναν υπνάκο δίπλα στη φωτιά σαν γάτες, ένα χωριάτικο πρωινό. Γιατί, µια ζωή την έχουµε. «Ξηµερώνει», τραγουδά µε τη µοναδική του φωνή ο Σωκράτης, κι εµείς νανουρίζουµε την καρδιά µας µπροστά σε µια ανατολή αξέχαστη, κοιτώντας τα βουνά· εικόνες που σε κανένα καλειδοσκόπιο δεν έχουµε ξαναδεί…

Χάρτης