Αρχοντούπολη Κέρκυρα
5.0/5 κατάταξη (4 ψήφοι)
κείμενο: Μάρω Κουρή | φωτογραφίες: Μάρω Κουρή

Είναι μια πόλη μαγική. Κινηματογραφική. Με τρενάκι, ποδήλατο ή μια ρομαντική άμαξα περιηγηθείτε στις απίθανες πλατείες, τα χαριτωμένα καφέ, τα πολυδαίδαλα σοκάκια –τα καντούνια– μιας πόλης που, σε αντίθεση με άλλους ελληνικούς τόπους, φαίνεται να εμπνεύστηκε περισσότερο από τη Δύση παρά από την Ανατολή… Είναι εξάλλου Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Στη μεγαλύτερη πλατεία των Βαλκανίων

Αν το πρώτο πράγμα που θέλεις να ζήσεις στην κινηματογραφική αυτή πόλη, με την άλλοτε βενετσιάνικη κι άλλοτε βυζαντινή αύρα, δεν είναι ένας καφές στο αριστοκρατικό Λιστόν, στην υπέροχη Σπιανάδα, τότε τι είναι; Από την ιταλική λέξη spianata, η μεγαλύτερη πλατεία των Βαλκανίων είναι καταπράσινη. Στον περίπατό σας, σας ευωδιάζουν λογιών δέντρα και λουλούδια, δροσίζουν την ατμόσφαιρα άφθονα νερά σιντριβανιών, και σας ψυχαγωγούν οι μουσικές που παίζουν οι ξακουστές κερκυραϊκές φιλαρμονικές στο πανέμορφο κιόσκι. Η Σπιανάδα στολίζεται στα βόρεια από το επιβλητικό ανάκτορο των Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου όπου στεγάζεται το εξαιρετικό Μουσείο Ασιατικής Τέχνης και η Πινακοθήκη, ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό κτίριο του ευρωπαϊκού διαφωτισμού στην Ελλάδα. Δεν φιλοξένησε τυχαία εδώ, το 1994, ο Αντρέας Παπανδρέου τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. Το κομψό κτίσμα ανεγέρθηκε το 1824 με τόνους πωρόλιθου που μεταφέρθηκαν από τη Μάλτα μαζί με ειδικούς λιθοξόους. Κατασκευάστηκε σκόπιμα ως ακάλυπτος χώρος, εκτεθειμένος στους κανονιοβολισμούς από το παλιό φρούριο, ώστε κανένας εχθρός να μην μπορεί να το απειλήσει μέσω στεριάς. Το Λιστόν, ΒΔ της Σπιανάδας, που χτίστηκε στα πρότυπα της παριζιάνικης οδού Ριβολί το 1810, από τον Mathieu de Lesseps –γιο του σχεδιαστή της διώρυγας του Σουέζ– είναι το ιδανικό σημείο για περαντζάδες και ραντεβού. Απολαμβάνοντας τον καφέ σας κάτω από τις επιβλητικές τοξοστοιχίες και τα μεγάλα φανάρια, θα παρακολουθήσετε αγώνες κρίκετ σε ειδικό τερέν. Στις αρχές του εικοστού αιώνα, οι Κερκυραίοι ζήλεψαν τους Άγγλους και ζήτησαν να το διδαχθούν. Πάνω από 200 παιδιά προπονούνται εδώ από το 1997, από την Ελληνική Ομοσπονδία Κρίκετ.

Μυρωδιές και χρώματα

Κατηφορίζοντας προς τα Μουράγια, η ματιά μας συναντά τα βουνά της Ηπείρου, την κορυφογραμμή του Παντοκράτορα και το τιρκουάζ του Ιονίου. Θαλασσινές μυρωδιές φαγητών ξεπηδούν από ψαροταβέρνες και από νοικοκυριά. Σπιτικές ντόπιες γεύσεις, όπως σουπιές με κρεμμύδι και ντόπιο ξίδι, αλλά και το αξεπέραστο μπουρδέτο από φρέσκια σκορπίνα… αναστατώνουν τις αισθήσεις. Περιπλανιόμαστε στις ρούγες με την ώχρα, τις κόκκινες και τις λουλακί αποχρώσεις, με τις απλωμένες μπουγάδες της παλαιότερης γειτονιάς Καμπιέλο: τσαντσαμίνια, γαρδένιες, βασιλικός, αρμπαρόριζα, γιασεμιά και αγιόκλημα σκαρφαλώνουν στους νωπούς τοίχους των βενετσιάνικων πολυκατοικιών με τα ανάγλυφα οικόσημα. Μια διατηρητέα γειτονιά 3.000 κατοίκων με χαριτωμένα μικρά καφέ. Οι κουζίνες των νοικοκυριών συναγωνίζονται μεταξύ τους ζαλίζοντας τους περαστικούς με τα αρώματα κανέλας, δάφνης και γαρίφαλου της τσιγαριστής παστιτσάδας. Πολυδαίδαλα σοκάκια σε πλανεύουν οδηγώντας σε απίθανες πλατειούλες, άγνωστες στο συφερτό των τουριστών, όπως της Παναγίας της Κρεμαστής με το πέτρινο πηγάδι. Δεν θα ξεχάσω ένα κολατσιό… αλλοτινής εποχής, με συνοδευτικό κουμκουάτ, που δοκίμασα σε ένα αριστοκρατικό στέκι της πλατείας. Η μεγαλοπρεπής εκκλησία έχει γεωμετρική διακόσμηση, μαρμάρινο τέμπλο με θυρώματα που κοσμούνται με μοτίβο φύλλων αμπέλου, προσκυνητάρια πέτρινα και εντυπωσιακές πελώριες αγιογραφίες του 18ου αιώνα διά χειρός του σπουδαίου Σπυρίδωνα Σπεράντζα.

Απόρθητα φρούρια

Στην πλατεία Νέση, προς το νέο φρούριο, εκτίθεται ένα μνημείο-γλυπτό για τους Εβραίους του νησιού που σκοτώθηκαν στα κρεματόρια. Η εκκλησιά της Παναγίας του Τενέδου μοιάζει με μικρογραφία του καθεδρικού της Φλωρεντίας. Για μια συναυλία αλλά και για την ακαταμάχητη θέα της πόλης μπροστά απ’ τον ορίζοντα του Ιονίου, ανεβαίνω για πολλοστή φορά στο νέο φρούριο, που χτίστηκε το 1587 από τον Ιταλό αρχιτέκτονα Ferrante Vitelli, για να προφυλάσσει τους οικισμούς που ήταν έξω από το παλιό. Με παράκτια οχυρά, ενώθηκε με το παλιό κάνοντας την Κέρκυρα απόρθητη. Η εξερεύνησή του είναι μια περιπέτεια. Αφού δοκιμάσουμε την τοπική τζιτζιμπίρα, το αναψυκτικό με την ενέργεια της πιπερόριζας (τζίντζερ), ανηφορίζουμε από τον προμαχώνα των επτά ανέμων, πάνω από τη θάλασσα, μες στα θολωτά περάσματα με τις πολεμίστρες και τα πυροβολεία, για να καταλήξουμε πάνω στη σιδερένια σκάλα που οδηγεί στην κορυφή. Σε δίκορφη χερσόνησο ήταν χτισμένη η βυζαντινή πόλη Κορυφώ ή Κορφώ, από όπου και το όνομα Corfu. Εκεί φθάνουμε διασχίζοντας το γεφύρι πάνω από την αμυντική τάφρο Κόντρα Φόσα, το τεχνητό κανάλι όπου σήμερα δένουν τα ψαροκάικα. Σαν αρχαίος δωρικός ναός προβάλλει η λιτή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Ξαποσταίνουμε στον Ιστιοπλοϊκό όμιλο, κάτω από το Παλιό Φρούριο, πλάι στο κύμα, με μεσογειακές γεύσεις, όπως φιλέτο πιπεράτο και θαλασσομακαρονάδα. Στην πλατεία Σαρόκου συμπληρώνουμε με παστιτσάδα με κόκορα, ντολμάδες και στιφάδο, στα παλιό μαγέρικο.

Ο ασκητικός Άγιος Σπυρίδωνας

Σπάνια εκκλησία με βαρύ διάκοσμο, μαρμάρινο τέμπλο, χρυσά και αργυρά πολυκάντηλα, που θαρρώ αδιάφορο θα άφηναν τον ασκητικό άγιο Σπυρίδωνα. Αφιερώστε χρόνο στις μοναδικές αγιογραφίες και τις παραστάσεις της οροφής (Ουρανία). Ο άγιος δεν γνώρισε ποτέ στην επίγεια ζωή του το Ιόνιο. Γεννήθηκε στην Κύπρο και μόνο δύο φορές ταξίδεψε: στη Νίκαια της Βιθυνίας και στην Αντιόχεια. Έγινε ωστόσο ιερό παλλάδιο στο νησί, όπου φυγαδεύτηκε το σκήνωμά του από την Κωνσταντινούπολη, τρία χρόνια μετά την άλωσή της διασχίζοντας την τουρκοκρατούμενη ηπειρωτική Ελλάδα πάνω σε μια άμαξα με σανό. Ήταν ποιμενάρχης, πάντοτε ταπεινά ντυμένος μένοντας μακριά από τα εγκόσμια της εκκλησίας κι έγινε γνωστός για τη φιλανθρωπία και τις θεραπείες που απλόχερα πρόσφερε στο συνάνθρωπο. Είχα τη χαρά να παρακολουθήσω τη λιτάνευσή του τη Λαμπρή, στα στενά της πόλης, όπου ο κόσμος από τα μπαλκόνια ραίνει με αρώματα και ροδοπέταλα.

Το ομορφότερο Πάσχα στην Ελλάδα

Έστω και μία φορά στη ζωή σας, αξίζει να βιώσετε το Μεγαλοβδόμαδο στην Κέρκυρα, ακολουθώντας κατανυκτικά τις φιλαρμονικές με τα χάλκινα να παίζουν τα πένθιμα εμβατήρια του Βέρντι και του Σοπέν, κάτω από το ημίφως των κρεμαστών βενετσιάνικων φαναριών. Στον Άγιο Νικόλαο των Γερόντων, στο Καμπιέλο, το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής οι ιερουργοί στην Αποκαθήλωση σηκώνουν ψηλά το σώμα του Εσταυρωμένου, οδηγώντας τα μάτια προς το τέμπλο και το περίτεχνο ξύλινο ταβάνι. Οι εικόνες του τέμπλου είναι αγιογραφημένες από τον Εμμανουήλ Τζάνες. Ο ναός είναι παμπάλαιος, του 14ου αιώνα, και γι' αυτό ονομάζεται «των γερόντων». Τα χαράματα του Μεγάλου Σαββάτου, στην Παναγία των Ξένων, πραγματοποιείται η αναπαράσταση του σεισμού που περιγράφεται στο Ευαγγέλιο κατά την Ανάσταση του Χριστού. Οι πιστοί βροντούν τα πόδια τους στο έδαφος. Οι πολυέλαιοι σείονται. Το ίδιο πρωί, ο επιτάφιος και το λείψανο του πολιούχου πρωτοστατούν με την περιφορά τους στα καντούνια όπου αντηχούν ο πένθιμος Αμλέτος του Faccio, η ηρωική του Beethoven κ.ά. Το βράδυ του Μ. Σαββάτου μία Ανάσταση γιορτάζεται στην πόλη μες στη Σπιανάδα. Το πρωί της πρώτης Ανάστασης, από τα μπαλκονάκια τους οι Κερκυραίοι πετάνε να σπάσουν οι «μπότηδες» –οι Κερκυραϊκές πήλινες στάμνες– ακολουθώντας την πρώτη στάμνα που πέφτει από το καμπαναριό του Αγίου Σπυρίδωνα.

Το Αχίλλειο και η θρυλική πριγκίπισσα

Το θρυλικό ανάκτορο με τα χάλκινα αγάλματα του Δία και της Ήρας, τη φοβερή νωπογραφία του Giuzepe Callope στην οροφή με την αναπαράσταση των τεσσάρων εποχών και την τεράστια ελαιογραφία «Ο θρίαμβος του Αχιλλέα» στον πρώτο όροφο, που απεικονίζει τον Αχιλλέα να σέρνει το πτώμα του Έκτορα με το άρμα του. Ο εντυπωσιακός πίνακας, που φιλοτεχνήθηκε από τον Αυστριακό ζωγράφο Franz Matsch το 1892, αποτελεί πόλο έλξης στο Αχίλλειο. Τα πιο φωτογραφημένα γλυπτά, όμως, είναι ο Αχιλλέας Θνήσκων του Herter, με τον Αχιλλέα να σφαδάζει και να προσπαθεί να αφαιρέσει το βέλος μετά το χτύπημα που δέχτηκε στη φτέρνα, και το οκτάμετρο ορειχάλκινο γλυπτό του Αχιλλέα Νικώντα. Ορθώνονται και τα δύο στους ολάνθιστους, εξωτικούς κήπους με θέα το σμαραγδί του Ιονίου. Το Αχίλλειο ανεγέρθηκε το 1884-1891 από την αυτοκράτειρα της Αυστρίας Ελισάβετ (Σίσι) που λάτρευε την ελληνική μυθολογία και ήρθε στο νησί για να ζήσει το πένθος της μετά το θάνατο του γιου της, και μέχρι την τραγική δολοφονία της. Στο Γαστούρι βρήκε τη βίλα Βράιλα, και έδωσε εντολή να γκρεμιστεί το οίκημα και να χτιστεί ένα νέο. Ο Ιταλός αρχιτέκτονας Raffaele Caritto ανέλαβε να το σχεδιάσει. Η Σίσι θαύμαζε ιδιαίτερα τον ήρωα Αχιλλέα και προς τιμήν του ονόμασε την έπαυλη «Αχίλλειο». Εδώ, λειτούργησε το πρώτο Καζίνο μετά τον πόλεμο, που ευτυχώς το 1988 μετατράπηκε σε μουσείο.

Κέρκυρα, Κέρκυρα με το Ποντικονήσι…

Το σήμα κατατεθέν του νησιού. Ο ασβεστωμένος δρομίσκος διασχίζει το νερό ως την Παναγία των Βλαχερνών, μοναστηράκι του 17ου αιώνα. Απέναντι, το καταπράσινο Ποντικονήσι, όπου βρέθηκα ακολουθώντας την πλωτή λιτανεία που ξεκινά με τα πόδια από το χωριό Βιρός και καταλήγει με καΐκι στο βυζαντινό ξωκλήσι του Παντοκράτορα, τη Δευτέρα του Πάσχα. Παιδιά και γέροι πάνω στο στολισμένο με χρωματιστές κορδέλες καΐκι, με οδηγό την εικόνα, ψαλμοί και κεράσματα μες στο υδάτινο στοιχείο… Και οι ντόπιοι φυσικά να φορούν τα «καλά τους»!

Χάρτης