Έδεσσα, η υδάτινη πόλη Ταξίδι στους δρόμους του νερού
5.0/5 κατάταξη (2 ψήφοι)
Έδεσσα, η υδάτινη πόλη Ταξίδι στους δρόμους του νερού «…η Έδεσσα είναι ο ομορφότερος τόπος που διάλεξε ο άνθρωπος για να γεννηθεί… Το μπόλικο νερό της, τα μπόλικα δένδρα της, ο μπόλικος ήμερος κόσμος της, σε τραβάνε απ’ τα μάκρη του κόσμου για να πας να τη φιλήσεις και να πεθάνεις…». Μενέλαος Λουντέμης Αναβλύζω, διατείνομαι, μεγαλώνω και μικραίνω…αλλάζω τις μορφές μου και στα εμπόδια που θα βρω, τα υπερπηδώ, τα φθείρω και τα ‘προσβάλλω’. Βρίσκω τον δρόμο μου, την πορεία μου, το κάλεσμά μου. Τη θάλασσά μου. Και αν θα σκοντάψω, θυμώνω και γίνομαι καταρράκτης. Ορμή και δύναμη, για να επιτεθώ. Γιατί δε με σταματάς. Και αν υποχωρώ σημαίνει ότι νίκησα. Έχεις ακούσει με τι ορμή φεύγουν τα μυστικά που πνίγονται στο νερό; Στην Έδεσσα ακούς. Ο μόνιμος ήχος του νερού είναι κάτι που σε μαγεύει. Ξεπλένει τις σκέψεις, χαλαρώνει τα φράγματα του μυαλού και στη μοναδική θέα των καταρρακτών της, αγαλλιάζει η ψυχή. Ο Μενέλαος Λουντέμης περιέγραψε τους καταρράκτες της Εδέσσης ως «το σκαλοπάτι όπου πατά ο Θεός για να ανέβει στον ουρανό». Ίσως είναι θέμα προοπτικής τελικά. Η γεννημένη από το τρεχούμενο νερό, η αείδροσος νεράιδα, που κατά τον τοπικό μύθο περπατά ανάλαφρα μέσα στο νερό του καταρράκτη, θα ξέρει. Σπάνια υδατούπολη όπως χαρακτηριστικά ονομάζουν την Έδεσσα, με χαρακτηριστικό τα νερά της που εδώ και 10.000 χρόνια σκάβουν τους βράχους. Το νερό του Εδεσσαίου ποταμού, προέρχεται από τις πηγές του υγρότοπου Άγρα-Βρυτών-Νησίου οι οποίες τροφοδοτούνται από τα χιόνια του Καϊμακτσαλάν, με την υψηλότερη κορυφή του στα 2.524 μέτρα Η πόλη σχετικά μικρή και ο ήχος του νερού μας τραβάει. Πάνω από 200 γεφυράκια στην πόλη και αιωνόβια πλατάνια παντού. Πεζόδρομοι και ταμπέλες μας οδηγούν κατευθείαν στο πάρκο των καταρρακτών. Έντεκα στον αριθμό τους με δύο από αυτούς ορατούς και επισκέψιμους. Ο πρώτος με την ονομασία «Κάρανος» και ύψος πάνω από 70 μέτρα, γνωστός σαν την υδάτινη πολυφωτογραφημένη κολώνα του γεωπάρκου. Η πρόσβαση πανεύκολη. Σκαλοπάτια που οδηγούν σε διάφορα σημεία θέας, και μια μοναδική γεφυρούλα, μας πηγαίνει ακριβώς πίσω από τον καταρράκτη. Τόσο κοντά στην ορμή του, που σου κόβεται η ανάσα. Βρέχεσαι λίγο αλλά και απολαμβάνεις! Εκεί θέλεις να μείνεις αρκετή ώρα. Η δύναμη του νερού στο μεγαλείο της. Στο ίδιο σημείο ένα μικρό σπήλαιο, και περισσότερα σκαλοπάτια για να μας οδηγήσουν στον δεύτερο διχαλωτό καταρράκτη. Η πρόσβαση αυτή τη φορά, υγρή. Το νερό αμείλικτο πίσω μας, μας υπενθυμίζει πως δε θα μας λυπηθεί. Για κάποιο λόγο όμως παρασύρεσαι και κατεβαίνεις και ας γίνεις μούσκεμα! Εκεί θα αποζημιωθούμε ακόμη περισσότερο. Μαγεμένοι από τη θέα του ουράνιου τόξου και του διπλού καταρράκτη στεκόμαστε ακίνητοι ενώ το νερό πέφτει παντού γύρω μας. Υπέροχο.

Ορεινή Πέλλα, παλαιά Βοδενά… η Έδεσσα 3.000 χρόνια ιστορίας.

Η πόλη της Έδεσσας βρίσκεται μόλις 89 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη και ανήκει στο Νομό Πέλλας, γενέθλια γη του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ξεκινώντας αυτό το ταξίδι ο ενθουσιασμός είναι μεγάλος για την ευκαιρία που μας δίνεται για να δούμε όλα όσα αυτή η περιοχή προσφέρει. Αμέτρητοι κοντινοί προορισμοί μέσα από πεδιάδες, λίμνες ποτάμια και ιστορία. Οι καταρράκτες της Έδεσσας όμως, πραγματικά αιχμαλωτίζουν τον χρόνο μας. Περπατάμε σε ένα τόπο όπου τα πρώτα του ίχνη χάνονται στους προϊστορικούς χρόνους 4000π.Χ.-3000π.Χ. Εικάζεται ότι εδώ ήταν οι Αιγές, εδώ δημιούργησε ο Φίλιππος Β΄ την αυτοκρατορία του, ορμητήριο των μακεδονικών στρατιών του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Πολλοί (αλλά πάντα περαστικοί) οι κατακτητές: Ρωμαίοι (168-130 π.Χ.), Βούλγαροι (989), Σταυροφόροι (IV), Σέρβοι (1343), Οθωμανοί (1389). Απελευθερώθηκε το 1912 για να μπει σχεδόν αμέσως στη δίνη του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου. Την τουριστική λογική των καταρρακτών την ανέπτυξαν οι Γερμανοί το 1942, όταν ο λοχίας της Γκεστάπο Φριτς δημιούργησε ένα σύμπλεγμα από πισίνες με πωρόλιθο.

Συνοικία Βαρόσι

Η συνοικία Βαρόσι είναι ο πυρήνας της σύγχρονης Έδεσσας και η πρώτη χριστιανική συνοικία που δημιουργείται. Βαρόσι σημαίνει οχυρωμένο μέρος. Μπορούμε να δούμε τη σταδιακή αποκατάσταση των βαροσιώτικων σπιτιών και αρχοντικών. Παρατηρούμε τη σεμνότητα σε αυτά τα διώροφα κτίσματα, τις ξύλινες μισάντρες και τα γιούκια. Με εσωτερική αυλή τα περισσότερα για λόγους ασφαλείας και τον «καλό» οντά που δέχονταν τους καλεσμένους.Στη περιοχή μπορεί κανείς να επισκεφτεί το Υπαίθριο Μουσείο Νερού, με νερόμυλους και υδροκίνητα εργοστάσια, το Κανναβουργείο, ένα παλιό εργοστάσιο σχοινιών με τον αυθεντικό εξοπλισμό στην ίδια θέση όπως πριν 100 χρόνια, και τον Μύλο της Γεύσης, μια έκθεση με τοπικά προϊόντα της Έδεσσας (κεράσια και τσίπουρο κυρίως). Οι μόνιμοι κάτοικοι στη συνοικία φιλόξενοι και πρόσχαροι έχουν πάντα να πουν μια ιστορία. Μας μιλούν συχνά για τη νεράιδα του Κάρανου με ένα πονηρό χαμόγελο. «Την είδατε; Βράδυ να πάτε, ίσως σας αποκαλυφθεί…», μας λένε. Ρωτήσαμε περισσότερα, για να μάθουμε πως υπάρχει ένα πρόγραμμα φωτοσύνθεσης το βράδυ στο καταρράκτη όπου με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και της φυσικής δύναμης του νερού μια υπέροχη νεράιδα τελικά… εμφανίζεται για λίγο. Ο μεγάλος Καταρράκτης έχει το όνομα του πρώτου Μακεδόνα Βασιλιά Κάρανου, Αργειακής βασιλικής καταγωγής (Φείδωνα), γενάρχη των Μακεδόνων και ιδρυτή του Μακεδονικού κράτους, εκτοπίζοντας το θρυλικό βασιλιά Μίδα με τους μοναδικούς του κήπους. Ο Ηρόδοτος γράφει για τον Μίδα ότι είχε έναν κήπο στην κοιλάδα κάτω από το όρος Βέρμιο με εξηντάφυλλα τριαντάφυλλα και με μια πηγή με δροσερό νερό… Στο εμπορικό κέντρο της Έδεσσας, υπάρχει εκτεταμένο δίκτυο πεζοδρόμων που μπορείτε να κάνετε τη βόλτα σας ή να βρείτε οτιδήποτε μπορεί να προσφέρει μια μεγάλη πόλη για καφέ, φαγητό και αγορές. Εννοείται βέβαια ότι καλά μαγαζιά θα βρείτε και εκτός πεζοδρόμων. Στο τουριστικό περίπτερο που λειτουργεί στο πάρκο των καταρρακτών, να σταματήσετε. Άκρως εξυπηρετικοί και ευγενικοί θα σας βοηθήσουν στη περιήγησή σας. Υπάρχουν πολλοί χάρτες και ενημερωτικά φυλλάδια για τη περιοχή καθώς και προτάσεις για μικρές αποδράσεις σε κοντινούς προορισμούς. Ο Αγ. Αθανάσιος, το χιονοδρομικό Καϊμακτσαλάν, η λίμνη Βεγορίτιδα μαζί με την Πέλλα και τη Βεργίνα είναι οι πιο δημοφιλείς. Περπατώντας στους δρόμους του νερού και της ιστορίας καταλήγουμε και πάλι δίπλα στους καταρράκτες. Ένα συναίσθημα χαράς, σαν μικρά παιδιά να πλατσουρίζουμε μέσα στα νερά.Δεσμευόμαστε να επιστρέψουμε.

Εκπαιδευτικές…και άλλες δραστηριότητες

Πολύ κοντά στους καταρράκτες λειτουργεί από τον Μάιο του 2001 το πρώτο ενυδρείο με ενδημικά ψάρια γλυκού νερού στην Ελλάδα το οποίο παλαιότερα λειτουργούσε ως αλευρόμυλος και σησαμοτριβείο. Ο εξοπλισμός τους αποκαθίσταται και από το αρχικό υδροκίνητο εργαστήριο διατηρήθηκε το  πέτρινο ορθογωνικό κέλυφος (χωρίς τη στέγη) και τμήμα του μηχανολογικού εξοπλισμού.Στο Λαογραφικό Μουσείο της περιοχής μπορεί κανείς να δει μια ολοκληρωμένη έκθεση σε τρεις ορόφους, σε ένα διώροφο κτίσμα του 1932 με εκθέματα ανά ενότητες. Αγροτική ζωή, κτηνοτροφία, σηροτροφία, υφαντουργία, κηροπλαστική, τις υπέροχες τοπικές φορεσιές και σπάνια βιβλία. Μη ξεχνάμε, για τους πιο ενεργητικούς ταξιδιώτες, στην γύρω περιοχή γίνονται οικοπεριηγήσεις, πεζοπορία, οικοξεναγήσεις, αναρρίχηση και ανεμοπορία στο μοναδικό Ανεμοδρόμιο Παναγίτσας στο Καϊμακτσαλάν. Επίσης τους χειμωνιάτικους μήνες γίνονται πολλά παραδοσιακά γλέντια και γιορτές όπως αυτό του «Τζαμαλάρια» - Παραδοσιακό έθιμο Γάμου με «παρενοχλήσεις» και άφθονο κρασί στην Άρνισσα στις 6 Ιανουαρίου και φυσικά το Φλεβάρη το παραδοσιακό έθιμο με τις Αρκούδες-Μέτσκες και τις Κλαπουτάρκες, με τους ραντιστές και κουδουνοφόρους. Το σίγουρο είναι πάντως πως όποια στιγμή του χρόνου και αν επισκεφτεί κανείς τον τόπο αυτό οι επιλογές για να περάσει καλά, είναι αμέτρητες. Είτε να χαλαρώσει μέσα στην Έδεσσα, σε κάποιο από τα εξαιρετικά αρχοντικά με ενοικιαζόμενα δωμάτια ή να κάνει το γνωστό πέρασμα από τους καταρράκτες της και να τριγυρίσει στα γύρω χωριά ανακαλύπτοντας την αφθονία της φύσης και τη φιλοξενία της μακεδονικής γης.

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες: ΔΙΑΜΟΝΗ Στην πόλη μπορείτε να βρείτε τουλάχιστον 5 ξενοδοχεία καθώς επίσης και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει ικανοποιητικός αριθμός με καφετέριες, εστιατόρια, ψησταριές ενώ και για τις πιο προχωρημένες ώρες υπάρχουν club και κέντρα διασκέδασης. ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ Κάπου κοντά σας γίνεται ένα πανηγύρι! Ρωτήστε και ενημερωθείτε πότε και σε ποια περιοχή λαμβάνει χώρα κάποιο παραδοσιακό έθιμο ή κάποια γιορτή…του κρασιού, του νερού ή του κερασιού…Για τους τολμηρούς υπάρχει η αερολέσχη Έδεσσας, όπου κατόπιν συνεννόησης μπορείτε να αποκτήσετε εμπειρία πτήσης με ανεμόπτερο. ΑΓΟΡΑΣΤΕ Μέλι, φρούτα, γλυκά κουταλιού, τυρί μπάτσο, «τσούσκες» πιπεριές και τσίπουρο! Τα τοπικά προϊόντα είναι εξαιρετικά και οι τιμές τους προσιτές.
  • Πρόσβαση: Η απόσταση της Έδεσσας από τη Θεσσαλονίκη είναι 91 χλμ (1,5 ώρα) σε καλής ποιότητας δρόμο. Επίσης, έχει σιδηροδρομικό σταθμό (1,2 χλμ από το κέντρο) και φυσικά ΚΤΕΛ.
  • Χάρτης: