Λάδωνας - Στην κοιλάδα των θρύλων
0.0/5 κατάταξη (0 ψήφοι)
Κείμενο: Αναστασία Γέωργα - Φωτογραφίες: Γιώργος Ξυπολιάς, Δήμος Γορτυνίας

Θαλασσινή γαρ, συνηθισμένη στην αλμύρα και τον παφλασμό της θάλασσας, μια επιθυμία είχα από παιδί. Να δω ένα ποτάμι, μια λίμνη, ψηλά βουνά, φαράγγια, να ξεφύγει το μάτι μου, να χορέψει δίπλα στα έλατα και να με νανουρίσουν τα πρώτα ακούσματα της φύσης. Η «υποδοχή» απ’ τους δυο ορεινούς όγκους - Μαίναλο και Αφροδίσια Όρη - που αγκαλιάζουν στην κυριολεξία τη λίμνη του Λάδωνα ήταν μεγαλοπρεπής! Χιονισμένοι, επιβλητικοί, έμοιαζαν σαν δυο προστάτες Αγίους με τα μακριά κατάλευκα γένια τους, κι ήταν σαν να μας έλεγαν: «ετούτος ο τόπος είναι δικός μας, αγαπήστε τον για να σας αγαπήσει.»

Η διαδρομή προς την Τρίπολη είναι λίγο πολύ γνωστή σε όλους. Βατοί δρόμοι, μεγάλες λεωφόροι, καμία ένδειξη για αυτό που θα ακολουθούσε από κει και πέρα.

Μετά την Τρίπολη και κατά τη διαδρομή προς το χωριό Δήμητρα, ένα απίστευτα υπέροχο θέαμα, χωρίς αρχή και τέλος, ξετυλιγόταν μπροστά στα μάτια μου, καθώς «καταβροχθίζαμε» τα χιλιόμετρα. Πότε εύκολα, διασχίζοντας σχετικά μεγάλους δρόμους και πότε δύσκολα, όντας υποχρεωμένοι να κάνουμε «ισορροπία» ανάμεσα στα ψηλά βουνά και τα ατέρμονα φαράγγια. Το ένα χωριό διαδεχόταν το άλλο, σπίτια πετρόχτιστα με κεραμιδένιες σκεπές. Χωριά μικρά και πεντακάθαρα, ξεχασμένα στον χρόνο που κουβαλούσαν αιώνες παράδοσης στους ώμους τους.

Η γη των «Φαλάνθιων» ή και «βελανοφάγων», η Αρκαδία απλωνόταν μπροστά μας, αρχόντισσα μες την απλότητά της. Πολύ συχνά, συναντούσαμε κοπάδια προβάτων, με τους τσοπάνηδες να χαιρετούν εγκάρδια κι ας μη σε ξέρουν. Ρωτούν που πας, αν χάθηκες και χρειάζεσαι βοήθεια, πράγματα πρωτόγνωρα για τη σύγχρονη εποχή, που παντού σχεδόν πρωτοστατεί η αδιαφορία…

Πάντα με προορισμό τον Λάδωνα, συνεχίζουμε το ταξίδι μας, ανακαλύπτοντας την «Άλλη Πελοπόννησο» μια κρυφή μαγευτική διαδρομή γεμάτη μυστικά και εκπλήξεις. Περνάμε τα Λαγκάδια, το χωριό των πετράδων, και κάνουμε μια πρώτη στάση στο κεφαλοχώρι της περιοχής, τα Τρόπαια, έδρα του ομώνυμου Δήμου, πριν από το πρόγραμμα Καποδίστρια. Ένας οικισμός γραφικός και συνάμα σύγχρονος, γεμάτος εστιατόρια, καφετέριες και ωραία μπαράκια, όπου πρωταγωνιστεί το ξύλο, η πέτρα και το κεραμίδι. Σε αντίθεση όμως με την άλλη πλευρά της Γορτυνίας, που έχει αναπτυχθεί αρκετά, οι τρείς Δημοτικές Ενότητες που περιβάλουν τον Λάδωνα, της Κλείτορος, της Κοντοβάζαινας και των Τροπαίων, δεν είχαν δυστυχώς την ίδια τύχη…

Στην αίθουσα του παλιού Δημαρχείου συναντήσαμε την κυρία Μαρίνα Διαμαντοπούλου, δημοτική σύμβουλο και Πρόεδρο της κοινωφελούς επιχείρησης Δήμου Γορτυνίας προκειμένου να συζητήσουμε για το μέλλον της περιοχής. Το φράγμα του Λάδωνα έγινε απ’ τους Ιταλούς, μέσα στα πλαίσια των πολεμικών αποζημιώσεων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκίνησε το 1950 και τέλειωσε το 1955. Τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του δεν ήταν λίγος ο κόσμος που δούλεψε σ’ αυτό αποτελώντας για χρόνια πηγή εσόδων για αρκετές οικογένειες. «Δυστυχώς, με το πέρασμα των χρόνων, έχει χάσει την “αίγλη” του με αποτέλεσμα να αποδυναμωθεί…» θα πει η κ. Διαμαντοπούλου. Στόχος του Δήμου είναι να αναδείξει τις ομορφιές της λίμνης και των οικισμών που την περιβάλλουν. «Μελέτη υπάρχει εδώ και χρόνια. Με την πρώτη ευκαιρία που θα "ξεκλειδώσουν" προγράμματα θα υποβληθεί…» Η βελτίωση του οδικού δικτύου και των πεζοπορικών μονοπατιών γύρω απ’ τη λίμνη αποτελεί επίσης προτεραιότητα για την αύξηση της επισκεψιμότητας στα χωριά γύρω από τον ποταμό. «Έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας, χρειάζονται υποδομές…»

Τα πολιτιστικά δρώμενα, πολλά και ποικίλα, στοχεύουν στην τουριστική ανάδειξη της περιοχής: «Διοργανώνουμε κάθε χρόνο το “Ορεινό τρίαθλο”, που περιλαμβάνει αγώνες κολύμβησης μικρής απόστασης, τρέξιμο γύρω από τη λίμνη και ποδηλατοδρομία. Αυτό γίνεται, τέλος Ιούνη με αρχές Ιούλη. Το καλοκαίρι επίσης ο “Πολιτιστικός Αύγουστος” με συναυλίες και άλλες εκδηλώσεις δίνει πνοή στην περιοχή. Αρχές Οκτώβρη, έχουμε τον “καθαρισμό της λίμνης”, με πολλά happenings. Πέρυσι, για πρώτη φορά την Πρωτομαγιά οργανώσαμε εξόρμηση στη λίμνη, ενώ ανήμερα κάθε Θεοφάνιων, έχει οριστεί σαν σημείο εορτασμού για όλη τη Γορτυνία, ο Λάδωνας...»

Πάμε να ανακαλύψουμε ιδίοις όμμασι τα μυστικά του Λάδωνα και των γύρω οικισμών. Η διαδρομή προς το χωριό Δήμητρα, ήταν μαγευτική! Η λίμνη, εμφανής από πολλά σημεία του δρόμου, απλωνόταν σαν φίδι που λιάζεται τεμπέλικα στον ήλιο. Η πλούσια βλάστηση, απ’ τη μια, και το φαράγγι από την άλλη, μετέτρεψαν μια απλή διαδρομή, σε περιπέτεια δράσης που ανεβάζει την αδρεναλίνη στα ύψη. Μετά από μια ώρα περίπου, κι ενώ περάσαμε πολλούς μικρούς οικισμούς, φτάσαμε στον προορισμό μας. Πετρόχτιστα σπίτια, παλιά διώροφα αρχοντικά μαρτυρούσαν ότι κάποτε το μέρος έσφυζε από ζωή. Στη Δήμητρα μας υποδέχτηκαν θερμά, ο Γιώργος και η Νεκταρία Μακρή, ιδιοκτήτες της ταβέρνας «Το στέκι του Μερακλή.»

Η Νεκταρία τελεί και χρέη σπιτονοικοκυράς του μοναδικού ξενώνα της περιοχής, «Το σπίτι της Θεώνης», όπου και θα διανυκτερεύσουμε. Ο ξενώνας, ένα πετρόχτιστο παλιό αρχοντικό, χτίστηκε το 1850 από Λαγκαδινούς μαστόρους και το σπίτι συντηρούσε για χρόνια η θεία Θεώνη. Αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία της κυρίας Κρυσταλλίας Χριστοδουλάρη. Ζεστή, σπιτική φιλοξενία, με τα υπέροχα πρωινά της Νεκταρίας Μακρή (υπεύθυνης του ξενώνα, όταν λείπει η κυρία Κρυσταλλία), αποτελεί ορμητήριο για τους λάτρεις της φύσης. Μέχρι πέρυσι, αποτελούσε και σημείο συνάντησης για τους οπαδούς του καγιάκ και του ράφτινγκ. Δυστυχώς όμως ένα ατύχημα ανέστειλε προς το παρών τις δραστηριότητες. Καταπληκτικό στέκι για τους πεινασμένους «ο Μερακλής»,

του οποίου τα θεϊκά φαγητά απολαύσαμε δεόντως στα πλαίσια μιας ζεστής και ανιδιοτελούς φιλοξενίας.

Περπατώντας, με οδηγό μας τη Νεκταρία, φτάσαμε στις όχθες της λίμνης, όπου ξεχωρίζει το περίφημο «δίτοξο γεφύρι», με εκατό μέτρα μήκος και τεσσεράμισι μέτρα πλάτος, χτισμένο από πωρόλιθο, αποτελούσε μέχρι και το 1950 τον μοναδικό δρόμο, που ένωνε τα εννιά χωριά του Δήμου. Τοπία που η ομορφιά τους σε αφήνουν άφωνο. Απερίγραπτο κάλλος, βλάστηση, νερά γαλαζοπράσινα, συνθέτουν ένα «θεϊκό» σκηνικό, όπου η μυθολογία φαίνεται να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Εδώ, ο θεός Παν κυνηγούσε τις νύμφες, ώσπου ερωτεύτηκε μια από αυτές: τη Σύριγγα. Ο Λάδωνας για να την προστατεύσει, την μεταμόρφωσε σε καλάμι. Από αυτά τα καλάμια ο Πάνας, έφτιαξε το μουσικό του αυλό, τη λεγόμενη Σύριγγα. Επίσης στα νερά του κολυμπούσε η Δήμητρα, και στις όχθες του κυνηγούσε η Άρτεμις.

Είναι βλέπετε ένα από τα αρχαιότερα ποτάμια της Ελλάδας γι’ αυτό κι οι μύθοι γύρω από το όνομά του περισσεύουν. Οι αρχαίοι φαντάζονταν τον Λάδωνα υπερμεγέθη με την ικανότητα να παραμένει άυπνος. Αλλού ήταν ο Δράκος που φύλαγε τα «χρυσά μήλα των εσπερίδων», ενώ αναφέρεται και ως γιός της Γαίας. Κατά κάποιους, Λάδων ονομαζόταν ο θεός της Αρκαδίας, κι ήταν γιος του Ωκεανού και της Τιθύος, πατέρας της Στυμφαλίδας, της Δάφνης και της Μετώπης, η οποία νυμφεύθηκε τον Ασωπό.

Σήμερα, ο Λάδωνας είναι ο κυριότερος παραπόταμος του Αλφειού, με σημαντικότερο αξιοθέατο το φράγμα του, μήκους 104 μ. και ύψους 55 μ. που είναι ορατό από τη θέση «Πήδημα» και παράλληλα πολύ δύσκολο στην προσέγγισή του. Εκτός από το «δίτοξο γεφύρι», υπάρχει και το μοναδικής ομορφιάς «της κυράς το Γεφύρι», που όμως είναι ορατό μόνο κατά τους θερινούς μήνες, όταν η στάθμη του νερού κατεβαίνει. Αυτό είναι πεντάτοξο, και έχει κατασκευαστεί τον 13ο αιώνα, προκειμένου να διευκολυνει το πέρασμα στις όχθες του Λάδωνα πριν την κατασκευή της λίμνης.

Το μοναστήρι της «Παναγίας Κλειβωνά» στην Κοντοβάζαινα κρέμεται στην κυριολεξία στο φαράγγι του Λάδωνα. Μπορεί να μην ενδείκνυται για υψοφοβικούς, η επίσκεψη του όμως αποτελεί αναμφίβολα μια μοναδική εμπειρία για όσους αγαπούν την περιπέτεια και τη φύση. «Η εικόνα της Παναγίας εξαφανίστηκε ως δια μαγείας από την εκκλησία, που κρεμόταν κατά τη διάρκεια της λεηλασίας του χώρου από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ», μας λέει η Ηγουμένη Σεραφειμία, καθώς μας ξεναγεί στα ενδότερα του μοναστηριού. Χτισμένη στις πλαγιές του Αφροδίσιου, με θέα τον ποταμό και την κοιλάδα του Λάδωνα, η Κοντοβάζαινα είναι ένα από τα γραφικότερα χωριά της περιοχής, αλλά και γενέτειρα του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη. Είναι αρκετά ακόμη τα χωριά γύρω από τη λίμνη – όμορφα χωριά, που η φύση στάθηκε απλοχέρη μαζί τους: η Δάφνη με την πλούσια βλάστηση και τις άφθονες πηγές, και η Μουριά με τη φαντασμαγορική θέα στα ήρεμα, γαλαζοπράσινα νερά της.

Σίγουρη για την ομορφιά της, η περιοχή του Λάδωνα καρτερικά περιμένει τη σειρά της να αναδείξει τα κάλλη της. Δυο μέρες μόνο δυστυχώς δεν αρκούν να εντρυφήσει κανείς σε όλη αυτή την ομορφιά. Είναι όμως αρκετές για να διαπιστώσει το δυνατό χαρτί της περιοχής, που δεν είναι άλλο από την ονομαστή αρκαδική φιλοξενία, η οποία εδώ έχει μείνει παρθένα κι ανέπαφη. Όπως ακριβώς και το τοπίο.

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Κρυστάλλια και «Το σπίτι της Θεώνης» για την τόσο ζεστή και αυθόρμητη φιλοξενία. Ένα παλιό αρχοντικό που μεταμορφώθηκε σε φιλόξενο ξενώνα με όλες τις σύγχρονες ανέσεις βρίσκεται στον οικισμό της Δήμητρας. Σε κομβικό σημείο, μόλις μιάμιση ώρα από την Αρχαία Ολυμπία, και περίπου δυο ώρες από την Τρίπολη αποτελεί ιδανικό σημείο εξόρμησης στη φύση του Λάδωνα και των γύρω περιοχών.

    Τηλ.: 6973 028265. www.theoni.net

    Για το φαγητό σας επιλέξτε το περίφημο «Στέκι του Μερακλή» του Γιώργου και της Νεκταρίας Μακρή -μερακλήδες όνομα και πράγμα. Σπεσιαλιτέ τους ο αλανιάρης  κόκορας με σπιτικές χυλοπίτες, το παστό χοιρινό, τα χωριάτικα λουκάνικα στα κάρβουνα, το απίθανο αρνάκι λαδορίγανη, η σπιτική χορτόπιτα ημέρας με χόρτα του βουνού και μπόλικη φετούλα, όλα παραγωγής τους. Τηλ.: 27970 24080.