Στον Άγριο Νότο της Εύβοιας
5.0/5 κατάταξη (4 ψήφοι)
κείμενο: Μάρω Κουρή | φωτογραφίες: Μάρω Κουρή

Το Μαρμάρι «κοιτάζει» αμφιθεατρικά προς τους Πεταλιούς, ένα σύμπλεγμα μικρών –μα ιδιόκτητων– νησιών όπου σας πηγαίνουν βαρκάρηδες για να βουτήξετε στα γαλαζοπράσινα νερά και να ξαπλώσετε στις χρυσαφένιες παραλίες. Το Μαρμάρι και η Κάρυστος μέρα και νύχτα σφύζουν από ζωή. Η Κάρυστος, μέχρι το 1833, που «ενώθηκε» η Εύβοια με την Ελλάδα, βρισκόταν μέσα στο μεσαιωνικό κάστρο Καστέλο Ρόσσο, που είχαν καταλάβει οι Οθωμανοί. Το κάστρο δεσπόζει υπέροχα στις παρυφές της Όχης ενώ κοντά αξίζει να δροσιστείτε στο ρέμα Πλατανίτσα, που διασχίζει το χωριό Μύλοι –από τους πολλούς νερόμυλους που κάποτε συντηρούσε– με τις πετρόχτιστες κρήνες, τα παλιά αρχοντικά και τα τοξωτά γεφύρια.Ανατολικά του λιμανιού στην Κάρυστο δεσπόζει το ενετικό Μπούρτζι. Απέναντι στο νεοκλασικό του Γιοκάλειου Πνευματικού Ιδρύματος στεγάζεται η βιβλιοθήκη και το αρχαιολογικό μουσείο όπου την κατοίκηση του τόπου από τα προϊστορικά χρόνια έως τη ρωμαϊκή περίοδο «προδίδουν» αρχαϊκά ευρήματα από τα δρακόσπιτα της Όχης και των Στύρων. Η Κάρυστος ξεχωρίζει για τη ρυμοτομία, τον παραλιακό πεζόδρομο με τις μουριές, όπου δεν σταματάς να βολτάρεις την ώρα του δειλινού, τα ταβερνάκια και τα ουζερί με θέα τη θάλασσα, με καρέ που εναλλάσσονται όταν αμαξάδες περνούν μπροστά σου. Στη γραφική πάροδο Σαχτούρη συναντάμε μερακλίδικα μαγαζάκια και μαγειρεία όπου μοσχοβολάνε οι μυρωδιές της κλασικής ελληνικής κουζίνας. Ψαράδες, ψαροντουφεκάδες και δύτες, μικροί και μεγάλοι, οργανώνουν διαγωνισμούς όλο το χρόνο. Μια ιδέα είναι να σαλπάρετε με το παραδοσιακό καΐκι «Άγιος Ανδρέας» του καπετάν Μανόλη Μοσχόβη με τις επτά κλασικές ναυτικές κουκέτες, για μια κρουαζιέρα στα διάφανα νερά των Πεταλιών, στα μυστικά ακρογιάλια του Κάβο Ντόρο ή σε όποιο ελληνικό νησί επιθυμείτε.

Ανεβαίνοντας στην Όχη

Με θέα προς το Αιγαίο και σε υψόμετρο 1.398 μ. έδωσαν το πρώτο τους ερωτικό ραντεβού ο Δίας με την Ήρα. «Οχεία» στα αρχαία ελληνικά σημαίνει συνεύρεση. Στον κεντρικό δρόμο από την Κάρυστο προς τον Πλατανιστό και 3 χλμ. μετά το χωριό Μετόχι, ανεβαίνουμε προς Καστανόλογγο. Μετά από 8,5 χλμ. στρίβουμε δεξιά στη διχάλα και ύστερα από 1,5 χλμ. ακόμα φτάνουμε στο τελευταίο υπεραιωνόβιο καστανόδασος της Εύβοιας, που δυστυχώς είναι ό,τι απέμεινε από τα τόσα που κάλυπταν την Όχη. Χαθείτε μέσα του, στις εικόνες ενός παραμυθιού. Ανηφορίζετε δέκα λεπτά στο σημαδεμένο μονοπάτι ως το ορειβατικό καταφύγιο (1.050 μ.) με το τρεχούμενο νερό. Κι από εδώ ένα σημαδεμένο επίσης μονοπάτι ανεβαίνει στο διάσελο και μετά από μία ώρα περίπου διασχίζοντας αρκουδοπούρναρα, ίταμους (μαύρο έλατο) κι ενδημικά φυτά αλπικής ζώνης, φθάνουμε στην κορυφή της Όχης με τα τεράστια βράχια. Ξαποσταίνουμε στο εκκλησάκι του προφήτη Ηλία, που πανηγυρίζει στις 2 Αυγούστου. Από το ιερό, τα κόκκινα σημάδια και οι στοιβαγμένες πέτρες μάς «κατεθύνουν» προς το σημαντικότερο δρακόσπιτο της Νότιας Εύβοιας, που χτίστηκε πριν από 3.000 χρόνια. Μια πεζοπορία που προτείνω ανεπιφύλακτα είναι προς την Πύλη του Άρμενου, όπου φθάνουμε σε μία ώρα το πολύ, από τα τρία δρακόσπιτα των Στύρων, που χτίστηκαν από τους Δρύοπες με ασήκωτες πέτρες, στη θέση Πάλλη Λάκα. Συνεχίστε το δρόμο που σας έφερε ως τα δρακόσπιτα, στρίψτε αριστερά στο χωματόδρομο του υψώματος Κλιόσι (682 μ.) και μπείτε στο σημαδεμένο μονοπάτι... όπου αναδίδονται αρώματα κέδρων και θυμαριών. Ανεβαίνετε τα καρυστινής πέτρας σκαλοπάτια και περνάτε στο βουνό όπου ήταν κτισμένη η αρχαία ακρόπολη των Στύρων από τους Ερετριείς τον 4ο αιώνα π.Χ. για συνοριακή φύλαξη. Μετά από μια ελικοειδή διαδρομή 20 λεπτών, αιωρούμαστε πάνω από τον Νότιο Ευβοϊκό, τον κόλπο του Μαραθώνα και ολόκληρη την ανατολική ακτογραμμή της Αττικής, στην κυκλώπεια Πύλη του Άρμενου.Στον αγροτικό δρόμο που γίνεται φιδίσιος προς το ακρωτήρι του Καφηρέα ή Κάβο Ντόρο συναντάμε χωριά με μια μοναδική, κινηματογραφική προσωπικότητα. Λίγο μετά τον Πλατανιστό τρέχουν άφθονα νερά κι ένας μικρός καταρράκτης. Mετά το Πανωχώρι μάς ομορφαίνει την ψυχή η εικόνα του μοναχικού γεφυριού που καθρεφτίζεται στη ρεματιά με τα πλατάνια, ενώ ένας νερόμυλος λειτουργεί ακόμη. Παραπάνω, οι τολμηροί κολυμπάμε στη φυσική πισίνα και νιώθουμε γύρω μας το αέναο χάδι των πολύχρωμων πεταλούδων.Στάση στο καφενείο του χωριού Αντιάς, με τους γέροντες και τις γυναίκες του χωριού να σφυρίζουν αντί να μιλούν, και να κάνουν συζητήσεις με ευκρίνεια περιμένοντας τον ταχυδρόμο με τη... σύνταξή τους. Από βουνό σε βουνό και για ολόκληρους αιώνες, οι Αντιώτες επικοινωνούσαν με σφυρίγματα, με τη μεγάλη εμβέλεια του αντίλαλού τους. Το 2000 εμφανίστηκαν στο Μέγαρο Μουσικής σε μια συνάντηση παραδοσιακής μουσικής, και χωρίστηκαν σε δύο αντικριστές ομάδες για να... κουβεντιάσουν σφυρίζοντας. Το θρυλικό ακρωτήρι Κάβο Ντόρο είναι το δυσκολότερο πέρασμα των ελληνικών θαλασσών για τους ναυτικούς, κι έχει απέναντί του τη βραχονησίδα Αράπης.Το φαράγγι του Δημοσάρη είναι μαγευτικό, κατάφυτο, το μήκος του φτάνει τα 10 χλμ. και η τετράωρη κατάβαση του μονοπατιού ξεκινά από το διάσελο του Πετροκάναλου (όπου φθάνετε οδικώς) και περνά από τα λίγα κατοικημένα αγροτόσπιτα του οικισμού των Λενοσαίων. Η πεζοπορία κάποτε γινόταν σε λιθόστρωτο και ήταν η μοναδική σύνδεση των χωριών του Καφηρέα με την Κάρυστο – εξού και η ονομασία του από το βυζαντινό επάγγελμα του «δημοσιάριου», που ήταν υπεύθυνος συντήρησης της «δημοσίας οδού». Μετά από 1,5 χλμ., ένας χωματόδρομος φθάνει στο χωριό Καλλιανοί και μέσα από τις εκβολές του ρέματος καταλήγουμε στη σμαραγδένια ομώνυμη παραλία. Σε εβδομαδιαία βάση οργανώνονται καταβάσεις στο φαράγγι, και πολλές ακόμη δραστηριότητες, όπως καταδύσεις στους Πεταλιούς κ.ά. Τα οικοσυστήματα της Όχης και του Καφηρέα εντάσσονται στο πανευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας Natura. Το καλύτερο σάς το φυλάω πάντοτε για το τέλος. Οι παραλίες: από τη μια μεριά του Αιγαίου, ασυναγώνιστες, παρθένες, άγριας ομορφιάς, σε έλκουν, όπως κάνει άλλωστε πάντα η απείραχτη φύση, προσκαλώντας ελεύθερους κατασκηνωτές. Στον Ευβοϊκό, ήρεμες, καθαρές, ιδανικές για οικογένειες με παιδιά, οργανωμένες μεν αλλά χωρίς την υπερβολή και την πολλή βαβούρα. Εδώ, βιώνει κανείς τις καλές, αλλοτινές εποχές της δεκαετίας του ’60 και στις ταβερνούλες το φρέσκο ψάρι και τα μαγειρευτά αφήνουν αξέχαστη αίσθηση. Μόλις απέναντι από τη Ραφήνα, ένας τόπος χαρισματικός για εξορμήσεις και οικονομικές διακοπές, με αμέτρητες προτάσεις, που δεν προλαβαίνεις να τις εκπληρώσεις όλες σε μία φορά.

Χάρτης