Φθινόπωρο στο Καρπενήσι
4.4/5 κατάταξη (8 ψήφοι)
κείμενο: Θάλεια Νουάρου | φωτογραφίες: Θάλεια Νουάρου, Κωνσταντίνος Ντόκος

Της Θάλειας Νουάρου

Καρπενήσι

Βαφτίστηκε -όχι άδικα- η Ελβετία της Ελλάδας. Πολυτελή σαλέ, σπίτια με ψηλές δίρριχτες στέγες και τα ωραιότερα ελατοδάση που έχεις αντικρίσει ποτέ. Μαγευτικές βουνοκορφές σε περικυκλώνουν με τις καταπράσινες πλαγιές τους ανάμεσα σε ποτάμια, λίμνες, φαράγγια και γέφυρες. Όλα θυμίζουν κάτι από Αλπική ζώνη. Κι ενώ το Καρπενήσι αποτελεί  εδώ και χρόνια, ένα από τα πλέον πολυσύχναστα τουριστικά θέρετρα της χώρας, έχει καταφέρει να διατηρήσει στο απόλυτο το παραδοσιακό του χρώμα. Αγνά προϊόντα, οικοτεχνίες, πετρόχτιστα χωριά, ντόπια κουζίνα και φιλόξενοι, αυθεντικοί άνθρωποι...
Κι ενώ ο καιρός μας έκανε τη χάρη να ζήσουμε λίγο ακόμη με την ψευδαίσθηση του καλοκαιριού είναι γεγονός πως ο χειμώνας μας γνέφει πια για τα καλά. Τα ψέματα τέλειωσαν. Άλλωστε στο Καρπενήσι η θερμοκρασία παραμένει σταθερά τουλάχιστον 10 βαθμούς χαμηλότερα απ’ ότι στα πεδινά της χώρας. Εκεί το καλοκαίρι κρατά 20 μόλις μέρες, κι καύσωνας αποτελεί άγνωστη λέξη για τους ντόπιους. Ετοιμαστείτε λοιπόν για ‘χουχουλιάσματα’ πλάι στο τζάκι, ζεστά ποτά, καθαρό αεράκι κι εκδρομές σε ονειρικά τοπία. Ο καιρός έφτασε. Ξετρυπώστε μπότες και κασκόλ και τολμήστε  την πρώτη ‘φθινοπωρινή’ απόδραση σ’ ένα από τα πιο όμορφα μέρη της Ελλάδας.

Άγιος Νικόλαος

Θα περάσουμε το τούνελ του Τυμφρηστού με την πυκνή ομίχλη, σαν διάφανο πέπλο, να σκεπάζει τα πάντα. Θα μας υποδεχτεί το αναμμένο τζάκι, οι ξύλινες οροφές και τα παχιά παπλώματα. Το πρωί θα γευτούμε μια τεράστια ποικιλία από σπιτικές μαρμελάδες - σύκο, κράνο, βατόμουρο, καρότο και σπιτικές αυγόφετες πασπαλισμένες με ζάχαρη... Που; Στον Άγιο Νικόλαο. Το χωριουδάκι με τις καστανιές, που ντύνεται πρώτο στα λευκά του χειμώνα… Δύο μόλις χιλιόμετρα έξω από το κέντρο, θα ξεκινήσουμε την περιήγησή μας στο Καρπενήσι και την ευρύτερη περιοχή της Ευρυτανίας προς τα νότια και τα δυτικά του οικισμού. Εκεί που κρύβεται, καθαρό και παρθένο ένα φυσικό μεγαλείο υπέρτατης έμπνευσης…


Καρπενήσι και Βελούχι

Πρωτεύουσα της Ευρυτανίας, το Καρπενήσι βρίσκεται στο κέντρο του Νομού, στη νοτιοδυτική πλευρά του όρους Βελούχι ή Τυμφρηστός. Το όνομά του σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχέεται με κανένα ...νησί, αφού σύμφωνα με τις επικρατέστερες εκδοχές σημαίνει είτε τόπος με σφενδάμια (από το Κουτσοβλάχικο Καρπίνισι), είτε «σκεπασμένο με χιόνι» (από τις τούρκικες λέξεις καρ - χιόνι και μπενίς - επένδυση). Όπως και να ‘χει, το Καρπενήσι σήμερα αποτελεί σήμερα τον απόλυτο χειμερινό προορισμό. Χτισμένο με υψόμετρο 960 μέτρων αγναντεύει τις κορυφές της Χελιδόνας, της Καλιακούδας και της Οξυάς. Ένα αδιάσπαστο ορεινό σύμπλεγμα με απότομες κλίσεις και απόκρημνες πλαγιές. Έλατα και οξιές, κέδροι, καστανιές, καρυδιές, αλλά και πλατάνια, λεύκες, σφνενδάμια, ιτιές συνθέτουν την πλούσια χλωρίδα της περιοχής. Είναι αξιοσημείωτο, ότι σύμφωνα με μελέτη της Unesco, το Καρπενήσι συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πέντε καθαρότερα οικοσυστήματα του πλανήτη.
Ψηλά, σε οροπέδιο του Τυμφρηστού, το χιονοδρομικό κέντρο στο Βελούχι. Χτισμένο στα 1840 μέτρα υψόμετρο, διαθέτει άρτιο εξοπλισμό και υποδομές για ατέλειωτο παιχνίδι στο χιόνι.
Ο ίδιος ο οικισμός αποτελεί μια σύγχρονη -και σχετικά νέα- επαρχιακή πρωτεύουσα (τα παλιά σπίτια κάηκαν από τους Ιταλούς το 1942, για να καταστραφούν ολοκληρωτικά από σεισμό, το 1966). Εδώ θα βρεις όλες τις υπηρεσίες, τις ανέσεις αλλά και τα κακώς κείμενα της πόλης... Στην πλατεία Μάρκου Μπότσαρη, με το γιγάντιο πλάτανο, χτυπά η καρδιά του κέντρου. Νυχτερινή ζωή, με επιλογές ανάμεσα σε αρκετά μπαρ και club, για όσους επιθυμούν να γευτούν και αυτήν την όψη της πόλης.  
Ένα χιλιόμετρο έξω από το Καρπενήσι, στην τοποθεσία Κεφαλόβρυσο ‘κρύβεται’ ένα απαράμιλλης ομορφιάς φυσικό περιβάλλον. Πυκνότατη φθινοπωρινή βλάστηση, γεφυράκια, θεόρατα πλατάνια και πανέμορφα άλογα να βόσκουν ελεύθερα κατά μήκος του ποταμού. Μια βόλτα στο Κεφαλόβρυσο θα την κουβαλάς μαζί σου για καιρό. Φέρνοντας στο νου τους ήχους, τα χρώματα, το φως, την ατμόσφαιρά του. Το Κεφαλόβρυσο είναι και ο τόπος που, στις 13 Γενάρη του 1823, ‘έπεσε’ ο Μάρκος Μπότσαρης πολεμώντας ηρωικά στην ομώνυμη μάχη. Μνημείο και κενοτάφιό του είναι χτισμένα στην είσοδο. Στην περιοχή υπάρχει εκτροφείο με πέστροφες πλάι στο ποτάμι, απ’ όπου ψαρεύονται και τυλίγονται με αλάτι για να τις πάρετε μαζί σας, αλλά και ταβέρνα αν θέλετε να τις απολαύσετε αμέσως.
Δύο χιλιόμετρα από το Καρπενήσι, η μικρή Καλλιθέα ‘προδίδεται’ από το ίδιο το όνομά της. Ανηφορίζοντας μέσα από το πυκνό ελατοδάσος, φτάνεις στην πλατεία με την εκκλησιά και το μοναδικό καφέ, για να απολαύσεις πανοραμικά Βελούχι και Καρπενήσι.

Στην κοιλάδα του Καρπενησιώτη


‘Διασημότερη' διαδρομή της περιοχής είναι αυτή που διασχίζει την κοιλάδα του Καρπενησιώτη ποταμού για να καταλήξει στη μονή Προυσού. Κατά μήκος της πανέμορφα χωριουδάκια -τα λεγόμενα χωριά της Ποταμιάς- έχουν κι από ένα λόγο να τα επισκεφθείς.
Πρώτα οι πετρόχτιστοι Κορυσχάδες. Πρότυπος παραδοσιακός οικισμός, με τα ψηλά του αρχοντόσπιτα χτισμένα σε μια καταπράσινη βουνοπλαγιά αμφιθεατρικά της πλατείας, διεκδικεί επάξια μια θέση ανάμεσα στα ωραιότερα χωριά της περιοχής. Ένα παραδοσιακό παντοπωλείο-καφενείο, δυο κεφάτοι ιδιοκτήτες, τσίπουρα, ολάνθιστες αυλές και το παλιό δημοτικό· σεργιάνι στα χρόνια που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Στις αίθουσες του σχολείου, το Μάιο του ΄44,  υπογράφτηκε από το αρχηγείο του ΕΛΑΣ το ιστορικό ψήφισμα του Εθνικού Συμβουλίου του ΕΑΜ  για την «κατοχύρωση της λαϊκής κυριαρχίας και την προστασία των λαϊκών ελευθεριών». Στο δεύτερο όροφο φιλοξενείται σήμερα το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της περιοχής, με πλούσιο αρχείο από δεκάδες ασπρόμαυρες φωτογραφίες με πορτραίτα των αγωνιστών, έγγραφα και ψηφίσματα της αντιστασιακής επιτροπής, δημοσιεύσεις, ντοκουμέντα και τοιχογραφίες με επαναστατικά συνθήματα. Από τους Κορυσχάδες μπορείτε να επισκεφθείτε τους γειτονικούς Γοργανιάδες μέσα από μια γραφικότατη διαδρομή. Νόστιμο και Βουτύρου, τα επόμενα δύο χωριουδάκια, με τους παραδοσιακούς ξενώνες και τις ταβέρνες γύρω από τις όμορφες πλατείες τους. 
Ο δρόμος για τον Προυσό περνάει μέσα από το Γαύρο. Ένα γαστριμαργικό πέρασμα που φιλοξενεί τις καλύτερες ταβέρνες της περιοχής. Ο κόσμος φαίνεται να τρώει εδώ δίνοντας ζωντάνια και κίνηση στο χωριό μεσημέρι-βράδυ. Αγοράσαμε μέλι, κηρήθρα, βότανα, μυρωδικά∙ γευτήκαμε λικέρ, κουραμπιέδες και παραδοσιακό χαλβά από το «Κονάκι» και φάγαμε υπέροχα στη «Λαδόκολλα». Το μικρό κι όμορφο ταβερνάκι του Γιάννη και της Μαρίας, επάνω στο δρόμο. Πεντανόστιμο βραστό «μονόχι» (ευνουχισμένος νεαρός ταύρος), ντόπια λουκάνικα, εξαιρετικό ρουμελιώτικο κοκορέτσι και άγρια χόρτα του βουνού, με επιδόρπιο γιαούρτι με σπιτική σάλτσα βατόμουρου. Από τις πολύ καλές ταβέρνες της περιοχής είναι και το «Πέταλο», όπου μπορείτε να απολαύσετε φρέσκια πέστροφα και άλλες εκλεκτές γεύσεις σε ένα πιο ‘elegance’ παραδοσιακό περιβάλλον. Στο Γαύρο θα βρείτε τη διασταύρωση για το Μικρό και το Μεγάλο χωριό, τους διασημότερους ίσως οικισμούς της περιοχής.
Θα μπορούσε να θεωρηθεί και το επίκεντρο του Καρπενησίου, αφού εδώ βρίσκονται συγκεντρωμένα ένα σωρό από όμορφα καφέ, μαγαζάκια με παραδοσιακά προϊόντα, γραφικά παντοπωλεία και ξενώνες. Ο λόγος για το Μεγάλο Χωριό. Γραφικότατο, με πετρόχτιστα σοκάκια και θέα στην κοιλάδα, έχεις πολλούς λόγους να το επισκεφθείς. Εμείς, δοκιμάσαμε υπέροχο γλυκό καρυδάκι, παρακολουθήσαμε τη διαδικασία παρασκευής των ζυμαρικών στο εργαστήρι-πωλητήριο στην είσοδο του χωριού, περπατήσαμε και χαλαρώσαμε στο «Παραμύθι», απολαμβάνοντας τη σπεσιαλιτέ του χωριού που δεν είναι άλλο από το σπιτικό γαλακτομπούρεκο. Κι αντί για τα κοινότυπα τυποποιημένα σουβενίρ επιλέξαμε να πάρουμε μαζί μας κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Το καλλιτεχνικό εργαστήρι της Ελένης Δασκαλάκη ταιριάζει υπέροχα τη φαντασία με την ανακύκλωση. Πρωτότυπα λουλούδια, διακοσμητικές πεταλούδες και κηροπήγια, φτιαγμένα εξολοκλήρου στο χέρι, από πλαστικά μπουκάλια που κόβονται, ζωγραφίζονται και διακοσμούνται με μεράκι, για να μεταμορφωθούν σε αντικείμενα τέχνης. Στο Μεγάλο χωριό λειτουργεί και λαογραφικό μουσείο.
Από την απέναντι πλευρά της κοιλάδας, το Νέο και το Παλιό μικρό χωριό  μας προσκαλούν για βόλτες στην εξαίρετη φύση τους, διαμονή αλλά και φαγητό σ’ ονομαστές ταβέρνες. Χτισμένο σε ένα εντυπωσιακό, καταπράσινο τοπίο, το Παλιό μικρό χωριό βίωσε ένα τραγικό γεγονός, όταν μια δυνατή βροχόπτωση, στις 13 Γενάρη του 1963, προκάλεσε την κατολίσθηση της πλαγιάς που βρίσκονταν χτισμένο, καταστρέφοντας σχεδόν τα 2/3 του οικισμού κι αφαιρώντας τη ζωή 13 ανθρώπων. Αυτή ήταν και η αιτία που οι ντόπιοι οδηγήθηκαν στην οικοδόμηση του νέου Μικρού χωριού σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από το παλιό. Τα σημάδια της κατολίσθησης είναι ακόμη ορατά κι το τοπίο εντυπωσιάζει. Στο παλιό Μικρό χωριό επισκεφθείτε τη λιμνούλα μέσα στο δάσος στρίβοντας στον χωματόδρομο  δεξιά λίγο πριν την είσοδο του χωριού, αλλά και το εκκλησάκι του Άγιου Σώστη, συνεχίζοντας την ανάβαση στον χωματόδρομο μετά το τέλος του δρόμου.

Μονή Προυσού


Πίσω στη διαδρομή για τον Προυσό, ο δρόμος μας επιφυλάσσει όμορφες εκπλήξεις. Περνώντας μέσα από το φαράγγι οδηγούμαστε στο «Κλειδί», το στενότερο σημείο του φαραγγιού. Μια εντυπωσιακή τοποθεσία που μας καλεί να αφήσουμε στην άκρη το αμάξι για να θαυμάσουμε, να εξερευνήσουμε, να φωτογραφίσουμε... Λίγο παρακάτω ο Προυσός. Παραδοσιακά προϊόντα, είδη λαϊκής τέχνης, και φαγητό με «Ελλήνων γεύσεις» στη γραφική πλατεία.
Ένα χιλιόμετρο από το χωριό, η εντυπωσιακή Μονή Προυσού, αποτελεί ίσως το σπουδαιότερο αξιοθέατο της περιοχής. Η μονή χτίστηκε το 1754 μέσα στο φαράγγι, επάνω σε ψηλούς κατακόρυφους βράχους. Το όνομά της οφείλεται στη θαυματουργό εικόνα της Παναγίας Προυσιώτισσας. Σύμφωνα με την παράδοση η εικόνα σχετίζεται με την περίοδο της Εικονομαχίας, όταν κατά τον 9ο αιώνα με θαυματουργό τρόπο ‘έφυγε’ από την Προύσα της Μικράς Ασίας για να βρεθεί στη σπηλιά που σήμερα είναι χτισμένη η μονή. Στο εσωτερικό της θα δείτε τοιχογραφίες του 1785 ζωγραφισμένες από τους Γ. Γεωργίου και Γ. Αναγνώστου αλλά και πολύ παλιότερες του 12ου-13ου αιώνα, τοιχογραφημένες στο παρεκκλήσι της. Ανατολικά και δυτικά, δυο εντυπωσιακοί πύργοι - οι "Πύργοι του Καραϊσκάκη", ορθώνουν το ανάστημά τους για να βάλουν την τελευταία πινελιά σε αυτή την εντυπωσιακή αρχιτεκτονική σύνθεση. Οι πύργοι συνέδεσαν το όνομά τους με τον Γεώργιο Καραϊσκάκη, καθώς στα χρόνια του αγώνα, λέγεται πως παρέμεινε για μεγάλο διάστημα εκεί προκειμένου να αναρρώσει από ασθένεια. Στη μονή θα κεραστείτε λουκουμάκι, και θα επισκεφθείτε το Ιστορικό μουσείο που φιλοξενεί μια αξιόλογη θρησκευτική και λαογραφική συλλογή.
Η επίσκεψη στον Προυσό συνδυάζει υπέροχα το ιστορικό κι αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον με τη φύση και την απόλαυση. Συνεχίζοντας τη διαδρομή πέρα από τη Μονή, ο δρόμος θα σας βγάλει σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία απ’ όπου ξεκινά το μονοπάτι για το φαράγγι της «Μαύρης Σπηλιάς». Ένα βατό, σύντομο και πολύ όμορφο φαράγγι, με κρυστάλλινα νερά και υδρόβια βλάστηση μέσα από ξύλινα γεφυράκια και διάσπαρτες λιμνούλες που σχηματίζουν οι μικροί καταρράκτες. Η σπηλιά αποτέλεσε κρησφύγετο για τους κατοίκους σε δύσκολες εποχές της ιστορίας. Στην αφετηρία της πεζοπορίας για το φαράγγι το παραδοσιακό αλλαντοποιείο του Στρεμμένου προσφέρει τσίπουρο, μεζέ και …μπάρμπεκιου στη φύση. Εδώ, μπορείτε να αγοράσετε ντόπια χειροποίητα λουκάνικα, και να τα ψήσετε στον ειδικό υπαίθριο χώρο, για να τα απολαύσετε αμέσως κάτω από τις καστανιές. Δοκιμάστε χειροποίητο σαλάμι αέρος, αλλά και ελληνικό προσούτο, και οργανώστε μια εκδρομή που θα μείνει αξέχαστη σε μεγάλους και μικρούς. Αυστηρά μέχρι τις δύο το μεσημέρι.

Στη Χελιδόνα και τη λίμνη Κρεμαστών

Κι ενώ ίσως οι περισσότεροι που επιλέγουν το Καρπενήσι για παραθερισμό, ‘μένουν’ συνήθως στα χωριά της ποταμιάς, οι πιο υποψιασμένοι αναζητούν περισσότερα... Κι η αναζήτηση αποζημιώνει. Σελλά, Μηλιά και Γόλιανη, Φιδάκια, Αγία Βλαχέρνα, Φραγκίστα, Βίνιανη, Κερασοχώρι.  Στα δυτικά, τα χωριά της Χελιδόνας μας αποκάλυψαν γραφικότατες διαδρομές και πανέμορφες – μαγευτικές εικόνες.
Αλλοτινή ‘Οιχαλία’, πρωτεύουσα της αρχαίας Ευρυτανίας, τα Φιδάκια σήμερα αποτελούν πρότυπο παραδοσιακό οικισμό. Χτισμένα στα 1100 μέτρα υψόμετρο, μέσα από μια καταπράσινη διαδρομή που διασχίζει τα δάση της Χελιδόνας, σε κερδίζουν αμέσως· με τα πλακόστρωτα σοκάκια τους, τα διατηρητέα αρχοντικά, τις ανθισμένες αυλές, αλλά και την ίδια την τοποθεσία τους, που αγναντεύει από ψηλά τη λίμνη Κρεμαστών. Τη μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της χώρας, με την εντυπωσιακή γέφυρα Επισκοπής και τους ‘θαμμένους’ θησαυρούς. Τα Φιδάκια προσφέρουν επιλογές για διαμονή σε πέτρινους παραδοσιακούς ξενώνες, καφεδάκι ή φαγητό στην «Οιχαλία», όπου θα απολαύσετε ζεστή φιλοξενία και σπιτικές, παραδοσιακές συνταγές …με θέα. Μια θέα τόσο υπέροχη, που σε προκαλεί να την εξερευνήσεις κι από κοντά...  
Αφήνοντας πίσω μας τα Φιδάκια συνεχίζουμε αποφασισμένοι τη διαδρομή προς την Αγία Βλαχέρνα. Η θέα της λίμνης μας ακολουθεί παντού και σημεία διαμορφωμένα με γιγάντιες πέτρες, βρύσες και σκιές βρίσκονται εκεί για να αποθανατίσουμε το τοπίο. Σε κάποιο σημείο η διαδρομή συνεχίζει υποχρεωτικά μέσα από χωματόδρομο –σε μια μάλλον off road κατάβαση, που διασχίζει την πορεία του ποταμού όπως έρεε πριν τη δημιουργία της λίμνης. Λάσπη και κοκκινόχωμα- λίγο παρακινδυνευμένο για συμβατικό αυτοκίνητο- εμείς όμως τολμήσαμε, βιώνοντας μια εμπειρία που μας αποζημίωσε στο απόλυτο. Γέφυρες και θεόρατα πλατάνια, χρώματα και τοπία ιδανικά. Στην Αγία Βλαχέρνα μαθαίνουμε πως το καλοκαίρι ο κόσμος κατασκηνώνει στο εκκλησάκι και βουτά στα νερά του ποταμού. Ακολουθούμε τη σήμανση προς τη γέφυρα Επισκοπής για να δούμε από κοντά τη λίμνη που αποτελεί από μόνη της σπουδαίο αξιοθέατο της περιοχής.
 
Η λίμνη δημιουργήθηκε το 1965, με την κατασκευή του φράγματος της Επισκοπής, για να συγκεντρώσει τους υδάτινους όγκους του Αχελώου, του Αγραφιώτη, του Ταυρωπού και του Τρικεριώτη ποταμού. Βαθυγάλανα νερά, στενά κι ανοιχτά σημεία, ψαρόβαρκες, απότομες πλαγιές και μικρά νησάκια συνθέτουν το τοπίο της. Η γέφυρα Επισκοπής, ανάμεσα σε δύο χωριά, κτισμένα αντικριστά στις απέναντι βουνοπλαγιές, προσφέρει όμορφη θέα και στάση για φρέσκια πέστροφα.
 
Η λίμνη Κρεμαστών συνδέεται και με ιδιαίτερα φυσικά φαινόμενα, καθώς με την κατασκευή της ολόκληρα χωριά και σπουδαία κτίσματα ‘βυθίστηκαν’ στον πυθμένα της. Ανάμεσά τους η βυζαντινή Μονή Επισκοπής, του 8ου αιώνα, με ανεκτίμητους θησαυρούς στο εσωτερικό της, αλλά και το «γεφύρι του Μανόλη». Ένα πέτρινο, μονότοξο γεφύρι, χτισμένο το 1659 από Ηπειρώτες μαστόρους, που αποτελούσε για αιώνες τη μοναδική δίοδο επικοινωνίας της Ευρυτανίας με τη Στερεά Ελλάδα. Ανάλογα την εποχή, η στάθμη των νερών άλλοτε το ‘πνίγει’ κι άλλοτε το φέρνει στην επιφάνεια, για να θαυμάσουμε τη λαϊκή αρχιτεκτονική του. Χωρίς εμφανείς ζημιές στέκει ακόμη αγέρωχο καταμεσής του ποταμού. Το φυσικό περιβάλλον, η τέχνη και η ιστορία του σε προκαλούν να το επισκεφθείς. Η πρόσβαση γίνεται μέσω της Δυτικής Φραγκίστας από τη θέση «Φτερόλακκα».
Η επιστροφή, αυτή τη φορά από τα βορειοανατολικά, μέσα από τη Βίνιανη και το Κερασοχώρι, μας αποκαλύπτει ωραιότατες στιγμές, με μαγευτικά τοπία, πεντάμορφα χωριουδάκια ‘πνιγμένα’ στα ελατοδάση, και γλυκύτατους, καλοσυνάτους ντόπιους.  
 


Στο ελατοδάσος της Οξυάς και το φαράγγι Πάντα Βρέχει

«Δεν έχεις δει τίποτα από το Καρπενήσι αν δεν πας στο Κρίκελλο», θα μου μεταφέρει πριν το ταξίδι, γνωστός μου Καρπενησιώτης. Κι είναι γεγονός ότι η διαδρομή από τον Άγιο Νικόλαο μέχρι το Κρίκελλο, ψηλά στα βουνά της Οξυάς, αποκαλύπτει το ωραιότερο ελατοδάσος της χώρας. Το «πιο όμορφο χωριό» βρίσκεται σε μια εκπληκτική τοποθεσία, ανάμεσα σε πυκνά δάση από αιωνόβια έλατα, καρποφόρα και σκιερά πλατάνια διατηρώντας το χρώμα και την αρχοντιά του. Παλιά πέτρινα σπίτια, πετρόχτιστες και κεραμιδένιες στέγες και η μεγάλη σκιερή πλατεία με τα παραδοσιακά μαγαζάκια που είναι κρίμα να μην επισκεφθείς. Εμείς απολαύσαμε εξαιρετικό κουνέλι στιφάδο και κατίκι, το παραδοσιακό τυρί της περιοχής, αλειμμένο σε φουρνιστό ψωμί. Η επίσκεψη στο Κρίκελλο σε κάνει απλά να θες να παρατείνεις τη διαμονή σου στο Καρπενήσι.
 
Από το χωριό μπορείς να συνεχίσεις την πορεία σου προς τη Δομνίστα, κι από ‘κει –μέσω χωματόδρομου – προς τα Ροσκά, το πιο βατό σημείο πρόσβασης για το φαράγγι «Πάντα Βρέχει». Τι είναι το «Πάντα Βρέχει»; Το διασημότερο φαράγγι της περιοχής κι ίσως της χώρας όλης, αφού λέγεται πως αν δεν δεις το «Πάντα Βρέχει» είναι σαν να μην έχεις δει ποτέ στη ζωή σου φαράγγι… Στο στενότερο σημείο του Κρικελοπόταμου, τα νερά της απόκρημνης Καλιακούδας βρίσκουν διέξοδο, σχηματίζοντας καταρράκτες που χύνονται από μεγάλο υψόμετρο στον ποταμό. Τα νερά κατά την πτώση τους, διασκορπίζουν στον αέρα χιλιάδες σταγονίδια δίνοντας την ψευδαίσθηση της βροχής. Ένα εντυπωσιακότατο και σπάνιο θέαμα, με τη φύση να οργιάζει, σε μία από τις αγριότερες και συνάμα καθαρότερες περιοχές της Ευρώπης. Για να προσεγγίσει κανείς το φαράγγι (μήκους 100 μέτρων ) πρέπει να διασχίσει τον Κρικελλοπόταμο σε μισής ώρας διαδρομή μέσα από τα νερά. Πάντα με τον απαιτούμενο εξοπλισμό, και καιρού επιτρέποντος, με ιδανικότερη εποχή το καλοκαίρι ή τις αρχές του φθινοπώρου. Εμείς δυστυχώς δεν τα καταφέραμε, αφήνοντας παρακαταθήκη για την επόμενη φορά. Η πρόσβαση στο φαράγγι μπορεί να γίνει και από τον Προυσό (υπάρχει σήμανση).
 
Από το Κρίκελλο ο δρόμος μπορεί να κατηφορίσει ως την Αράχωβα ή να επιστρέψει πίσω στα χωριά της ποταμιάς από τα δυτικά. Σημείο ενδιαφέροντος εδώ είναι το Κλαυσί. Το μικρό χωριουδάκι που φημίζεται για τα σπάνια ψηφιδωτά του. Ανασκαφές το 1957 έφεραν στην επιφάνεια σημαντικό τμήμα του δαπέδου ενός μεγάλου Παλαιοχριστιανικού Ναού που βρισκόταν εδώ στην αρχική του κατασκευή. Ο Άγιος Λεωνίδης, τρίκλιτος, βασιλικός ναός του 5ου μ.Χ. αιώνα, αποκάλυψε στο δάπεδό του ψηφιδωτά, με καλλιτεχνικές παραστάσεις απ' το ζωικό βασίλειο, το θαλάσσιο πλούτο και τις φυσικές ομορφιές του τόπου μας. Κάθε σημείο του ψηφιδωτού έχει διαφορετικό θέμα, με διαφορετικές παραστάσεις και συμβολισμούς. Παρά τις φθορές του χρόνου ένα μεγάλο τμήμα των ψηφιδωτών έχει σωθεί, και σήμερα μπορεί κανείς να τα δει από κοντά σε στεγασμένο χώρο στην τοποθεσία του ναού. Ζητήστε τα κλειδιά από τον παπά της ενορίας. Στο Κλαυσί, όμορφα και ‘ταπεινά’ ταβερνάκια, προσφέρουν λεμονάτο κατσικάκι και λαχανοντολμάδες, δύο αγαπημένα ντόπια πιάτα. Μην ξεχάσετε να παραγγείλετε …ντομάτες. Γλυκές, ζουμερές και κατακόκκινες στα μέσα του φθινοπώρου. Καθόλου παράδοξο για τη περιοχή, αφού οι ντομάτες στο Καρπενήσι ευδοκιμούν τον Οκτώβρη.
 
Θα φύγουμε με τις καλύτερες εντυπώσεις· με εικόνες, γεύσεις, χαμόγελα και ‘γεμάτες μπαταρίες’,  από έναν τόπο πλούσιο και αγνό, γεμάτο εναλλαγές και ευχάριστες εκπλήξεις. Ένα είναι σίγουρο· ότι θα επιστρέψουμε…
 
 
 
 


Στα Φιδάκια
 
·         Οιχαλία
Ολοκαίνουρια δωμάτια με όμορφη διακόσμηση. Σπιτική θαλπωρή και φιλοξενία σε ένα ειδυλλιακό τοπίο με θέα προς τη λίμνη. Πλούσιο πρωινό από χειροποίητα προϊόντα ιδίας παραγωγής. Πολύ καλές τιμές (από 55 ευρώ) Τηλ: 22370 24554, Κιν: 6983095933
 
Φαγητό και προϊόντα:
Εξαιρετική ντόπια κουζίνα σε καλές τιμές. Δοκιμάστε οπωσδήποτε βραστή γίδα ή μονόχι, λεμονάτο κατσικάκι, παιδάκια, κοκορέτσι και πέστροφα. Κατίκι και νόστιμες φθινοπωρινές ντομάτες από τα Φιδάκια, το Κλαυσί, το Κρίκελλο. Λουκάνικο από τον Προυσό, γαλακτομπούρεκο και γλυκό καρυδάκι απ’ το Μεγάλο χωριό, μαρμελάδα σύκο και λικέρ βατόμουρο από τον Άγιο Νικόλαο, πέστροφες από το Γαύρο, το Κεφαλόβρυσο και την Επισκοπή, ντόπιο χαλβά από το Γαύρο.

Προτείνουμε:
 
Στον Γαύρο
·         Λαδόκολλα – Το ταβερνάκι της Μαρίας και του Γιάννη
Μικρό και όμορφο οικογενειακό ταβερνάκι. Ζεστό περιβάλλον κι αξιαγάπητοι ιδιοκτήτες. Δοκιμάστε οπωσδήποτε το κοκορέτσι, το βραστό μονόχι και τα γλυκά της Μαρίας. Θα σας μείνουν αξέχαστα. Η σπεσιαλιτέ του Γιάννη: τρία κρεατικά στη γάστρα. Όλα στη ...λαδόκολλα! Τιμές λογικές. Τηλ.: 22370 41499, 6986713689
·         Πέταλο
Σπιτικές λιχουδιές και φρέσκες πέστροφες ψημένες στα κάρβουνα, συνοδευμένες με φρέσκα λαχανικά και νόστιμους μεζέδες. Εκλεκτές γεύσεις, σε έναν άνετο χώρο που συμβαδίζει απόλυτα με την παράδοση του τόπου. Από τις ταβέρνες που έχουν όνομα στην περιοχή. Τηλ.: 22370 41487
·         Το κονάκι
Τσίπουρο, κράνο, μέλι ελατίσιο, βότανα, διακοσμητικά, κηρήθρα. Μαρμελάδες, ζυμαρικά, γλυκά του κουταλιού, ντόπιος χαλβάς και κουραμπιέδες, ρακόμελο και κρανόμελο. Τεράστια ποικιλία προϊόντων με τις ετικέτες των παραγωγών. Καλή εξυπηρέτηση από τη συμπαθέστατη διεύθυνση. Τηλ.: 22370 41541
 
  Στο Μεγάλο χωριό
·         Παραμύθι
Ζεστό κι όμορφο καφέ στην καλύτερη θέση του χωριού. «Παραμυθένια» διακόσμηση, φιλόξενοι ιδιοκτήτες και πεντανόστιμο, σπιτικό γαλακτομπούρεκο. Τηλ.: 22370 41122
·         Καλλιτεχνικό εργαστήρι Ελένης Δασκαλάκη
Με αγάπη, φαντασία και μεράκι. Μ’ αυτόν τον τρόπο ένα πλαστικό μπουκάλι μεταμορφώνεται σε τέχνη. Κομψά λουλούδια, πεταλούδες και κηροπήγια από 100% ανακυκλωμένα υλικά. Ζωγραφική και άλλα αντικείμενα με τη σφραγίδα της αξιολάτρευτης ιδιοκτήτριας. Ένα ξεχωριστό, προσωπικό δώρο γι’ αυτούς που αγαπάτε. Είναι πάμφθηνα και αξίζουν. Τηλ. 6972661674
 
Στον Προυσό
 
·         Ελλήνων γεύσεις
Αυθεντικές ντόπιες γεύσεις στην καλύτερη ταβέρνα του νότου. Πατσάς, αρνάκι λαδορίγανη, μοσχαράκι κοκκινιστό και φυσικά  κοκορέτσι. Τηλ.: 22370-80198
·         Αλλαντοποιείο Στρεμμένου
Σαλάμι, προσούτο, λουκάνικο και άλλα αλλαντικά από ντόπια κρέατα. Χύμα τσίπουρο και μπάρμπεκιου στο φαράγγι. Μας άρεσε το προσούτο και το λουκάνικο με πράσο (καθόλου βαρύ, χωρίς συντηρητικά και πολλά λίπη - αν και θα το προτιμούσαμε λίγο πιο πικάντικο) - δεν μας άρεσε το κρασάτο χοιρινό (εντελώς στεγνό και άγευστο, έφερνε περισσότερο σε βραστό). Τιμές ντελικατέσεν. Τηλ.: 22370-80810
   
Στον  Άγιο Νικόλαο
·         H ταβέρνα της παρέας
Νοστιμιές από την παραδοσιακή κουζίνα, με ντόπια κρέατα και μοναδικά πιάτα στα κάρβουνα. Στην όμορφη πλατεία του Αγίου Νικολάου. Τηλ.: 22370-22071
·         Ο Λίθος
Ζεστασιά και ρομαντική ατμόσφαιρα υπό τους ήχους απαλής μουσικής. Για πρωινό, καφέ ή ποτό. Τηλ. 22370 24224
 
Στο Κλαυσί
·         Το στέκι
Ταπεινό καφενείο - οινομαγειρείο από τα ελάχιστα της περιοχής. Μαγειρευτά από σπίτι με γλυκόπιοτο τσιπουράκι και καλές τιμές. Δοκιμάστε λαχανοντολμάδες, κατσικάκι στο φούρνο και χωριάτικη με φθινοπωρινή ντομάτα. Τηλ.: 22370 21215
 
Στα Φιδάκια
·         Οιχαλία
Παραδοσιακές σπεσιαλιτέ ...με θέα. Αγνά προϊόντα από τον κήπο της ιδιοκτήτριας με θέα τη λίμνη Κρεμαστών. Καφεδάκι και αφεψήματα στο ζεστό και όμορφο καφέ του ξενώνα, με καλές μουσικές πλάι στο τζάκι. Τηλ: 22370 24554, 6983095933
 
Στο Κρίκελλο
·         Αντιγόνη
Παραδοσιακά μαγειρευτά  με ντόπια κρέατα στην πανέμορφη πλατεία. Δοκιμάστε κατίκι σε φουρνιστό ψωμάκι, ιμάμ, κόκκορα με χυλοπίτες, κατσικάκι, στιφάδο κι ό,τι προτείνει η Αντιγόνη. Το καλύτερο κουνέλι που έχουμε φάει ποτέ. Τηλ.: 22370 71250 - 71202 
 
Δραστηριότητες:
Πολλές επιλογές μεταξύ ράφτινγκ, canoe kayak, αναρρίχηση, ράπελ, ιππασία, πεζοπορία, ποδηλασία βουνού, off road διαδρομές και φυσικά σκι στο Βελούχι. Είτε θεωρείσαι extreme είτε όχι, στο Καρπενήσι δεν θα βαρεθείς ποτέ. Ειδικευμένες εταιρίες προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ανάλογα την εποχή.

Προτείνουμε:
·         Trekking Hellas
Πεζοπορία στη Μαύρη Σπηλιά, 4Χ4 στην Καλιακούδα, κανό στη λίμνη Κρεμαστών, rafting στον Τρικεριώτη, ιππασία στους Κορυσχάδες και River Trekking στο μοναδικό Πάντα Βρέχει. Με δυο λόγια, τα καλύτερα από τους ειδικούς. Πρόσφατα και Paintball. 3ο χλμ Καρπενησίου-Λαμίας. Τηλ.: . 22370 25940, 6978 187863.
 
Tips κα συμβουλές
 
Προσοχή στις κατολισθήσεις. Η διαδρομή για τα Φιδάκια και το Κερασοχώρι είναι γεμάτη από πέτρες και βράχους που σε αναγκάζουν να βγεις στο αντίθετο ρεύμα για να τις αποφύγεις και μάλιστα πάνω σε στροφές.
Για το φαράγγι ‘Πάντα Βρέχει’ απαιτείται κατάλληλος εξοπλισμός, όπως δεύτερα ρούχα και παπούτσια για την επιστροφή. Ιδανική εποχή: Ιούλιος - Οκτώβριος.
Για τη διαμονή σας αποφύγετε το κέντρο του Καρπενησίου. Επιλέξτε τα καταλύματα των γύρω χωριών. Για ησυχία, παραδοσιακό περιβάλλον και φύση.
Αν δεν σας ενδιαφέρει το ράφτινγκ ή το σκι, το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή να επισκεφθείς το Καρπενήσι. Η φύση είναι πανέμορφη, ο κόσμος λίγος και καλός, οι δραστηριότητες πολλές και οι τιμές ιδιαίτερα χαμηλές.
Μη σας ξεγελά η θερμοκρασία στα πεδινά. Στο Καρπενήσι η θερμοκρασία παραμένει σταθερά χαμηλότερη κατά 10 βαθμούς κελσίου. Θα χρειαστείτε ζεστά ρούχα, μπότες και μπουφάν.
Αποφύγετε τη Μονή Προυσού τις πρωινές ώρες. Επικρατεί πανικός από τα πούλμαν με τα γκρουπ.
Η καλύτερη βόλτα με ιππασία είναι αυτή που σε περνά από το Κεφαλόβρυσο και τα δάση με τα κράνα.
Προσοχή στα παραδοσιακά προϊόντα «μαϊμού». Σε αρκετά μαγαζιά τα «ντόπια» προϊόντα έρχονται από απευθείας από την Αθήνα και ‘βαφτίζονται’ στη διαδρομή. Ρωτήστε τους ντόπιους. Γνωρίζουν και θα σας κατατοπίσουν.
Πολλοί ξενώνες δύναται να μαγειρέψουν αποκλειστικά για σας κατόπιν παραγγελίας. Σπιτικά, φρέσκα, παραδοσιακά αλλά και πρωτότυπα πιάτα· φρεσκότατα ψάρια από το Μεσολόγγι και άγρια μανιτάρια με σάλτσα βατόμουρου (Γωνιά της Λίνας).
Παρότι οι Καρπενησιώτισσες νοικοκυρές θέλουν να περηφανεύονται για τις πίτες τους, εμείς όπου κι αν τις δοκιμάσαμε δεν μείναμε ενθουσιασμένοι. Προτιμήστε τις σούπες, τα ψητά και τα παραδοσιακά μαγειρευτά. Γίδα, μονόχι, κοκορέτσι και κατσίκι, οι σπεσιαλιτέ της περιοχής.
Μην παραξενευτείτε αν ακούσετε για τη «Λάσπη». Είναι το παλιό όνομα του Αγίου Νικολάου που παραμένει ακόμα μεταξύ των ντόπιων.
Μπορείτε να οργανώσετε μια μονοήμερη εκδρομή μέχρι τα Άγραφα, στα διάσημα μοναστήρια και τα βουνά της νότιας Πίνδου.

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Μας άρεσε
    Το φαγητό. Εξαιρετικά πιάτα, απλά, αγνά και σπιτικά προϊόντα σε πολύ λογικές τιμές.
    Η μαρμελάδα σύκο. Εκτός από πρωινό, ταιριάζει υπέροχα με προσούτο ή γραβιέρα. Την ‘τσακίσαμε’!
    Η διαδρομή από τα Φιδάκια ως τη γέφυρα επισκοπής κι από τον Άγιο Νικόλαο μέχρι το Κρίκελλο (ελατοδάσος της Οξυάς). Θα σας μείνουν αξέχαστες.
    Το Κρίκελλο!
    Οι Κορυσχάδες, το Κεφαλόβρυσο, το Μεγάλο χωριό, η θεά από την …Καλλιθέα.
    Οι κάτοικοι στο Κερασοχώρι που μας κερνούσαν φρέσκα καρύδια καταμεσής του δρόμου.
     Η εξαιρετική σήμανση στους δρόμους. Οι χάρτες που διανέμονται παντού και δωρεάν. Δεν χάνεσαι ποτέ.
    Οι πολύ καλές υποδομές κι υπηρεσίες που εναρμονίζονται άψογα με το φυσικό περιβάλλον.
    Η καθαριότητα.
    Το φιλότιμο κι η προθυμία των περαστικών, που μας βοήθησαν να αλλάξουμε λάστιχο. Εύγε παιδιά!
     
    Δεν μας άρεσε
    Η δήθεν ευγένεια από ορισμένους μαγαζάτορες που σε καλούν να δοκιμάσεις τα προϊόντα τους δωρεάν και σε ‘στολίζουν’ πίσω απ’ την πλάτη σου αν δεν αγοράσεις. Άσε που μπορεί να είναι και made in Athens!
    Οι επικίνδυνες κατολισθήσεις στους δρόμους. Βρεθήκαμε με σκασμένο λάστιχο από πέτρα, στη μέση του πουθενά. Κάποιος πρέπει να τις μαζέψει.
    Η κίνηση, τα φορτηγά, τα διπλοπαρκαρίσματα στο κέντρο του Καρπενησίου. Μια κανονική πόλη ….τόσο μακριά απ’ την πόλη.
    Είναι πραγματικά κρίμα, να σερβίρονται παραδοσιακά πρωινά με το χαρακτηριστικό λευκό, τυποποιημένο ψωμί του εμπορίου.

     

  • Πρόσβαση:

    Στο κέντρο του Νομού Ευρυτανίας, σε απόσταση 3,5 ώρες από την Αθήνα (μέσω Λαμίας) ή 4 ώρες από τη νότια Ελλάδα (μέσω της γέφυρας Ρίου - Αντιρρίου). 

Χάρτης