Το δηλητήριο του χρυσού
5.0/5 κατάταξη (2 ψήφοι)

κείμενο: Patricia van der Wal

Γιατί αντιδρούν οι Χαλκιδιώτες και Θράκες στις επενδύσεις που μας υπόσχονται οτι θα γίνουμε η μεγαλύτερη χώρα-παραγωγός χρυσού της Ευρώπης και ώθηση στην εξαθλιωμένη οικονομία της χώρας;

Στην Ελλάδα τα κοιτάσµατα χρυσού εντοπίζονται είτε αυτοφυή σε προσχώσεις ποταµών και χειµάρρων, είτε µέσα στα ορυκτά σιδήρου, αρσενικού, χαλκού κ.λπ. Τα κοιτάσµατα αυτά απαντώνται κυρίως στο χώρο της Μακεδονίας και της Θράκης όπου η εκµετάλλευση χρυσού τεκµηριώνεται από πολλαπλές αναφορές αρχαίων συγγραφέων. Ανά τους αιώνες ηγεµόνες όπως ο Φίλιππος Β’ αλλά και οι εκάστοτε κατακτητές στήριξαν τη δύναµή τους στην εκµετάλλευση των µεταλλείων αργύρου και χρυσού, καταστώντας ολόκληρη την περιοχή µήλο της έριδος µεταξύ Ελλήνων και Περσών.
Οι µέθοδοι εξόρυξης και εµπλουτισµού (διαδικασία εξαγωγής των ορυκτών που έχουν οικονοµικό ενδιαφέρον) δεν άλλαξαν σηµαντικά  από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ου αιώνα: Τα µεταλλεία ήταν υπόγειες εγκαταστάσεις όπου οι µεταλλωρύχοι ακολουθούσαν κατά την εξόρυξη το µεταλλοφόρο σώµα, δηµιουργώντας ένα λαβυρινθώδες σύστηµα στοών και φρεατίων εξαερισµού. Αν και οι διαστάσεις των µεταλλείων ήταν τεράστιες, το εξορυγµένο υλικό ήταν περιορισµένο, αφού η θραύση αλλά και ο εµπλουτισµός του µεταλλεύµατος  γίνονταν µέσα στο µεταλλείο και το στείρο υλικό χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή των τοιχίων υποστύλωσης και για να κλείσουν επιµελώς χώρους που δεν τους χρησιµοποιούσαν πλέον. Οι αρχαίοι εξυγίαιναν  έτσι τις πληγές της θεότητας της γης.

Το περιβαλλοντικό έγκληµα
Η µέθοδος αυτή διαφέρει ριζικά από τη σύγχρονη µέθοδο εξόρυξης. Τα στατιστικά µιλούν από µόνα τους: Μεταξύ της πρώτης ιστορικά γνωστής εξόρυξης µέχρι το 1927 εξορύχτηκαν στον ελλαδικό χώρο 8 εκατ. τόνοι µεταλλεύµατος ενώ από το 1927 µέχρι σήµερα…30 εκατ. τόνοι. Μόνο στις Σκουριές Χαλκιδικής προβλέπεται να εξορυχτούν την επόµενη 20ετία 200 εκατ. το µεταλλεύµατος…
Τα σύγχρονα µεταλλεία δεν είναι πια υπόγεια ορυχεία µε στοές αλλά επιφανειακές εκµεταλλεύσεις όπου γίνεται ανοικτή εξόρυξη (open pit mining) κατά την οποία το έδαφος εκτοπίζεται (συχνά µε φουρνέλα) σε τεράστια έκταση. Η διάµετρος του χείλους ανοίγµατος του µεταλλείου φτάνει από αρκετές εκατοντάδες έως πλέον των χιλίων µέτρων και σε βάθος αρκετές εκατοντάδες µέτρα. Το κύριο εξορυσσόµενο υλικό είναι ένα είδος γρανιτικού πετρώµατος, ο πορφύρης, µε τυπικές περιεκτικότητες σε χρυσό να κυµαίνονται µεταξύ 0,2 και 1,5 γραµµάρια χρυσού ανά τόνο πετρώµατος. Αυτά τα αόρατα ψήγµατα χρυσού (δεν υπάρχουν µεταλλικά σώµατα ή φλέβες χρυσού) είναι εγκλεισµένα και διάσπαρτα στη µάζα του πετρώµατος. Αυτό σηµαίνει ότι για κάθε κιλό χρυσού απαιτείται η εξόρυξη  1500 τόνων µεταλλεύµατος που πρέπει να επεξεργαστεί. Ο εµπλουτισµός γίνεται σε δεξαµενές επίπλευσης µε τη βοήθεια τοξικών ουσιών από τις οποίες η οικονοµικά αποδοτικότερη είναι το Κυάνιο. Ο εµπλουτισµός αφήνει τεράστιες ποσότητες µεταλλευτικών καταλοίπων, φορτισµένες µε τοξικές ουσίες, σε µόνιµους ανοιχτούς αποθέτες κοντά στους τόπους εξόρυξης. Τα διεθνή παραδείγµατα ατυχηµάτων από τη σταδιακή διήθηση ή την υποχώρηση των φραγµάτων των τελµάτων είναι πολλαπλά, µε αποστοµωτικότερη τη διαρροή κυανίου από τα ορυχεία χρυσού Μπάια Μάρε της Ρουµανίας, στον ποταµό Τίσα, που δηλητηρίασε το 2000 τα νερά του ∆ούναβη και των παραποτάµων του σε 4 χώρες, γεγονός που χαρακτηρίστηκε η δεύτερη µεγαλύτερη οικολογική καταστροφή στην Ευρώπη µετά το Τσερνοµπίλ.
Επίσης η διαδικασία εξόρυξης και εµπλουτισµού είναι εξαιρετικά υδροβόρα, κάτι που µπορεί να µην αποτελεί πρόβληµα για χώρες όπως η Φινλαδία, όµως σε χώρες σαν την Ελλάδα οι περιοχές εξόρυξης απειλούνται άµεσα µε ερηµοποίηση. Σύµφωνα µε στοιχεία που έχουν συλλεχθεί από την ίδια τη µεταλλευτική βιοµηχανία, απαιτούνται για την παραγωγή ενός κιλού χρυσού κατά µέσο όρο 477.000 λίτρα νερού. Αυτή η τιµή αυξάνεται δραµατικά όσο µειώνεται η περιεκτικότητα του πετρώµατος σε χρυσό. Για το κοίτασµα στις Σκουριές Χαλκιδικής (0,8 γρ/το) για παράδειγµα θα απαιτηθούν  περίπου 970.000 λίτρα νερό ανά κιλό χρυσού. Τα ίδια στοιχεία προβλέπουν την κατανάλωση 1000 κιλών κυανίου, 40.000 κWh ενέργειας και 11,5 τόνοι εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα ανά κιλό χρυσού.
 Όλα τα παραπάνω θα έχουν αρνητικές και µη αναστρέψιµες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στα αρχέγονα δάση, φυτά και ζώα και εν τέλει στην ζωή και την υγεία των κατοίκων. Για µια «επένδυση» που θα κρατήσει στην καλύτερη περίπτωση 20 χρόνια και που θα καταστρέψει τις ήδη υπάρχουσες θέσεις εργασίες στον τουρισµό καθώς και οποιονδήποτε εναλλακτικό τρόπο «ανάπτυξης» στο µέλλον.

Το οικονοµικό έγκληµα
Πέρα από το περιβαλλοντικό έγκληµα που συνεπάγεται κάθε εξόρυξη χρυσού, στην Ελλάδα συνοδεύεται και από ένα οικονοµικό έγκληµα τεραστίων διαστάσεων εις βάρος της χώρας. ∆ιότι από τα δικαιώµατα εξόρυξης το ελληνικό δηµόσιο δεν θα εισπράξει ούτε ένα ευρώ. Η Ελληνική νοµοθεσία δείχνει σκανδαλώδη εύνοια στις µεταλλευτικές εταιρίες έναντι των «ιθαγενών» κατοίκων. Το δικαίωµα του Ελληνικού ∆ηµοσίου είναι ένα πενιχρό 1% επί του τελικού προϊόντος, και αυτό µόνο στην περίπτωση που το µεταλλείο είναι σε δηµόσια έκταση. Στη Χαλκιδική όµως, µε σύµβαση που επικυρώθηκε από το θερινό τµήµα της βουλής το 1996, στην κυριότητα της καναδικής εταιρίας TVX περιήλθαν 314 τετραγωνικά χιλιόµετρα και όλες οι ιδιοκτησίες µεταξύ κοινοτήτων Ολυµπιάδας, Στρατωνίου, Αρναίας και Σταυρού είναι δηµευµένες δια νόµου. Τότε αρχίζουν και οι πρώτες αντιδράσεις κατοίκων της περιοχής και το 2001 το Ανώτατο ∆ικαστήριο σταµατάει το χρυσωρυχείο στην Ολυµπιάδα για περιβαλλοντικούς λόγους, επιφέροντας καίριο πλήγµα στην εταιρία. Η TVX αποχωρεί αφήνοντας παντού ανεξέλεγκτες αποθέσεις τοξικών υλικών στα µεταλλεία Στρατωνίου κ.α. και τη σκυτάλη αναλαµβάνει έναντι 11 εκατ. ευρώ η Ελληνικός Χρυσός, τότε συµφερόντων Μπόµπολα-Κούτρα και του Ρουµάνου έµπορου ναρκωτικών Φρανκ Τίµις της European Goldfieds- που ιδρύθηκε 3 µόλις µέρες πριν την υπογραφή της Σύµβασης µε µετοχικό κεφάλαιο …60.000 Ευρώ. Τον Ιανουάριο του 2004 επιδοτείται µε 15 εκατ. ευρώ χάρη στον Νόµο Πάχτα.
Η εταιρία που απέφερε στο ελληνικό δηµόσιο το γελοίο ποσό των 11 εκατ. ευρώ, εξαγοράστηκε από τη καναδική Eldorado Gold το 2011, έναντι τιµήµατος 1,8 δις µέσω ανταλλαγής µετοχών και τη δηµιουργία νέου σχήµατος στο οποίο ο Μπόµπολας κατέχει το 5%.Με πρόσχηµα την «αποκατάσταση» η Ελληνικός Χρυσός, τώρα θυγατρική κατά  100% της Eldorado, επαναλειτουργεί το εργοστάσιο εµπλουτισµού στην Ολυµπιάδα µετά από αδειοδότηση του  Γ. Παπακωνσταντίνου. Τ ο 2012 εγκρίνονται οι περιβαλλοντικοί όροι για το χρυσορυχείο στο Πέραµα Θράκης της «Χρυσωρυχεία Θράκης», επίσης 100% της Eldorado Gold, ενώ µέρος της «Μεταλλευτικής Θράκης» στις Σάπες περνάει επίσης στα χέρια της Eldorado Gold.
40,2 δις ευρώ λένε ότι κρύβει η ελληνική γη στα µεταλλεία της Χαλκιδικής και της Θράκης.
Όµως αυτός ο  ορυκτός πλούτος δεν είναι πλέον δικός «µας» και η «αξιοποίηση» µάλλον µοιάζει µε ληστεία αφρικανικού τύπου. Το Ελληνικό ∆ηµόσιο δεν θα  εισπράξει ούτε µισθώµατα ούτε δικαιώµατα και τα κέρδη των εταιριών είναι αφορολόγητα.
Υπάρχει ένας πολύ έξυπνος τρόπος για να πειστείς να γίνεις υπηρέτης µέσα στο ίδιο σου το σπίτι. Ονοµάζεται «επενδύσεις» και «νέες θέσεις εργασίας». Σε αυτή την εξευτελιστική «τιµή» θα  ξεπουλήσουµε τη ζωή µας και το µέλλον τον παιδιών µας; Οι κάτοικοι της Χαλκιδικής και της Θράκης διαφωνούν. Εσείς;
Υ.Γ. Ελντοράντο: Μυθικό βασίλειο που ταυτίστηκε µε την αποικιοκρατία της ∆ύσης και τη δίψα της για εξουσία χωρίς ενδοιασµούς να θυσιάσει ανθρώπινες ζωές και φυσικά οικοσυστήµατα στην αναζήτηση του «φθόνου θεών», όπως αποκαλούσαν οι αρχαίοι Έλληνες τα αντικείµενα από χρυσό και ασήµι...

Προδιαγραφές

  • Πληροφορίες:

    Πηγές: antigoldgreece.wordpress.com,  www.kerdos.gr