Αμφίκλεια

Η γιορτή του ψωμιού και της ζωής

Στην εκπνοή του φθινοπώρου, όταν η Μεσοσπορίτισσα φωτίζει τις αυλές, η Αμφίκλεια φορά τα καλά της. Είμαστε πάλι εκεί: κάτω πλατεία, τραπέζια γεμάτα φωνές, ο ψηλός πλάτανος να σκιάζει την προτομή του Αθανασίου Ευταξία, κι απέναντι το πνευματικό–πολιτιστικό κτίριο που στεγάζει το Μουσείο Άρτου. Ανοίγει η πόρτα κι έρχεται κατά πάνω σου αυτό το γνώριμο τρίο: ζεστό ψωμί – κανέλα – γαρύφαλλο.

Στην καρδιά του Παρνασσού, εκεί όπου η γη εξακολουθεί να τιμά τον κύκλο της σποράς, η Αμφίκλεια υποδέχεται την 21η Έκθεση Ψωμιού και Αρτοσκευασμάτων, έναν θεσμό με βαθιές ρίζες στην παράδοση. Από την Παρασκευή 21 έως και την Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025, η Δαδιώτικη Στέγη Πολιτισμού γεμίζει αρώματα, χρώματα και ιστορίες από τη γη και τους ανθρώπους της.

Η Γιορτή είναι η στιγμή που ο τόπος λέει «εδώ»· είναι ο τρόπος που η κοινότητα πιάνει ξανά το νήμα: σπόρος–αλεύρι–ζύμη–φούρνος–μοίρασμα. Τη διοργανώνει ο Λαογραφικός–Χορευτικός Σύλλογος “Η Δαδιώτικη Εστία”, με την αιγίδα του Δήμου Αμφίκλειας–Ελάτειας. Από το 1984 μέχρι σήμερα, το ραντεβού μένει σταθερό — όπως ο ρυθμός του ζυμώματος.

Η γιορτή αποτελεί φόρο τιμής στο ψωμί — το βασικό αγαθό που συνδέει τη ζωή, τον μόχθο και την παράδοση του τόπου. Δεν είναι τυχαίο ότι η ημερομηνία της συμπίπτει με τα Εισόδια της Θεοτόκου, τη γιορτή της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας, όταν οι γεωργοί τιμούν τη σπορά και ζητούν ευλογία για τη σοδειά.

Στις προθήκες βλέπεις πρέβεντες σαν μικρά γλυπτά. Ρόδα για έρωτα, σταφύλια για γονιμότητα, ο Οικουρός Όφις για προστασία. Οι γυναίκες της Αμφίκλειας «κεντούν» τη ζύμη με την ακρίβεια που άλλοι κεντούν μετάξι. Κι ύστερα, δίσκοι με πίτες, κουλούρες, γλυκά, όλα από γνήσιες πρώτες ύλες — τα πιάνεις, τα μυρίζεις, τα παίρνεις σπίτι. Κάποια ψωμιά δεν τρώγονται καν: στήνονται στον τοίχο, σαν κάδρα.

Ένας θεσμός που κρατά από το 1984, φόρος τιμής στη γη, τη σπορά και τους ανθρώπους που δίνουν μορφή στη ζύμη.

Φθινόπωρο στις πλαγιές του Παρνασσού

Οι πρέβεντες: τελετουργικά ψωμιά-κοσμήματα της Αμφίκλειας

Οι γυναίκες της Δαδιώτικης Εστίας πλάθουν τις περίφημες πρέβεντες, ψωμιά-κοσμήματα με σύμβολα έρωτα, γονιμότητας και προστασίας.

Δίπλα, το Μουσείο Άρτου — μοναδικό στην Ελλάδα, στημένο με τη φροντίδα του Κέντρου Ερεύνης Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών — σε πάει βήμα–βήμα στον κύκλο του ψωμιού: από τον σπόρο στο χωράφι ως το καρβέλι στο τραπέζι. Και σου θυμίζει κάτι απλό: το ψωμί δεν είναι μόνο τροφή. Είναι τελετή.

Οι παράλληλες δράσεις περιλαμβάνουν το «Κέντημα της Πρεβέντας», όπου παρουσιάζεται η τέχνη που συνοδεύει τη δημιουργία του ψωμιού, αλλά και την παρουσίαση του βιβλίου «Ταξιδεύοντας σε γλυκά μονοπάτια» της Καλλιόπης Πανοπούλου – Τζιώνη στο Παπακώστειο Πνευματικό Κέντρο.

Μουσείο Άρτου

Το εκκλησάκι του Αγ. Ιωάννη στην Περδικόβρυση

Γιατί το ψωμί, εδώ, δεν είναι απλώς τροφή∙ είναι τελετή, παράδοση και κοινή μνήμη.

Η Αμφίκλεια, ή αλλιώς το Δαδί των προγόνων, παραμένει ένα ζωντανό χωριό του Παρνασσού, με καλόγουστες πλατείες, αρχοντικά, πέτρινα γεφύρια και ανθρώπους που διατηρούν τις παραδόσεις τους με σεβασμό. Εδώ η φιλοξενία έχει γεύση από ζυμάρι, ρόδι και κανέλα.

Συνδυάστε τη γιορτή με μια περιήγηση στο χωριό και τα γύρω τοπόσημα: το Μουσείο Επαγγελμάτων, τη Μονή Δαδιού, την Κρήνη της Χορευταριάς, το πέτρινο γεφύρι Κωμοπύλι, ή μια βόλτα στο μονοπάτι προς την Αγία Ιερουσαλήμ με θέα που κόβει την ανάσα. Κι όταν πέσει η νύχτα, η μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού θα σας οδηγήσει ξανά στην πλατεία — εκεί όπου η παράδοση παραμένει ζωντανή, γιατί τη στηρίζουν άνθρωποι που αγαπούν τον τόπο τους.

Ώρες λειτουργίας έκθεσης:
Παρασκευή 21/11: 11:30 – 21:00
Σάββατο 22/11 & Κυριακή 23/11: 09:00 – 21:00

📍 Δαδιώτικη Στέγη Πολιτισμού, οδός Ευταξία, Αμφίκλεια

Άποψη του πετρόχτιστου χωριού

Μουσείο Άρτου

Προτάσεις

info's

Παράλληλα που δεν χάνεις

Κέντημα της Πρεβέντας | Σάβ. 22 & Κυρ. 23/11, 12:00 – Αίθριο Παπακώστειου Πνευματικού Κέντρου (έξω από το Μουσείο Άρτου).
Παρουσίαση βιβλίου Ταξιδεύοντας σε γλυκά μονοπάτια της Καλλιόπης Πανοπούλου–Τζιώνη | Σάβ. 22/11, 18:30 – Αίθουσα εκδηλώσεων Παπακώστειου.

Κάν’ το τριήμερο

Περπάτημα στο μονοπάτι προς Αγία Ιερουσαλήμ – θέα που ξεπλένει κεφάλι και μάτια.
Μονή Δαδιού: τοπίο–καταφύγιο και ιστορία μαζί (ναι, κι ο Ανδρούτσος πέρασε από εδώ).
Βόλτα στα πέτρινα γεφύρια, την Κρήνη της Χορευταριάς και τον Παραδοσιακό Οικισμό.
Μουσείο Επαγγελμάτων: μικρή παύση στον χρόνο — καλαπόδια, κουρείο, φωτογραφική κάμερα παλιάς κοπής.

------------------------------------------------------

Ευχαριστούμε θερμά την κ. Μαίρη Σεφερλή Κουτσερή, μέλος της τοπικής κοινότητας Αμφίκλειας και την εταιρία ΜΕΚ – Koutseris Konstantinos & Co για τη χορηγία του αφιερώματος.

Η ΜΕΚ – Κουτσερής Κωνσταντίνος & ΣΙΑ Ο.Ε. δραστηριοποιείται από το 1975 στην προώθηση μηχανολογικού εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας, με εξειδίκευση στα τυποποιημένα υλικά κατασκευής καλουπιών και στη συνεχή εξέλιξη της βιομηχανικής τεχνολογίας.

Με ανθρώπους που στηρίζουν έμπρακτα την τοπική δημιουργία και τον πολιτισμό, οι γιορτές αποκτούν ουσία και συνέχεια.

🔗 www.mek.com.gr