Το πέρασμα της Πέτρας

Από την Κατερίνη ξεκινούσε η ποδηλατική μου διαδρομή προς τα βουνά της Πιερίας. Μέσα σε περίπου μία ώρα είχα ήδη αφήσει πίσω μου την πόλη και ο δρόμος άνοιγε προς τον κάμπο. Η Κατερίνη δεν μου ήταν άγνωστη. Την είχα επισκεφθεί ξανά σε προηγούμενες ποδηλατικές εξορμήσεις και ένιωθα πως ξεκινούσα από ένα γνώριμο σημείο αναφοράς, σχεδόν σαν να στεκόμουν σε ένα μικρό «κάστρο» πριν την έξοδο στην περιπέτεια.

Ποδηλατούσα με κατεύθυνση το χωριό Φωτεινά, στους πρόποδες των Πιερίων. Φτάνοντας εκεί ένιωσα πως είχα περάσει σε έναν άλλο κόσμο. Βρισκόμουν πια στην πίσω αυλή του Ολύμπου. Οι κορυφές του υψώνονταν απότομα μπροστά μου, επιβλητικές, με λίγες λευκές πινελιές χιονιού να επιμένουν ακόμη ψηλά — τελευταίο απομεινάρι του χειμώνα.

Ο στόχος της ημέρας ήταν πια κοντά: η Πέτρα Ολύμπου. Ο «τερματισμός» φάνηκε στο βάθος μιας ευθείας, με τη μορφή του ιερού ναού της Θεοτόκου. Το πραγματικό τρόπαιο όμως δεν ήταν ο ναός, αλλά το ίδιο το τοπίο που απλωνόταν γύρω μου. Βρισκόμουν στο στενό της Πέτρας, ένα καταπράσινο πέρασμα ανάμεσα στον Όλυμπο και τα Πιέρια. Από την αρχαιότητα το στενό της Πέτρας αποτελούσε ένα από τα βασικά περάσματα που συνέδεαν τη Θεσσαλία με τη Μακεδονία. Από εδώ, σύμφωνα με την παράδοση, πέρασε και ο Ξέρξης κατευθυνόμενος προς τις Θερμοπύλες.

Λίγο πιο πέρα ένας χωματόδρομος κατέβαινε προς τη βάση του βράχου της Πέτρας, μιας απόκρημνης έξαρσης που υψώνεται πάνω από το φαράγγι. Στην κορυφή του διακρινόταν ένας σταυρός και δίπλα του κυμάτιζε η ελληνική σημαία. Σύμφωνα με την παράδοση, στην περιοχή βρισκόταν το μικρό βασίλειο της Πέτρας ή Καρακόλι, το οποίο κάποτε πολιορκήθηκε από τους Τούρκους. Κατά μία εκδοχή, το κάστρο έπεσε έπειτα από προδοσία — ή μέσω ενός υδραγωγείου από όπου οι πολιορκητές κατάφεραν να εισβάλουν. Τότε, η βασίλισσα του κάστρου, η Ροϊδώ, προτίμησε να πέσει μαζί με το παιδί της από τον βράχο στα βάθη της χαράδρας του Ίταμου.

Άφησα το ποδήλατο στη βάση του βράχου και ακολούθησα ένα κακοτράχαλο μονοπάτι προς την κορυφή. Η ανάβαση ήταν σύντομη αλλά απότομη. Φτάνοντας πάνω, η θέα άνοιξε εντυπωσιακά. Ο βράχος πέφτει σχεδόν κατακόρυφα προς το φαράγγι του Ίταμου και η αίσθηση του ύψους προκαλεί ίλιγγο. Από κάτω ακουγόταν το γάργαρο νερό του ποταμού, ενώ λίγο πιο πέρα διέκρινα ένα μονοπάτι με τσιμεντένιες σκάλες που χανόταν μέσα στη χαράδρα. Ήταν αρκετός λόγος για να κατέβω να το εξερευνήσω.

Τα περίπου 300 σκαλιά του μονοπατιού οδηγούν μέχρι την κοίτη του ποταμού. Εκεί, ανάμεσα στα δέντρα, βρίσκεται το μικρό ξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου. Βούτηξα στο παγωμένο νερό του ποταμού. Ήταν ένα πραγματικό βάπτισμα. Η κούραση της ημέρας έφυγε σχεδόν αμέσως. Ανανεωμένος, ανέβηκα ξανά το μονοπάτι μέχρι το σημείο όπου είχα αφήσει το ποδήλατο.

Το ξωκλήσι της Θεοτόκου βρισκόταν πολύ κοντά στον δρόμο, οπότε αποφάσισα να διανυκτερεύσω στην ύπαιθρο. Άπλωσα τον υπνόσακο πίσω από μια συστάδα θάμνων, σε ασφαλή απόσταση από τον δρόμο, και ετοίμασα το λιτό βραδινό μου γεύμα, περιμένοντας να πέσει η νύχτα.

Και η νύχτα έπεσε. Οι κορυφογραμμές των βουνών μόλις που διαγράφονταν στον έναστρο ουρανό. Ένα ελαφρύ αεράκι σηκώθηκε και το θρόισμα των φύλλων μπλέχτηκε με τους ήχους του δάσους — κάποιο τρωκτικό που περνούσε, ένα πουλί που τιναζόταν στιγμιαία μέσα στο σκοτάδι.

Στη σκιά του Ολύμπου

Το πρωί ξύπνησα ξεκούραστος και, αφού πήρα ένα λιτό πρωινό, ξαναμπήκα στον δρόμο. Η διαδρομή ανηφόριζε ήπια μέχρι τον Άγιο Δημήτριο, το πρώτο μεγάλο χωριό της περιοχής. Στην πλατεία μερικοί ηλικιωμένοι είχαν ήδη πιάσει κουβέντα πάνω από τους πρωινούς καφέδες τους. Σταμάτησα για λίγο να πιω κι εγώ έναν καφέ πριν συνεχίσω.

Λίγο μετά το χωριό το τοπίο άλλαξε. Το φαράγγι άνοιξε και το πυκνό δάσος υποχώρησε προς τις ψηλότερες πλαγιές, αφήνοντας στη θέση του μια ανοιχτή κοιλάδα γεμάτη καλλιέργειες. Ο δρόμος συνέχισε να ανεβαίνει μέχρι το Παλιοδέρβενο, ένα διάσελο περίπου στα 1.000 μέτρα, φυσικό πέρασμα ανάμεσα στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.

Από εκεί πήρα τον κατήφορο προς τον κάμπο του Πυθίου. Λίγα χιλιόμετρα αργότερα εμφανίστηκε η ταβέρνα «Το Παλιόχανο», κυριολεκτικά στη μέση του κάμπου. Κάθισα στον κήπο, κάτω από μια μεγάλη μουριά, αφήνοντας το βλέμμα μου να ταξιδεύει προς τον Όλυμπο. Τότε πρόσεξα ένα μικρό λευκό σημάδι στην κορυφή ενός λόφου λίγο πιο πέρα. Κοιτάζοντας τον χάρτη κατάλαβα πως επρόκειτο για το ξωκλήσι των Αγίων Αποστόλων. Και σχεδόν αμέσως κατάλαβα πως εκεί θα περνούσα τη νύχτα.

Οι Άγιοι Απόστολοι στέκονται σε περίοπτη θέση στη σκιά του Ολύμπου. Στην είσοδο της εκκλησίας είναι εντοιχισμένη μια αρχαία μαρμάρινη πλάκα — ένα μικρό ίχνος ότι κάποτε εδώ υπήρχε αρχαίος ναός. Στη βάση του λόφου ξεκινά επίσης ένα από τα βασικά μονοπάτια που οδηγούν προς τις ψηλές κορυφές του Ολύμπου, το λεγόμενο «Μονοπάτι Πυθίου Απόλλωνα». Από εκεί, το βουνό αρχίζει ξανά να υψώνεται μπροστά σου — και η διαδρομή να ανοίγει προς τις μεγάλες κορυφές.