Η λακωνική γη δεν είναι ποτέ απομακρυσμένη από το παρελθόν. Με σύμβολο τα αγέρωχα κάστρα της, αξιώνει ακόμα τον τίτλο της πρώτης αμυντικής δύναμης στον ελλαδικό χώρο. Εξάλλου συνδέεται με όλες τις σπουδαίες μάχες, από την αρχαιότητα ως την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Μόνο που ένα ταξιδάκι στους αρχαίους χρόνους φαντάζει… πολύ κοντινό, αν σκεφτεί κανείς ότι έχει τη δυνατότητα να την «επισκεφθεί» 2-3 εκατομμύρια χρόνια πριν, κάπου κοντά στην Ιουράσια περίοδο. Φαίνεται πως η φύση την αγάπησε τόσο πολύ, καθώς επέλεξε εκεί να αποκαλύψει δύο από τα πιο σπάνια γεωλογικά της φαινόμενα: το απολιθωμένο φοινικόδασος του Αγίου Νικολάου και το σπήλαιο της Καστανιάς.

Το απολιθωμένο δάσος που εκτείνεται στις παράκτιες τοποθεσίες της Αγίας Μαρίνας, του Κόρακα και της Σπίθας, φτάνοντας ως την Ελαφόνησο, δεν απέχει παρά μόνο 20 λεπτά οδήγηση από τη Νεάπολη. Στην πραγματικότητα, όμως, απέχει τόσο όσο να περάσεις… απ’ τη ζωή στον θάνατο. Δεν έχουμε φτάσει στη θάλασσα και η αγριότητα του τοπίου προκαλεί ανατριχίλα. Παρουσία έμβιας ζωής πουθενά, μόνο ένα γεράκι που εκμεταλλεύεται τον δυνατό άνεμο και στέκει από πάνω μας ασάλευτο καραδοκώντας για το επόμενο θήραμα. Σαν χαμαιλέοντας νιώθω, που αφομοιώνεται στο γκρίζο τοπίο, λες κι ο θεός αρνήθηκε να χρωματίσει τούτο τον τόπο. Κυκλωμένη από τεράστιους ογκόλιθους, μάρτυρας μιας κατάρας να πετρώσει η πλάση, αναζητώ μια μικρή ηλιαχτίδα. Στρέφοντας το βλέμμα στο βουνό, υποψιάζομαι πώς ο Δευκαλίων και η Πύρρα έριξαν από κρύπτη μυστική αυτές τις πέτρες, σύμβολα αναγέννησης του ανθρώπινου είδους, και ακολουθώντας το μονοπάτι που ξετυλίγεται στα πόδια της Αγίας Μαρίνας επιβεβαιώνομαι αντικρίζοντας το τιρκουάζ των νερών. Όχι, ο θεός δεν τιμώρησε αυτή τη γη, αντιθέτως, την επέλεξε ως τον απόλυτο ορισμό της Ελλάδας, αφού και ετυμολογικά ερμηνεύεται ως η πέτρα, ο θρόνος των θεών, το σκληρό περίβλημα που μέσα του κατοικεί το αιώνιο φως. Σε άγονο περιβάλλον απλώνεται η ιδέα ενός αλλοτινού τροπικού φοινικόδασους. Απομεινάρια γεωλογικών καταστροφών, σεισμών και ηφαιστειακών εκρήξεων ξεγέλασαν το νεκρικό απόλυτο τίποτα, αν και είμαι της άποψης ότι δεν γίνεται να χαθεί κάτι ολοκληρωτικά. Με αρωγό το νερό και την ασβεστοποίηση που δέχτηκαν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, πέρασαν στη λιθόσφαιρα μετουσιωμένα, φοίνικες, ρίζες, όστρακα, μύδια, σαλιγκάρια, αστερίες κ.ά., συγκροτώντας έναν ολόκληρο ανόργανο κόσμο. Γλιστρώντας προσεκτικά ανάμεσά τους, αψηφώντας το κρύο και τη βροχή που ραπίζει τον φωτογραφικό φακό, δεν μπορείς να αρνηθείς ένα χάδι στη φαινομενικά σκληρή και ψυχρή τους φύση. Και ξέρεις πως μια πεισματική παρουσία ύπαρξης, ηλικίας εκατομμυρίων ετών, δεν μπορεί παρά να σε αποζημιώσει, αφήνοντας να αναδυθεί το εμποτισμένο άρωμα της καλοκαιρινής της αύρας. Δέος προκαλεί και ο πέτρινος κορμός μήκους δύο μέτρων στον Κόρακα, που οι ντόπιοι αποκαλούν «άνθρωπο». Κάπου εδώ φαντάζομαι τον Δευκαλίωνα να μου κλείνει πονηρά το μάτι. Γεωλογικό μνημείο υψηλής επιστημονικής σπουδαιότητας, διεκδικεί επάξια μια θέση στο δίκτυο των γεωπάρκων της Ευρώπης. Άκρως ενδιαφέρον να το επισκεφτεί κανείς, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, είτε οργανωμένα με περιπατητικούς συλλόγους είτε απολαμβάνοντας τις δωρεάν ξεναγήσεις και το πλούσιο ενημερωτικό υλικό.

Με αρωγό το νερό και την ασβεστοποίηση που δέχτηκαν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, πέρασαν στη λιθόσφαιρα μετουσιωμένα, φοίνικες, ρίζες, όστρακα, μύδια, σαλιγκάρια, αστερίες κ.ά., συγκροτώντας έναν ολόκληρο ανόργανο κόσμο.

Απολιθωμένο κοχύλι
Το σημείο με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση απολιθωμένων κορμών
Τα γεωλογικά φαινόμενα χρωματίζουν τα νερά με ένα υπέροχο γαλάζιο χρώμα
Διάσπαρτα τα απολιθώματα από κοχύλια και αχινούς σε όλη την παραλία της Νεάπολης
Πέτρα και νερό παντού

Είναι μαγεία να απολαμβάνεις μια βόλτα κάτω από την επιφάνεια της γης και να φαντάζεσαι όλους τους αμύθητους θησαυρούς που μπορεί να κρύβει στα σπλάχνα της.

Σπήλαιο Καστανιάς

Αφήνοντας πίσω το πετρωμένο δάσος, επίσης λίγα λεπτά από τη Νεάπολη, και ακολουθώντας την ανατολική απόληξη του Πάρνωνα σε μια κυκλική διαδρομή που συνδέει τα χωριά Καστανιά και Άνω Καστανιά, Φαρακλό, Μεσοχώρι και Νεάπολη, βρίσκουμε το σπήλαιο της Καστανιάς. Λέγεται πως ο πρώτος άνθρωπος που ανακάλυψε, το 1920, το σπήλαιο αυτό ήταν ένας βοσκός, ο Κώστας Στιβακτάς. Παρατηρώντας τις μέλισσες να μπαινοβγαίνουν στη γη θεώρησε πώς σίγουρα εκεί θα υπήρχε νερό. Έρποντας και με τη βοήθεια της φωτιάς –το σκουρόχρωμο αποτύπωμα της στάχτης ακόμα φαίνεται στους σταλαγμίτες– κατάφερε να εισέλθει και να βρει μια πηγή. Το 1958, μίλησε πρώτη φορά δημόσια για την ανακάλυψή του, και τότε έπεσε στα χέρια του μια καρτ ποστάλ του σπηλαίου του Δυρού. Την εξερεύνηση ανέλαβε το διάσημο ζευγάρι σπηλαιολόγων, που είναι ιδρυτές μάλιστα της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας, ο Γιάννης και η Άννα Πετροχείλου. Το Σπήλαιο Καστανιάς, ηλικίας 3 εκατομμυρίων ετών, επίσης δημιούργημα γεωλογικών διαταραχών και απόρροια έντονης σταγονοροής, είναι εξαιρετικά πυκνό στον λιθωματικό διάκοσμο των σταλακτιτών και σταλαγμιτών, που συχνά δεν ξεχωρίζουν καθώς ενώνονται σε ένα σώμα. Η πυκνότητά του καθώς και ο χρωματισμός του, λόγω του εμπλουτισμού του υπεδάφους με οξείδια μετάλλων, είναι τα δύο χαρακτηριστικά που το κατατάσσουν δεύτερο στο είδος του σε όλη την Ευρώπη. Το επισκέψιμο μέρος του σπηλαίου, που χωρίζεται σε δύο μεγάλα δωμάτια, είναι μια διαδρομή μήκους 500 μέτρων. Με σταθερή θερμοκρασία 17⁰C αλλά και με ψυχρό φωτισμό δημιουργούνται οι ιδανικές συνθήκες ενός μικροκλίματος, για την αδιάκοπη ανάπτυξη των κρυσταλλικών σωμάτων. Αν και νομίζω πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, καθώς το χαμόγελο της γεωλόγου-ξεναγού Μαρίας Λαμπίρη γεμίζει ζεστασιά όλο τον χώρο. Προχωρώντας βαθύτερα στο εσωτερικό, το οξυγόνο μειώνεται κι ενώ η Μαρία προσπαθεί μάταια να μας πείσει για τον σπάνιο σφαιροειδή σταλαγμίτη, πως θυμίζει κάτι σαν εικόνα ή ταφόπλακα, εμείς φανταζόμαστε ένα γλυκό μπισκότο σαβαγιάρ, τότε που τα παγωτά τα στόλιζαν σημαιάκια και ομπρελίτσες. Σηκώνοντας το βλέμμα, βροχή από σπαθιά σταλακτιτών οριακά θαρρείς σταματάνε, λίγο πριν σε πληγώσουν. Και πού και πού, μέσα σ’ αυτόν τον κρυστάλλινο πολυέλαιο, ρίζες δέντρων ξεπροβάλλουν καθώς η απόσταση από την επιφάνεια της γης είναι σχεδόν μηδαμινή. Τα σχήματα των μορφωμάτων πολλά: Ένας αετός περήφανος φαίνεται ανακουφισμένος στη ζεστασιά ενός κοκκινωπού μανδύα. Μια γκέισα σκυφτή σαν να αποδέχεται την ταπεινότητα της γυναικείας φύσης. Μια μητέρα που αγκαλιάζει με θαλπωρή το μωρό της, ένας παππούς με μόνη συντροφιά ένα μικρό πουλί, ελέφαντες και μάγοι, καθώς κι ένα ολόκληρο χωριό μανιταριών συνθέτουν το παραμυθένιο σκηνικό. Τιμής ένεκεν, μια πέτρινη μελισσοφωλιά ευγνωμονεί τον εξερευνητή της. Και είναι κι αυτές οι κουρτίνες, που αστράφτουν σαν να τις ευλογούν νεράιδες, άλλοτε μικρές, άλλοτε μεγάλες και καθώς η ξεναγός μάς εξηγεί το φαινόμενο της ζώνωσης, της εναλλαγής δηλαδή των χρωμάτων στις πτυχές τους, θέλω να κάνω μια και να τις τραβήξω. Και ξέρω πως ακόμα κι αν κρυώσω στην αφή, θα νιώσω μια βελούδινη χαρά όταν πίσω τους ανακαλύψω τη χώρα των θαυμάτων κάτω από τον έναστρο ουρανό. Είναι μαγεία να απολαμβάνεις μια βόλτα κάτω από την επιφάνεια της γης και να φαντάζεσαι όλους τους αμύθητους θησαυρούς που μπορεί να κρύβει στα σπλάχνα της. Επίμονα, σχεδόν ενοχλητικά ζητούσα από τη Μαρία να μου βρει τον μόνιμο κάτοικο του σπηλαίου, το τυφλό και κουφό δολιχόποδο. Πράγματι, η μικρή αυτή αράχνη βρέθηκε κοντά στην είσοδο, καθώς εκτελεί καθήκοντα κατάσκοπου και καθαριστή, αφού δεν επιτρέπει σε εξωτερικούς οργανισμούς να εισέλθουν και να βλάψουν τον διάκοσμο. Δυστυχώς, όμως, δεν πρόκειται για υπερφυσική αράχνη, αφού η μόνη πραγματική απειλή γι’ αυτήν είναι ο άνθρωπος, που με ένα μόνο άγγιγμά του μπορεί να δημιουργήσει πρόσφορο περιβάλλον ανάπτυξης μυκήτων, θέτοντας τέλος μια για πάντα στην εξελικτική πορεία των συνεχώς μεταβαλλόμενων υδάτινων γλυπτών. Τελειώνοντας ένα ταξίδι χορτασμένο από νερό και πέτρα δεν μπορείς παρά να εντυπωσιαστείς από το αρμονικό πάντρεμα του απτού και του άπιαστου σε μια αιώνια σχέση εξάρτησης κι αλληλεπίδρασης. Γιατί το νερό, φαινομενικά απλό, κρύβει τεράστια δύναμη, και παραμένει πράγματι γοητευτική η σύλληψη του Θαλή, να το καθιερώσει ως την πρώτη ουσία που αποκτά θεϊκή υπόσταση.

Πέτρα και νερό παντού
Η διάβρωση από το νερό και τον αέρα συνεχίζεται εκατομμύρια χρόνια και δημιουργεί εντυπωσιακούς σχηματισμούς
Εντυπωσιακό το σπήλαιο της Καστανιάς, με επισκέψιμη διαδρομή μήκους 500 μέτρων
Η «Γκέισα», ένας από τους πιο όμορφους συμβολισμούς της τέχνης του σπηλαίου

info's

Απολιθωμένο δάσος Αγίου Νικολάου:

Τους καλοκαιρινούς μήνες (ως 31/8) πραγματοποιούνται δωρεάν ξεναγήσεις, ώρες: 10:00-19:00. Είσοδος ελεύθερη

Σπήλαιο Καστανιάς:

Σαββάτο, Κυριακή και αργίες, ώρες: 10:00-16:00. Γενική είσοδος: 7€, ομαδικό: 5€, παιδιά, σπουδαστές, ΑΜΕΑ & άνεργοι: 3€. Τηλ.: 27343 60100, 27343 60115, 6947437515.

Θα το βρείτε στο

τεύχος 101

Εγγραφή στο newsletter

Please enable the javascript to submit this form


0
Shares

Σας αρέσει το site μας?

Ακολουθήστε μας στα social και δεν θα το μετανιώσετε...

0
Shares