Άξιον Εστί

Στα ελατοδάση του Μαινάλου, εκεί όπου ο χειμώνας

κατεβαίνει πρώτος, η οικογένεια Δημακόπουλου συνεχίζει τη

δουλειά όπως την ξεκίνησε ο παππούς στα τέλη του ’50: αργά,

ήρεμα, με τον παλιό τρόπο που δεν χρειάζεται διαφήμιση —

φαίνεται στο αποτέλεσμα.

Για εκείνους, το έλατο–βανίλια δεν είναι “μια ακόμη

ποικιλία”. Είναι ένα μέλι που δεν παράγεται πουθενά αλλού

στον κόσμο. Με τόσο χαμηλά φυσικά σάκχαρα, ώστε μπορούν

να το καταναλώσουν ακόμη και όσοι αποφεύγουν τη

γλυκύτητα. Και, όπως λένε οι ίδιοι, «αν κάποιος το νοθεύσει,

φαίνεται αμέσως». Η χρυσοπερλέ, παχύρρευστη όψη του είναι

μοναδική.

Το μέλι ελάτου Βανίλια του Άξιον Εστί βραβεύεται κάθε

χρόνο με χρυσό μετάλλιο στον διεθνή διαγωνισμό βιολογικών

προϊόντων στην Ιταλία από το 2011 — μια διάκριση που δεν

χαρίζεται. Η σταθερότητα της ποιότητας, ειδικά σε δύσκολες

χρονιές, είναι σπάνιο επίτευγμα.

Η πιο όμορφη στιγμή; «Όταν ανοίγω την κυψέλη και βλέπω

το μέλι να ασπρίζει. Σαν χιόνι. Είναι μοναδικό συναίσθημα για

τον μελισσοκόμο.» Αυτή η εικόνα — η “χιονισμένη” κυψέλη

— είναι το σημάδι ότι η χρονιά πέτυχε. Τα τελευταία δύο

χρόνια, μετά από μια περίοδο με προβλήματα στο Μαίναλο,

το δάσος “επανήλθε”. Υγρασία, θερμοκρασία, άνεμοι — όλα

λειτούργησαν. Έτσι γεννήθηκε ξανά ένα μέλι δυνατό.

Στη φιλοσοφία τους, η μέλισσα έχει πάντα τον πρώτο

λόγο. «Να επεμβαίνουμε όσο το δυνατόν λιγότερο. Η φύση

ξέρει. Όσο λιγότερο την ενοχλούμε, τόσο καλύτερο βγαίνει

68 Γευστικές διαδρομές

το προϊόν.» Το Άξιον Εστί δεν είναι απλώς μια οικογενειακή

μελισσοκομία. Είναι σχολή: με φυσικές, βιολογικές μεθόδους,

με μετακινήσεις ανάλογα με τη χλωρίδα, με πιστοποίηση ΔΗΩ

σε όλα τα προϊόντα — μέλια, γύρη, βασιλικό πολτό, κερί,

πρόπολη.

Στην καρδιά όμως όλων βρίσκεται εκείνο το βιολογικό μέλι

“Βανίλια” ελάτης, συλλεγμένο σε υψόμετρα που αγγίζουν τα

2.000 μέτρα. Ένα μέλι που δεν κρυσταλλώνει ποτέ, με υφή

κρέμας και υπογλυκιά γεύση. Όποιος θέλει να το γνωρίσει πιο

βαθιά, μπορεί να επισκεφθεί και το Μουσείο Μελισσοκομικής

Τέχνης του Άξιον Εστί στη Στεμνίτσα — έναν χώρο με παλιά

εργαλεία, διαδραστικές ενότητες και ξενάγηση στη διαδικασία

παραγωγής. Ένα μέρος που θυμίζει ότι το μέλι δεν είναι

απλώς γεύση. Είναι πολιτισμός.

Μελισσοκομία Φωτόπουλου – “Μέλι Ταϋγέτου”

Στην άκρη της Μεσσηνιακής Μάνης, εκεί όπου τα χωριά

ξυπνούν με την οσμή του ξύλου και τον ήχο της πρώτης

φωτιάς, η οικογένεια Φωτόπουλου συνεχίζει εδώ και σχεδόν

μισό αιώνα μια τέχνη που ξεκίνησε ταπεινά, με πέντε κυψέλες

στον κήπο του σπιτιού τους στο Ακριτοχώρι. Ήταν μέλι

για το σπίτι, για τους δικούς τους∙ κι όμως, από αυτή την

απλότητα γεννήθηκε η ετικέτα “Μέλι Ταϋγέτου – Μελισσοκομία

Φωτόπουλου”, μια οικογενειακή διαδρομή που εξακολουθεί

να ταξιδεύει από τη Μάνη έως τις ψηλές κορφές της

Πελοποννήσου.

Ο Χαράλαμπος Φωτόπουλος ανέλαβε την οικογενειακή

τέχνη το 1994, κουβαλώντας όχι μόνο τη γνώση, αλλά και

μια φιλοσοφία που δεν διδάσκεται εύκολα: να αφήνεις τη

φύση να κάνει το έργο της. Μετακινεί τις κυψέλες από την

περιοχή του Ταϋγέτου έως τα ορεινά του Μαινάλου — εκεί

όπου γεννιέται το χαρακτηριστικό ελατόμελο “Βανίλια”. Για

τον Φωτόπουλο, η «βανίλια» δεν είναι απλώς μια ποικιλία∙

είναι ένα μέλι που αξίζει να δοκιμάσει κάποιος τουλάχιστον

μία φορά — κι όπως παρατηρεί, όσοι το δοκιμάζουν σπάνια

το αλλάζουν μετά. Η φετινή χρονιά ήταν από τις τυχερές:

τα χιόνια του χειμώνα και η ζεστή, ισορροπημένη άνοιξη

δημιούργησαν εκείνες τις συνθήκες που ζητά το λευκό

μελίτωμα της ελάτης για να εμφανιστεί.

Το καταλαβαίνεις, μου λέει, τη στιγμή που ανοίγεις την

κυψέλη και βλέπεις τις κηρήθρες να λευκαίνουν. «Είναι παχύ,

απαλό, σχεδόν κρεμώδες. Όταν βγαίνει με τη φυγοκέντρηση,

η εικόνα είναι απόλαυση. Δεν μοιάζει με κανένα άλλο μέλι.»

Η οικογένεια επιμένει σε μια καθαρή, παραδοσιακή

διαδικασία παραγωγής: χωρίς έντονο φιλτράρισμα, χωρίς

τεχνικές που «ομορφαίνουν» το προϊόν εις βάρος της

αυθεντικότητας. Μέλι όπως βγαίνει από την κυψέλη — παχύ,

ζωντανό, ανεπεξέργαστο.

Τα προϊόντα της Μελισσοκομίας Φωτόπουλου / “Μέλι

Ταϋγέτου” ταξιδεύουν σε όλη την Πελοπόννησο, στην Αθήνα

και σε επιλεγμένα μικρά παντοπωλεία, ντελικατέσεν και

κρεοπωλεία σε όλη την Ελλάδα. Όμως το πιο όμορφο ίσως

είναι πως μεγάλο μέρος του μελιού φεύγει απευθείας από

τα χέρια τους: σε λαϊκές αγορές, σε εκθέσεις, σε εκείνες τις

μικρές συνομιλίες όπου ο κόσμος δοκιμάζει μια κουταλιά και

χαμογελά, αναγνωρίζοντας μια γεύση που θυμίζει σπίτι —

παλιό, αληθινό.