Οι στίχοι είναι της Μαριανίνας Κριεζή κι η ιστορία που θα σας διηγηθώ είναι το δικό μου παραμύθι. Έχει δράκους φτερωτούς και στοιχειά, όμορφες κοπέλες σαν τα κρύα τα νερά, Αγίους και Αγίες, νεράιδες και ξωτικά. Πλάσματα που ζουν δίπλα σε πηγές, δάση ή μέσα σε σπηλιές. Διαδραματίζεται στην Ήπειρο την ξακουστή, φημισμένη για τις γάργαρες πηγές, τα ποτάμια της και τους τεράστιους, συμπαγείς ορεινούς όγκους της.

Πηγές Πέτα, Τεχνητή λίμνη Πουρναρίου

Αφετηρία της μεγάλης βόλτας, το Πέτα: ένα ήσυχο χωριό έξι χιλιόμετρα ανατολικά της Άρτας, γνωστό από την περίφημη μάχη του 1822 με τους Οθωμανούς, όπου οι Έλληνες ηττήθηκαν. Κρατάμε – και δεν «πετάμε» – τη σοφία από το ένδοξο παρελθόν, αλλά «πετάμε» ως την κορυφή του χωριού και πάνω από τις πηγές του. Οι άνθρωποι έχτισαν εκεί το χωριό τους γιατί είχαν κοντά πηγή με πόσιμο νερό, την πηγή της Κούρζας. Σήμερα έχει γίνει διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου: δίπλα στο γάργαρο νεράκι ένα όμορφο κιόσκι για να ξαποστάσεις και να απολαύσεις την ηρεμία της φύσης, ακούγοντας μόνο το κελάρυσμα του νερού και το τραγούδι των πουλιών.

Στην πλατεία του χωριού, πλάτανοι και καφενεία, ταβέρνες, μπακάλικα και ένα βιβλιοπωλείο συνθέτουν με απλότητα ένα παραδοσιακό σκηνικό. Στολίδι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με το καμπαναριό της, αληθινό κομψοτέχνημα λαϊκής αρχιτεκτονικής. «Εδώ στο Πέτα είμαστε σε ραχούλα, έχουμε άλλο αέρα», μας λέει ο Τάκης που μας φτιάχνει καφεδάκια. Πράγματι! Το αεράκι μας κάνει να «πετάμε». Γειωνόμαστε όταν φτάνουμε στις όχθες του μεγάλου υδάτινου αποταμιευτήρα της τεχνητής λίμνης Πουρναρίου.

Ήταν λέει κάποτε ένας οικισμός, αυτός του Φάγκου (κοντά στην Κάτω Καλεντίνη). Όμως οι άνθρωποι, το 1981, θέλοντας να συγκρατήσουν τα νερά του ορμητικού Άραχθου, άφησαν σπίτια και κτήματα κι έφτιαξαν ένα υδροηλεκτρικό φράγμα, το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ελλάδα (του Μόρνου είναι το πρώτο). Το νερό κάλυψε το χωριό και μια λίμνη σχηματίστηκε. Κάπου – κάπου μειώνεται η στάθμη της και αναδύονται οι παλιές κατοικίες και το δημοτικό σχολείο.

Η ζωή όμως, που βρίσκει πάντα τρόπο να ανθίζει, έφτιαξε εδώ ένα βασίλειο για άγριες πέστροφες, χέλια, πάπιες κι αλκυόνες, ποταμοσφυριχτές, νυχτοκόρακες και γλάρους. Πουρνάρια, καστανιές, πλατάνια, λεύκες, αγριοκορομηλιές και φτελιές την περιβάλλουν. Οι χρυσοκόκκινες κουμαριές προσφέρουν τον γλυκό καρπό τους. Δίπλα τους, σε μεγάλη αφθονία, τα μύρτιλα – ή blueberry, όπως τα συναντάμε στις συσκευασίες των δημητριακών. Το Μαυροβούνι και τα Τζουμέρκα καθρεφτίζονται στα νερά, που ο ουρανός βάφει με το χρώμα του.

Ο άνεμος μας ψιθυρίζει: «Λίγο πιο κάτω, στο “Μαραθοβούνι”, στο Χανόπουλο, θα βρεις λουτρά».

Χανόπουλο, Αγία Παρασκευή του Δράκου

Στο δρόμο για το Χανόπουλο κάνουμε μια στάση στη Βλαχέρνα, να θαυμάσουμε την εκκλησία της Παναγιάς Βλαχέρνας, πνιγμένη στα λιόδεντρα και τις πορτοκαλιές. Χτισμένη μεταξύ 11ου και 13ου αιώνα, είναι ένα από τα ιστορικά μνημεία της Βυζαντινής Άρτας και πήρε το όνομά της από την ξακουστή Παναγία των Βλαχερνών της Κωνσταντινούπολης.

Το Χανόπουλο, με τις ιαματικές πηγές, απλώνεται στην πλαγιά του λόφου Μαραθιά. Ο κ. Χρήστος Καραπάνος είναι υπεύθυνος στα λουτρά και τις σύγχρονες ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις που λειτουργούν εκεί. Ήταν οδηγός του παλιού λεωφορείου που σήμερα βρίσκεται στην είσοδο του όμορφου κτήματος. Τις περασμένες δεκαετίες μετέφερε κόσμο από την Άρτα και τα γύρω χωριά στα λουτρά για τα μπάνια. Μιλά για τις θεραπευτικές ιδιότητες των νερών και το καλό που κάνουν σε ρευματισμούς, μυοσκελετικά, δερματικά, αγγειακά θέματα, αλλά και για την αναζωογονητική δράση τους.

Συνεχίζοντας την περιήγηση, κινούμαστε βορειοανατολικά, ψάχνοντας το ναό της Αγίας Παρασκευής του Δράκου. Το εκκλησάκι έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, δείγμα αρχιτεκτονικής της εποχής πριν την ίδρυση του Δεσποτάτου της Ηπείρου.Ο χειμωνιάτικος καιρός χαρίζει στον ορίζοντα απίστευτη διαύγεια κι έχουμε καλή ορατότητα της Φιλιππιάδας, του κάμπου της Άρτας και του Αμβρακικού. Καθώς κατεβαίνουμε τα σκαλιά του σπηλαίου, διακρίνουμε τη μορφή του δράκου που σχηματίζουν οι σταλακτίτες και οι σταλαγμίτες. Λένε πως το καλοκαίρι, 25 και 26 Ιουλίου – μέρες που η Αγία γιορτάζει – στάζει στη δρακοσπηλιά πόσιμο νερό.

Η Καμπή και οι πηγές της

Σε αυτόν εδώ τον τόπο δεν χάνεσαι ποτέ. Αλήθεια είναι ακόμη ότι το GPS δεν το χρειάζεσαι. Σταματάς σε ένα καφενείο να ξαποστάσεις κι αφού γίνουν οι απαραίτητες συστάσεις – «από πού ’σαι συ και τι γρεύεις ιδώ;» (δύσκολο να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, και ναι, εδώ στην Ήπειρο τα πολλά φωνήεντα είναι περιττά) – όλο και κάποιος θα προθυμοποιηθεί να σε οδηγήσει στον επόμενο προορισμό.

Σταματήσαμε στην Καμπή γιατί είναι πολύ όμορφο το τοπίο στην πλατεία, με το νερό των πηγών της να σχηματίζει μια μικρή λίμνη. Χαζεύουμε τις πάπιες και τις χήνες που απολαμβάνουν το μπάνιο τους, τινάζοντας τα φτερά τους, και πιάνουμε κουβέντα με τον κ. Γιώργο που μας λέει την ιστορία του τόπου του. Προσφέρεται να μας οδηγήσει λίγο πιο έξω από το χωριό, στον Προφήτη Ηλία. Μας μιλά για το πανηγύρι που γίνεται το καλοκαίρι. Καθώς τον ακούμε να διηγείται ιστορίες για τα γλέντια και τα φαγοπότια, η φαντασία μας χορεύει, φτιάχνοντας εικόνες από παρέες που σμίγουν και ανθρώπους που φιλιώνουν αγαπημένοι τις μέρες της χαράς.