Οικοχωριό Σκάλα

Τολμώ να ζω όπως ονειρεύομαι

Είναι η φράση που είπε ο αγαπημένος φίλος Αντώνης Στέλλας, ο οποίος εργάστηκε για χρόνια στην Ευρώπη, ώσπου μια μέρα μαζί με την Ολλανδέζα μητέρα του παιδιού τους αποφάσισαν να κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα και να συμβιώσουν δίπλα στην άγρια, ελληνική και απείραχτη –το σημαντικότερο– Φύση, παρέα με ανθρώπους που επικοινωνούν. «Υπαρξιακό είναι το θέμα», μου λέει! Ποια είναι η ουσία της οικογένειας αν δεν είναι το να γεννιέται μέσα της, μέσα από τα μοιράσματα και τον διάλογο, μέσα στο σπίτι της, το Όνειρο; Ποια είναι η ουσία της οικογένειας, αν δεν μοιράζονται τα μέλη της τις ανάγκες τους, αν δεν επικαλείται ο καθένας τις αδυναμίες του, αν δεν εκφράζει τις πεποιθήσεις του και δεν εκθέτει τους μεγαλύτερους φόβους του; Μόνο έτσι ο ένας θα γνωρίσει τον άλλον με σκοπό να τον βοηθήσει. Έξω συμβιώνεις μέσω της ισχύος και των αξιωμάτων σου. «Στην οικογένεια που εμείς επιλέγουμε δημιουργώντας μια οικοκοινόητα, βελτιώνουμε συνεχώς την κατάσταση του εαυτού μας και των άλλων. Τα πράγματα που μας δίνονται δεν έχουμε μάθει να τα μοιραζόμαστε και είναι πρόσφορες για επεξεργασία τόσο οι συγκρούσεις όσο και τα μπλοκαρίσματα. Δεν είναι ιδανικές οι οικοκοινότητες αλλά έχουμε το χαρακτηριστικό μέσα σε αυτές να πηγαίνουμε λίγο παρά πέρα, για εμάς τους ίδιους και για μια καλύτερη ζωή», μου λέει ο 48χρονος Νικηφόρος Περτσινίδης συν-επενδυτής στο όνειρο μαζί με τη σύντροφό του και μητέρα των δύο τους παιδιών Άννα. Ποιος ο λόγος ύπαρξης της Συνύπαρξης, αν δεν είναι η συντροφικότητα στο όνειρο και η συνεργασία, η σύμπραξη στην υλοποίησή του; Η συνπορεία; Εκεί είναι το νέκταρ της ζωής και της ύπαρξης. Η Άννα Φιλίππου, ψυχολόγος και ομοιοπαθητικός, είναι η γυναίκα-συνιδρυτής του οικοχωριού. Αναρωτιόταν, όταν σπούδαζε με πάθος ψυχολογία, προς τι η θεραπεία, αν δεν χωρά η προσφορά μιας κοινωνικής πρότασης; «Η ψυχοθεραπεία έρχεται με φυσικό τρόπο», μας λέει. «Το πρώτο πράγμα που θα βιώσουμε εδώ, στην οικοκοινότητα της Σκάλας στο Ζαγκλιβέρι, είναι να μάθουμε να εργαζόμαστε μαζί. Είναι η μεγαλύτερη πρόκληση, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου δεν υπάρχει κουλτούρα στη συνεργασία και ο καθένας έχει το δικό του μπαϊράκι». Και συνεχίζει: «Αυτά τα μοντέλα μάς μαθαίνουν στην πράξη να θέτουμε τα όρια και να τα εφαρμόζουμε στην ίδια τη ζωή. Ακόμη και εμείς οι σύγχρονοι γονείς, που έχουμε μελετήσει αμέτρητα βιβλία, πόσο είναι εφικτό και πού βρίσκουμε συμπαράσταση; Ο ρόλος του παππού και της γιαγιάς είναι να μεταδώσουν την ιστορία. Αποτελούν το γεφύρι από τη μία γενιά στην άλλη. Αν είχαν τον χρόνο, θα το έκαναν...». «Από το κοντινό και θεαματικότατο τραγουδιστό φαράγγι της Σκάλας παίρνουμε το νερό μας. Το ίδιο νερό με το οποίο οι παλαιότεροι υδροδοτούσαν τα γύρω χωριά, μία μέρα πείστηκαν ότι δεν είναι καλό και το εγκατέλειψαν για να ξεκινήσουν τις γεωτρήσεις. Εμείς, με άδεια χρησιμοποιούμε το παλιό δίκτυο και πίνουμε το φαραγγίσιο, θαυματουργό νεράκι», λένε με ένα τεράστιο χαμόγελο οι κάτοικοι. 

«Το πρώτο πράγμα που θα βιώσουμε εδώ, είναι να μάθουμε να εργαζόμαστε μαζί. Είναι η μεγαλύτερη πρόκληση...»

Ηλιακό ξηραντήριο
Άννα, 32 ετών, εθελόντρια από τη Γερμανία. Σπουδάζει Βιολογία, άφησε την εργασία που είχε ως βοηθός οδοντοτεχνίτη. Στη σιέστα της φτιάχνει κοσμήματα.

Φυσικά, το όλο κτήμα δεν συνορεύει με κανένα από τα χωράφια που ψεκάζονται. «Οι τουαλέτες με πριονίδι γίνονται κομπόστ, τα σκουλήκια το μετατρέπουν σε λίπασμα και τροφή για τις ρίζες, που είναι και ο σημαντικότερος σκοπός: να κλείσει ο Κύκλος! Αυτό είναι το πολύτιμό μας χρυσάφι. Έτσι παίρνουμε τα φρούτα και τα λαχανικά μας», μας λέει ο Νικηφόρος. Παρατηρώ τα δέντρα. Μου έρχεται να τα σφίξω στην αγκαλιά μου. Το κάνω. Έπειτα, συνομιλώ μαζί τους. Η πανύψηλη, ανθισμένη μηλιά είναι σαν μια μεταμορφωμένη πριγκίπισσα παραμυθιού, τόσο όμορφη. Επικοινωνώ την απορία μου: Δεν έχω ξαναδεί τέτοια μηλιά! Είναι κάποιο συγκεκριμένο είδος ποικιλίας; H απάντηση που πήρα είναι ότι τα δέντρα εδώ έχουν το φυσικό τους σχήμα, δεν είναι κουτσουρεμένα, δηλαδή κλαδεμένα. Με τη βοήθεια του ειδικού φυσικού καλλιεργητή Παναγιώτη Μανίκη αφήνουν τα δέντρα απείραχτα. Αυτό είναι το natural farming. Ο κεντρικός κορμός με τα κλαδιά γύρω γύρω που ανεβαίνουν και αερίζεται και λούζεται από τον ήλιο! «Παίρνουμε μαρούλια, πατάτες και αγγούρια που συλλέγουν σε ξεχωριστό κάδο στα αποφάγια οι γύρω ταβέρνες και φτιάχνουμε το κομπόστ. Έχουμε και βιοαέριο για να χρησιμοποιούμε στην κοινή κουζίνα», λέει η Άννα, καθώς μου τα δείχνει κιόλας. Υπάρχουν χρονικές περίοδοι κατά τις οποίες αν θέλετε μπορείτε να έρθετε ως εθελοντές, αρκεί να είναι πάνω από δύο εβδομάδες ώστε να προσαρμοστείτε, να βιώσετε και κυρίως να μπείτε στους κύκλους και να μοιραστείτε γύρω από την κεντρική φωτιά. «Το τυρί και το γάλα μας, το σιτάρι μας είναι ακριβά ως βιολογικά – ώστε να μην επιβαρύνουμε το περιβάλλον. Γι’ αυτό το κόστος την ημέρα εδώ είναι 10 ευρώ. Αυτή τη στιγμή είμαστε τέσσερις μόνιμοι κάτοικοι, τρία παιδιά και έξι εθελοντές απ’ όλον τον κόσμο. Τις Κυριακές, τις γιορτές και τα καλοκαίρια έρχονται και οι μόνιμοι φίλοι μας», συνεχίζει η Άννα. Η 32χρονη εθελόντρια Άννα έρχεται από μια επαρχιακή πόλη της Γερμανίας. Εργαζόταν ως οδοντοτεχνίτης μέχρι που τα παράτησε για να σπουδάσει βιολογία, και να έρθει σήμερα εδώ να εργαστεί στη φύση. Ο 27χρονος Κουτλουχάν Οζντεμίρ από την Αττάλεια της Τουρκίας σπούδαζε μαθηματικά, αλλά τον απασχολούσε ένα ερωτηματικό. «Κάτι πάει στραβά, έλεγα μέσα μου», μου λέει. «Τα παράτησα όλα όταν διάβασα τυχαία ένα βιβλίο του Ιάπωνα Μασανόμπου Φουκουόκα (1913-2008). Είναι ο άνθρωπος που εμπνεύστηκε και εφάρμοσε πρώτος τη φυσική καλλιέργεια. «Μέσα στο βιβλίο του είδα μια φωτογραφία του Παναγιώτη στο Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας στο Κλησοχώρι Έδεσσας», μου λέει. Ο Κουτλουχάν ζει τον τελευταίο ενάμιση χρόνο στο κέντρο αυτό. «Εργάζομαι πάνω στον εαυτό μου. Δεν πιστεύω ότι πέτυχε κάτι έως τώρα η ανθρωπότητα. Προς τι να θέλει να πρασινίσει τον πλανήτη Άρη; Η ζωή είναι εδώ και τώρα. Αξίζει να ενωθούμε όλοι και να ζήσουμε όπως θέλουμε πραγματικά μέσα από την καρδιά μας. Να εργαζόμαστε όσο μας αρέσει», συνεχίζει καθώς ποτίζει στα swales, τη σπορά των πήλινων σβώλων που περιέχουν σπόρους. Έτσι, δεν καταστρέφονται οι σπόροι από πουλιά… Το κουδούνι κουδουνίζει. Η ώρα πήγε μιάμιση. Όλες οι εργασίες σταματάνε και συναντιόμαστε με όρεξη στο ανοιξιάτικο τραπέζι να γευτούμε τη μαγειρική της εθελόντριας Χρύσας. Eδώ η ημέρα είναι γεμάτη. Μετά το γεύμα, δυο ωρίτσες σιέστα και αμέσως μετά κύκλος με θέματα όπως την οργάνωση των εργασιών ή ό,τι άλλο προκύπτει για να καλυφθούν όλες και όλων οι ανάγκες. Ζήτα και θα πάρεις! Η 44χρονη Χρύσα Σωτηράκη είχε τη χαρά να ζήσει πέντε χρόνια στην Ταμέρα, την οικοκοινότητα-πρότυπο της Πορτογαλίας. «Δεν είναι η ιδεολογία που μας ενώνει, αλλά η εμπειρία τού να προσπαθούμε να ζούμε όλοι μαζί. Ο καθένας να διατηρεί την ατομικότητά του και παρ’ όλα αυτά να έχουμε όλοι έναν κοινό στόχο. Είναι ένα πείραμα νέο! Από τις μικρές ομάδες θεμελιώνεται η δουλειά και η αλλαγή χτίζεται χωρίς φόβο. Δεν υπάρχουν όρια σε μια ομάδα δέκα ανθρώπων που είναι αποφασισμένοι για κάτι και δίνουν όλη την αγάπη τους σε αυτό. Μπορούμε να γίνουμε ένα ζωντανό παράδειγμα, ένας πόλος», λέει προσφέροντάς μας ένα ρόφημα από τα χόρτα του βουνού που μόλις έβρασε. «Ο Γκάντι έλεγε, γίνε εσύ η αλλαγή που θες να δεις στον κόσμο. Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τις πηγές που υπάρχουν για ενέργεια και νερό, κυρίως για τη γνώση που θα αποκομίσουμε από αυτό», συνεχίζει. Οι εθελοντές ετοιμάζουν μια κιργιζιανική γιούρτα, τη μεγάλη σκηνή που στήνεται με ξύλα και ντύνεται με μαλλί. Εδώ όπως και στα ολοκαίνουργια ξύλινα «τσιγγάνικα» σπίτια θα μείνουν οι είκοσι επισκέπτες που έρχονται από την Παλαιστίνη, το Ισραήλ, την Τουρκία, την Αγγλία, την Ισπανία, την Ιταλία σε μια παγκόσμια συνάντηση με θέμα «τη φυσική καλλιέργεια και τη δημιουργία οικοκοινότητας συνδυαστικά», το ερχόμενο Σαββατοκύριακο. Ο νεαρός Νικόλας Κωνσταντινίδης από την Κύπρο έρχεται συχνά εδώ. «Πώς κατανοείται η πρόοδος σε μια οικοκοινότητα», είναι η θεματική του μεταπτυχιακού του. Ο Νικηφόρος, ο οποίος έχει εταιρεία μηχανολογική, με ξεναγεί στα βιοκλιματικά σπίτια που ζεσταίνονται από τον ήλιο με τον τοίχο τύπου cob στη νότια πλευρά τους. Πρόκειται για μέθοδο φυσικής δόμησης με μείγμα αργίλου και άμμου, ώστε χάρη στον πηλό, να «αναπνέει». Μου δείχνει τις καλλιέργειες που γίνονται με τη μέθοδο swales όπου το νερό πηγαίνει μέσω αναχωμάτων στις γύρω ρίζες, και το δρυόδασος γύρω γύρω, που παρέχει ασφάλεια από φωτιά γιατί οι δρυς καίγονται δύσκολα, ενώ το υπόστρωμά τους είναι πιο φιλικό κι εύκολο στη βιοπικοιλότητα. «Εδώ, στα δύο αυτά καταπράσινα, εύφορα εκτάρια της οικοκοινότητας Σκάλας, το 1998 που ήρθαμε, ήταν όλα σταροχώραφα. Η θέα είναι μαγευτική, προς τις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη». Η κόρη του Νικηφόρου και της Άννας κατασκευάζει με πρόκες και σφυρί, παίζοντας, ένα τραπέζι που το ζωγραφίζει με κλειδιά του σολ και μουσικές νότες. Ο 14χρονος γιος τους ήρθε με το σχολείο του εκπαιδευτική επίσκεψη! «Στο ηλιακό ξηραντήριο ξεραίνουμε τα βότανα και τα φρούτα που έχουμε περίσσευμα», τους λέει. Η Άννα συμπληρώνει στο βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος το κεφάλαιο για την ανακύκλωση, σχεδιάζοντας το κομπόστ και το βιοαέριο, αφού δεν αναφέρεται τίποτα γι’ αυτά…

Αντώνης Στέλλας, κάτοικος, με θέα το φαράγγι της Σκάλας

info's

Το οικοχωριό Σκάλα βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νομού Θεσσαλονίκης, κοντά στο φαράγγι της Σκάλας, μια προστατευόμενη περιοχή υψηλής φυσικής αξίας. Πληροφορίες: http://skalaecovillage.com/en/ skala-ecovillage

Θα το βρείτε στο

τεύχος 111

Εγγραφή στο newsletter

Please enable the javascript to submit this form


0
Shares

Σας αρέσει το site μας?

Ακολουθήστε μας στα social και δεν θα το μετανιώσετε...

0
Shares